fundatione femper fe mihi exhibuit* Frudlus variat magni¬ 
tudine & figura, quse globofa > ovalis, aut ovata confpicitur. 
Cortex illi eft fcaber, fragilis, & e fufco ferrugineus. Caro 
fordide albefcit, molliflima efl, & fapore dulci gratiffimoque 
prodita* Loculamentorum numerus inconflans efl a feptem 
ad tredecim. Semina externe atra, nitidiflima, amariffima, 
in Sapota hamulo inflrudla acuminato & ex tanti, in Sapotilla | 
eodem deflituta, raro ultra quatuor ad maturitatem perveniunt 
Frudtus edulis folummodo eft, quando jam putrefcere coepit; 
quod fieri, fi non decerpitur, in ipfa arbore folet. In men- 
fis ubique apponitur, & venit in foris; funtque noil pauci, 
apud quos, vel Bromeli» antelatus, primas frudtus inter A 
mericanos obtinet. Corticem trunci adflringentem multi cum 
fucceffu adhibent loco Peruviani in debellandis febribus. Se- 
minibus decorticatis attribuunt Martinicenfes vim maxime diu¬ 
reticam , iisdemque paffim utuntur in Dyfuriis, Stranguriis , 
fimilibusque morbis. Videlicet fex femina pro dofi in mor¬ 
tario comminuta immixtaque vini aut aquse cyatho, uno hau- 
fru fu menda quotidie porriguntur i aut majori immifcelitur li¬ 
quoris copis; unde tum fumit pro iubitu sger, ita ut eva¬ 
cuet in diem. Repeti jubetur dolis ad levamen usque mali. 
Seminum vero dofis ad duodenum numerum augetur, nun¬ 
quam ultra, fi sgri temperamentum fortius aut morbi ratio 
audias medicamenti vires requirunt: alias dolores atroces ge¬ 
nerant, nec periculi funt expertia. Propter frudtuum boni¬ 
tatem atque abundantiam a vefpertiliombus gliribusque fre¬ 
quens incolitur hsec arbor. Horum etiam vicinia pelledt» in- 
cautsque Coracis penliles fuos longifiimosque pulcherrimo 
fpedlaculo nidos in ramis altiffimis fufpendunt; brevi, trucida- jj 
tis devoratisque pullis, gliribus in habitacula ceflfuros. Me¬ 
liori certe confilio novit in fylvis denfis vafiisque barbarus 
venator has fibi arbores eligere , fub quarum umbra prsdam 
fuam tranquille exfpedlat, Meleagrides, Craces, aliasque ex 
genere gallinaceo aves, horum frudtuum cupidiflimas. So¬ 
let porro hsc arbor ramulos fspe aliquot terram ver fu s redta 
propellere, quorum folia frondofa infima expetit fibi Trochi¬ 
lus minimus, quibus nidulum fuum, e florum partibus variis 
mirifice venufteqUe concinnatum, insdificet; fuperioribus fo¬ 
liis umbrabulutn ipfi tedtumqUe praebentibus. Utraque varie¬ 
tas Hifpanis Nifpero , Batavis Mifpelloovi , five Mefpilus dici¬ 
tur: c&« Gallis Snp'otier , Anglis Sapoiille - tree five Arbor fa- 
podilla: / 3 . Gallis Sapotillzer , Anglis Nisberry . 
Crefcit in Caribsarum hortis cultisque; in Continente 
vicina fylveftris. 
1. RONDELETlA C o(fortt?a s ) Foliis pctiolatis > fubovatis, 
obtufis. Tab. 6i. Ltnn ♦ fyft* 17*7* 
CAL. Periantliium pehtapliylluln, germini in fidens, perfidens: 
foliolis obloligis, concavis, acutis, e redi is. 
COR. Petalum infundibuliforme. Tubus cylindricus, eredlus, 
calyce triplo longior, ampliatus leviter fuperne, audlus- 
que margine craflb ipfam limbi baiin fuperante. Limbus 
quinquefidus: laciniis fubrotulidis, obtufis, planis, paten¬ 
tiflimis , tubo triplo brevioribus. 
PIST. Germen fubrotundum, inferum. Stylus filiformis, e- 
redlus, flaminibus multo brevior. Stigmata duo, oblonga, 
crafliufcula, patula» 
PER. Capfula fubrotunda, coronata calyce, bilocularis, ab 
apice bifariam difcedens. 
SEM. plurima, rhomboidea, minima. 
Frutex inelegans, inordinatus, efedhis, fex pedes al* 
tus. Rami teretes, juniores villofi. Folia fubovata, obtu- 
fiufcula, integerrima, fcabriufeula, breviter petiolata, op* 
pofita. Pedunculi communes eredli, terminales, terni, tri- 
flori; intermedio interdum in tres alios fimiles fubdivifo: pro¬ 
priis flores in umbellam colligentibus fpeciofam. Flores mi* 
niati, pulchri, margine tubi protuberante aufantio, odore 
violarum fuaviflimo. Corolla fepiffime efl feXpartita cum ca-* 
lyce hexaphyllo, quamvis flamina perpetuo fint quinque. 
Crefcit Havan» in rupeflribus fruticofis maritimis, ipfis 
fepe innata nudis rupibus. Vidi florentem Januario, & frudti* 
bus adhucdum maturis onuflam. 
2. RONDELETlA C cTifperma ) foliis petiolatis , ovalibus - 
obtufis. Tab. 2 ) 9 . fig. 18. 
CAL. Perianthium pentapliyllum, germini infidens, tandem 
deciduum: foliolis lanceolatis, planis, acutis, parvis, pa* 
tentiflimis. 
COR. Petalum hypocrateriforme. Tubus cylindricus , lon* 
giflinms , er e dius , circa medium ventricofus. Limbus 
quinquefidus; laciniis obovatis, obtufis, planis, brevibus, 
patentiflimis. 
STAM. Filamenta quinque , breviffima* Anther» lineares, 
eredi», in ventre tubi. 
PIST. Germen fubrotundum > inferum. Stylus filiformis, 
eredtus, flaminibus paulo longior. Stigma bifidum .• laci¬ 
niis linearibus , obtufis. 
PER. Capfula fubrotunda, veflita pellicula multivalvi & de* 
eidua, biloculari , bivalvis: diifepimento valvulis contra* 
rio , longitudinaliter divifo ; valvulis ipiis bafx bifariam 
dehifcentibus. 
SEM. folitatia, hemisphsrica, flriata, leviter umbilicata. 
Arbufcula ere dia, ramofa, fepe quindecim pedes alta. 
Folia ovalia, bafi attenuata, obtufa, integerrima, glabra, 
oppofita, petiolata, magnitudine valde varia. Racemi com* 
pofiti, axillares, laxi, trifidi ; pedunculis communibus par», 
tialibus dichotomis, Flores numerofiffimi, leviter odorati, 
fefliles atque pedunculati, e purpureo albicantes. Capfula 
involvitur pellicula fucculenta ceu bacca , qu» paulatim ex* 
ficcatur in maturitate, calycisque in modum polyphylli ab~ 
fcedit; toneque valvuhe aperiuntur. Si quis dillindti generis 
hanc flirpem efle voluerit, facile patiar. 
Crefcit Carthageme locis rupeflribus & fylvaticis; om¬ 
nium frequentiflime in infulis Baru & Tierra Bomba. Floret 
Julio» 
3. RONDELETlA ( trtfcitata ) foliis ternis. Tab. 62» Ltnn. 
fyfi- 1 77 * 
CAL. Perianthium monophyllum, campanulatum, parvum, 
quinquedentatum, acuminatum > perfiflens : tubo ad bafin 
germini circumnato. 
COR. Petalum hypocrateriforme. Tubus cylindricus, erec¬ 
tus, longiflimus. Limbus quirquefidus: laciniis oblongis, 
obtufis 5 planis, patentiflimis, tubo triplo brevioribus. 
STAM. 
