A.-J.-J. VANDEYEI.DE. — OVER HET OPNEMEN VAN AVATER 
140 
physiologiscli verschijnsel, daar deze warinteafscheiding vroe- 
ger gescliiedt dan liet ontsnappen van kooldioxyde; eene ver- 
liooging van de temperatuur werd ook vastgesteld wanneer liet 
meel dier zaden alleen met water bevoclitigd werd. 
Het water zou dus schijnbaar de zaadbuid in een fijn verdeel- 
den toestand doortrekken ; wanneer de waterdeeltjes de inwen- 
dige deelen van liet zaad bereikt bebben, worden zij meer 
samengetrokken,lietgeen warmte in vrijheid stelt. Het opnemen 
van water zou dus in liet begin niets anders zijn dan een een- 
voudige imbibitie. 
De lioeveellieid opgenomen water kan door de aangroeiing 
van liet gewiclit of van liet volume na liet weeken bepaald 
worden. Door de bepaling van de aangroeiing van liet volume 
verkrijgt men aanduidingen die niet volkomen nauwkeurig zijn, 
daar de zaden tussclien liunne bestanddeelen en in liunne weef- 
sels luclitruimten vertoonen die met water opgevuld worden, 
wanneer zij in die vloeistof gedompeld zijn ; om die reden is 
de gewiclitsmetliode steeds te verkiezen. 
De volgende cijfers uit de proeven van R. Hoffmann (764) 
Haberlandt (63o), Nobbe (i326), Heill (i3i4), Bogdanow ( 124 ), 
geven een denkbeeld van de maximale lioeveellieid water die 
door versclieidene zaadsoorten kan opgenomen worden : 
A vena 
69.8% 
Polyg'onian fagopyruhi 
4*5-97° 
Triticum 
45.5% 
Cannabis satioa 
4^-9 °/o 
Hordeum 
48.2% 
Beta vulgaris 
I20.5°/o 
Secale 
57-7 °/o 
P inus austriaca 
35.8% 
Zeci mays 
44-°°/o 
Sinapis alba 
102 °/ 0 
Helianthus 
56.5% 
Linum usitatissimum 
166.7% 
Papa ver 
9 1 % 
Lupinus liileus 
i 3 i.o% 
Pisum 
106 % 
Faba vulgaris minor 
81.6% 
Phaseolus 
9 2 -i°/o 
Vicia sativa vulgaris 
O 
O 
r>* 
Oî 
Men ziet terstond dat de zaden die rijk zijn aan poteiden 
(Papilionaceeën) ook veel water opnemen; ditfeit stemt OA^ereen 
met de resultaten A T an de onderzoekingen A r an Nageli (i3o 8) en 
van Ritthausen (i5oi), namelijk dat de proteiden een liooger 
imbibitie.A r ermogen bezitten dan de andere reservestoffen in 
de zaden ; zij kunnen immers 180 °/ 0 A'an liun droog gewiclit 
w T ater opnemen, terwijl zetmeel 70 °/ 0 , en lignose-lioudende 
celAvanden sleclits 3o °/ 0 water opslorpen. 
Naar de onderzoekingen van Tsciiaplowitz (i 845) en van 
Marek ( 1164 ) zou schijnbaar geen verscliil bestaan tussclien de 
