48 
zeer eenvoudig; maar wanneer men eens de tropische bosschen gezien 
heeft, is men tegelijk overtuigd, dat de oplossing van dit vraagstuk niet 
zoo eenvoudig is als de vraag zelve. 
Ik kom hierop bij een latere gelegenheid nog terug, maar wil hier toch 
in het algemeen opmerken, dat men, de toestanden niet kennende, zeer 
licht onbillijk kan zijn in zijn verlangen jegens personen, die hunne 
eigene bezigheden hebben, en voor het verzamelen van naturaha in veel 
moeilijker omstandigheden geplaatst zijn, dan wij in Europa. 
Zoowel in Suriname als op de eilanden is mij voorgekomen, dat de 
kolonisten niet slechts gaarne hunnerzijds willen doen en bevorderen, wa 
tot een nauwkeuriger kennis van de kolonie strekken kan, maar dat zij 
zelven hoogen prijs stellen op belangstelling te dezen opzichte en op het, 
ook wetenschappelijk, verkeer met het moederland. Alleenlijk moet men 
niet alles tegelijk verlangen en, zooveel mogelijk, bepaalde vragen stellen. 
Noode nam ik afscheid van deze schoone en rijke landstreek. 
Des te gelukkiger waren de Heeren Martin en van de Poll in het 
vooruitzicht van er, na het gemeenschappelijk bezoek aan Curagao, Aruba 
en Bonaire, voor eene maand te zullen terugkeeren. 
Het ontbrak ook niet aan vriendelijken aandrang, om mijn reisplan in 
dienzelfden zin te wijzigen. Evenwel, op goede gronden had ik vooraf 
besloten, na het onderzoek van de eilanden onder den wind, zoo moge- 
lijk ook de eilanden boven den wind te bezoeken. 
In een maand tijds zou, bij hetgeen reeds van Suriname bekend is, 
wel is waar eene nieuwe bijdrage geleverd hebben kunnen worden, 
maar dit was van niet zoo onmiddellijk belang als een onderzoek van 
de eilanden, waar het veld nog ongeveer braak lag. Bovendien behooren 
de eilanden, wel is waar als verschillende onderdeden, maar toch tot een 
zelfde plantengeographisch gebied. Een bezoek aan het vaste land van 
Zuid-Amerika was zeer doelmatig, omdat het gebied van den West-Indi- 
schen Archipel zich, als geheel, aan dat van Zuid-Amerika aan deze 
zijde van den Aequator, het naaste aansluit. Maar de eenheid in het 
onderzoek werd beter bewaard door een combinatie van de eilanden bo¬ 
ven en beneden den wind, dan van enkele van deze, en wel de vlakke 
en drooge benedenwindsche eilanden, met een deel van Suriname. 
Ik moest dus afscheid nemen en wel voor goed, hetgeen ik evenwel 
niet deed zonder de aangenaamste indrukken van het verblijf in de kolo¬ 
nie en van de vele ondervondene vriendelijkheid en belangstelling, als 
blijvende herinnering, mede te nemen. 
