X FLORAE PRIBERGENSIS PRODROMUS. 
q. Urbs Friberga sub 30° 58' longitudinis : et 50° 59'latitudinis ad 
rivum Munzebach sita, vallem tenet haud profundam, tarnen fer- 
tilem, irriguam herbidam, humo abundantem. Plaga ‘urbem cin- 
gens Orientem versus et Septentrionem leniter devexa ad Occidentem 
Meridiemque spe£tans acclivis. Nam radices monfium in ripa Albis 
positae, summis jugis Bohemiae et Saxoniae confinia objedta. Mul- 
da amnis prope Neustadt oriens, urbem praeterfluit vallemque prae- 
ruptam, scopulosam, densissima arborum fruticumque umbra hor- 
rentem aperuit. Quae quidem metallicis non magis quam phytologis 
grata est, quorum alteris venas ipsas vel viscera terrae retegit viamque 
ad derivandas aquas per canales monstrat, alteris uberrimam stirpium 
messem, muscorum praesertim atque algarum largitur.' Tota regio in- 
ter Muldam rivosque Munzebach # ) et Strigis, vel inter Conradsdorf, 
Hil- 
vinGulum ac cognätionem tradit, q,ua omnia vegetabilia inter se apta sint , terrae tra- 
£lus designat quos tenent, in aerem athmosphaericum. quae sit earum vis ostendit, saxa 
atque rupes quibus potissimum algarum primordiis radicibusque arborum destruantur 
docet, eamque telluris superficiem commonstrat, cui humus paratur. _Jist itaque quod 
differat inter Geognosiam et Physiographiam (Naturbeschreibung) historia naturalis per- 
peram nuncupata, quum Zoognosia, Phytognosia et Ory&ognosia, quae quidem omnes 
in naturae investigatione versantur, non nisi singulorum animalium, vegetabilium, rerum 
metallicarum vei (venia sit verbo) fossilium formas, anatomen vires etc. scrutantur. His¬ 
toria Telluris (Erdgeschichte) Geognosiae magis quam Physiographiae affinis, nemini 
adhuc tentata, piantarum aaimaliumque genera, orbem inhabitantia primaevum, migra- 
tiones eorum pluriumque interitum, ortum quem montes, valles, saxorum strata et ve- 
ne metälliferae ducunt', sive aquam densando aere natam, sive aerem oceani exhalatio» 
nibus rarefadlum, mutatisque temporum vicibus modo purum modo vitiatum, terrae su¬ 
perficiem humo plantisque paulatim obte&am, fluminum inundantium impetu denuo 
nudatam iterümque siccatam et gramine vestitam commemorat. Igitur Historia Zoolo¬ 
gien, historia piantarum et historia oryttologica, quae non nisi pristinum orbis terrae 
statum indicant a Geognosia probe distinguenda. 
*) Munzebach vel Lusitz monente Geleb. Buschingio : Neue Erdbeschreib. Th. g. B . 2. 
p . 2 » 46. 
