A P H O R I S M I. 
161 
Stimuli ad instar, in vasa plantarum atque fibras agere, ex eo intelligi- 
tur quod folia aquae aeratae commissa post breve tempus (quia ni- 
mis irritantur) debilitata, flaccida, marcescentia appareant, viribusque 
exbaustis spirare vel oxygenes ex aqua auferre vix amplius valeant. 
Aquam aere carboneo saturatam folia adeo afficere ut null um gas ex- 
halent, immortalis Ingenhoussii Studio exploratum est *). Cuicunque 
enim plantae definita aeres fixi portiuncula apta est, bisque trangre^ses 
limitibus, fabricae vegetabilis partes languescere incipiunt. Et Aci¬ 
dum nitri, A. muriaticum, A. sulpliuricum, A. saccharinum , A. tar- 
tari, A^aceti etc., aquaefontanae mixta, plantarum vasa adeo irritare, 
ut auda vi vitali vel contradili, oxygenes facilius ab hydrogene se- 
parent, ex observationibus Ingenhoussii ** ***) ****) ) et Senebieri W) con- 
stat, licet ratione quantitatis oxygenis, quod folia praebent, haud inter 
eos conveniat. Sunt qui plantas aqua aerata irrigatas laetius pro venire 
pefhibent, cui tarnen virorum acutissimorum Ingenhoussii et Hassen- 
fratzii experimenta quodammodo repugnant Rem incertam in 
medio relinquam, quum aer carboneus radicularum vasa intrans ad 
nutriendam plantam magis quam ad stimulandas fibras conferre videa- 
tur«. Celeb. Senebierf) pluviam cum tonitru conjundam aere carboneo 
mixtam ideoque vegetabilibus saluberrimam esse asseruit. Cujus ta¬ 
rnen phaenomeni causa ex aeris fixi copia peti nequit; aqua enim cum 
fragore coeli effusa haud aerata sed purissima ff) reperitur. 
Calor. — Calorem temperatum’germina celerius prövocare arbores- 
que fere omnes meridiem versus laetius frondescere inter physicos con- 
stat. Hedysari gyrantis foliqla cum in patrio solo fff) tum in cubi- 
culo 
*) Versuche mit Pflanzen. B. 1. p. 322. 
**) Vermischte Schriften. B. 2. p. 391. 
***) Phys. ehern. Abhandl. l.c. p. in. 
****) Ingenh. Versuche mit Pflanzen. B. 2. p. 75. Hassenfr. in Annales de Chimie. 
Juin , 1792. p. 320. 
f) Memoires physico - chimiques. T. 1. p. 260. 
ff) Ingenh. l.c . B. 2./>. 70 et 72. Conf. Rozier Journ. cle Phys. Fevr. 173 6 . et Mars 
1788. 
fff) Broussonet in Voigts Magaz. /. c. p._ 5 8. 
X 
x. 
