. I 4 - 
i?6 APHORISMI. 
mi, quaeram num phaenomena adsint, quibus in hanc sententiam dis- 
- cedere persuadeamur? Aquam enim, nullo carbone adhibito , in 
hydrogenes et oxygenes resolvere et ex iisdem elementis per syn|he- 
sin chemicam recomponere tot observationes testantur. Haud ignoro 
quidem Helmontii et Duhameli *) experimenta decantata, haud 
immemor sum, virum acutissimum Hofmannum Menthae crispae 
ramulos aquae destillatae tradidisse eosque pondere et carbon is copia 
augeri animadvertisse. Sed nil causae est cur dubiteraus, plantulam 
cujus radices in vase vitreo glutine obturato latebant, aquam aeratam 
ex athmosphaera hausisse. 
Objicies forsan, in rerum natura tantam aeris carbonei copiam haud 
reperiri, quanta ad plantas alendas opus sit. Sed consideres, quaeso, 
si ex fungorum ordine per Cladonias, Lichenes, Usneas, muscos fron- 
dosos, plantas succulentas, gramina et frutices ad arbores '&&&) ad- 
Ecendas, vegetabilia eo segnius augescere quo magis carbone abun¬ 
dant. Byssus fulya. Clavaria aurea. Agaricus cepaceus. Verruca- 
ria polymorpha. Lichen pulmonarius. Lichen verticillatus. Neckera 
dendroides. Sedum acre. Arundo phragmids. Artemisia campestris. 
Vaccinium myrtillus. Linnaea borealis. Salix viminalis. Betula alba. 
Quercus robur. Pinus cedrus. Adansonia digitata. —- Gas carbo- 
neum praebent: corribustio, fermentatio, mammalium et avium re- 
spiratio ** ***) ****) $■#). Quae causae cum pro discrimine loci, tempestatis, 
climatis variant, aerem carbon. modo modo ^ partem aeris athmos- 
phaerici esse deprehendes f). Pondus specificum ff) unius unc. cub. 
aeris carbonei - 0,689 ? eo aei 'i s athmosphaerici = 0,460 longe distat. 
Quare 
*) Mem.oires de VAcademie. 1748. p* 272. 
**) Grens Journ. der Phys. 17g 1. H. 7. p. 10. 
***) 17,2 gr. ligni in carbonem reda&i 0,3 gr. terrae -f- alcali et 16,9 gr. principii carbonei 
continent. Lavois. in Memoir. de VAcad. 1781- p> 45 i» In 1. libr. Charae vulgaris 
vero , teste Klaprothio, 1. unc. 3 dr. carbonis latent! 
****) Experimenta quae ad respirationem ranarum explorandam ha&enus feci, me incer- 
tum reiinquunt, utrum aerem carboneum exhalent. 
f) Bergmanns Vorrede zu Scheel von Luft u. Feuer, p. lg. 
ff) Lavoisier Tratte elem« de Chemie. T. 2. p. 250. 
