c " ' ■ ... , ; 
Igo APHORISMI. 
Quid solis radii, quid tristis node profunda 
Caligo officii praestet mortalibus aegris 
Explicuit felix. 
Eodem fere tempore vir sagacissimus I. Senebier fabricae vegetabilis 
arcana per inumera fere inventa revelavit, quibus phytologia egregia 
cepit augmenta novamque faciem assumsit *).■ Quorum triumvi- 
rorum vestigia persecuti sunt Scheel, Achard, Scherer, Succow, Bar¬ 
neweid, Rükkert, ut plures praeteream physicos meritissimos. 
Vegetabilia iis animalibus quodammodo accedunt, qui aquam spi- 
rando ducunt. Eodem modo quo in piscium fabrica exspiratio et in- 
spiratio non iisdem'* *) organis celebratur, et plantamm radiculae hau- 
rientes et folia exhalantia situ longe distant. Contrahunt enim aquam, 
eam resolvunt, aeremque emittunt. — Fungorum respiratio parum 
hucusque explorata videtur. Est sane investigatu difficilis, quum Cor¬ 
pora fungosa in putredinem abire nitantur. Agaricus campestris, ut 
jam ante monui, gas hydrogeneum nodu diuque exhalat. Idem in 
A. androsaceo deprehendi. Boletus suberosus vero, ut oculatissimus 
Haeger egregie observavit, huinorem exsudat acidulum, qui solis ra- 
diis inspissatus, purissimum Acidum sachari *** ****) ') cristallisatum prae- 
bet. Animadvertit enim vir clarissimus fungi superficiem cristallis 
prismaticis quandoquidem totam obsitam esse. 
Theoriam novam de luminis et hydrogenis stimulo, oxygenes ex 
pfanta eliciente in epistola ad virum Ceieb. Ea Metherie et in 
Disser- 
*) PhysikaL chem. Abhßndl. über den Einfluss des Sonnenlichtes auf die drey Reiche der 
Natur. 17S 5 . 
**) Girtanner Anfangsgr. der antiphlog. Chemie, p. 238. 
***) Acidum tartari, per regnum vegetabile late extensum, oxygenis portione addita, in aci- 
dum citri, A. pommorum, A. sacchari et tandem in A. aceti mutatur. — Vegetabilia 
enim plurima non elementis ipsis sed ratione quantitatis oxygenis, hydrogenis, carbonis, 
eorumque temperamento inter se dilFerunt. Omnia animantia juniora sive animalia, sive 
plantae, principio mucilaginoso abundant. Quorum alia, aetate prove&iora, sensum ri- 
gescunt, alia perpetua, ut ita dicam infantia [ewige Kindheit)- vigent, Mammalia. Her- 
bae — Vermes. Tremellae. 
****) Rozier Jo um. de Phys. 71 40. p. 154. 
