L I B E R XXXIIL 53 
dicitur, efc u dupondius ) 1 appendebantur affes. Qua¬ 
re k. aeris graiiis poena difta# Et L 2 adhuc ex- 
penfa in rationibus dicuntur: item impendia, et 
3 dependere. Quin m. et 4 militum ftipendia; hoc n> 
D 3 eft 
i. appendebat. 2. ad hoc. M. lego , ab hoc. %. impende- 
re. Militum Jlipendiorum , hoc Jlipis ponde¬ 
randae , penfatores Gr. et AL 
fembeila: fed non fuere ea 
omnia diuturni vfus. Nec 
de libella argentea Plinius 
lioc loco agit. H. 
i. Et dupondius ) Ita MSS. 
non dipondius ; Vano 1 . c. 
pag. 40. Dupondius a duo¬ 
bus ponderibus , quod vnum 
pondus affipondium dicebatur: 
2^0 quo d as erat librae 
pondus. Seitertii ex aere Pli¬ 
nius hoc loco non memi¬ 
nit, quod non haberet is 
nomen a pondere, vt as li- 
bralis, et dupondius: fed a 
precio. De dupondio. 
XXXIV. 2. Ante nos lege¬ 
batur, et dupondius appende¬ 
batur ajjis. H. 
k. Quare ) Liuius V. De¬ 
nis millibus aeris grauis nos 
condemnat. Feftus: Pendere 
poenas, /oluere figntficat: eo 
quod aere grani quum vteren - 
tur Romani , pettfo eo , non 
numerato y debitum foluebatit : 
vnde etiam penfiones dictae. 
Significat autem Plinius ae¬ 
ris grauis poenam effe di- 
£lam, vfque ad Agnatum ex 
arge nto n u m mura, atque 
adeo vfque ad illud tempus, 
quo imminutum primo pon¬ 
dus aeris; vt intelligaS; non 
rude modo, quale Numae 
temporibus fuit, fed et Ag¬ 
natum a Semio ceterifque 
deinceps, graue aes fuiffe 
a pondere nuncupatum. 
Feftus: Graue aes didum eft 
a pondere : quia deni ajfes , 
finguli pondo librae , efficie¬ 
bant denarium ab hoc ipjb nu¬ 
mero dictum. Et alibi: Sti¬ 
pem ( quam ad aes graue 
pertinere Plinius hoc loco 
admonet) ejfe nummum fig- 
iiatum teftimonio eft , etc. H. 
/. Et adhuc) Hoc eft, et- 
iarnnum durant moris hu- 
iufce veftigia. Ita enim MSS. 
Varro 1 . c. pag. 41. Ab eo¬ 
dem aere impendendo , D ifpen- 
fator: et in tabulis fer ibi¬ 
mus Expenfum ... Vfura quod 
in fortem accedebarImpen¬ 
dium appellatum. Vide CaC 
fiodor. Varr, VII. ep. 32. 
cuius lemma- eft: Formula , 
qua moneta committitur. H. 
m. Quin et militum ftipen- 
di orum , hoc eft ftipis ponde¬ 
randae) Stipendia , non fti- 
pendiorum , in vetufto codi¬ 
ce. Proinde certior le£Ho 
mihi videtur, quin et mili¬ 
tum ftipetidia , et ftipis pon¬ 
derandae , etc. et paulo poft, 
librale 
