16 Vlyfsis Aldrouandi 
principium quod erat poU murum .pomerium dictum , eiufque ambitu dufpicU vrbdHd firnmmtf , B 
4 . H t TcilIe. De Roma? menibus fic meminit Omdius, 
Inde premens Hiua defignat moenia fulco 
Alba iugum niueo cum boue vacca tulit „ 
Coloniarum Atque hinc poftmodum puto dimanauit, quod in nummis, tamGra?cis,quam Latinisper boues, 
dS ’ Vt Ve * taUros c< doniamm dedudiones intelligebant. iam vero cum pecuniaria mulctu certus apud 
Mu%£ qua co ^ em moc ^ s eflet praefinitus, quem tranfcendere minime fas effet, quibus autem maxima indi- 
hs olim Re- cebatur mulda, tria i j millia , & viginti affes foluere cogebantur, quia plus triginta bobu$,& dua- 
nm, bus ouibus nemo taxari poterat, rfimatufque erat bos centuffibus,ouis vero decufsibus,hoc eft, 
centum, vel decem affibus* centuffibus autem tefte Varrone,non eft maius «ris vocabulum: Supet 
Lik$.cap.5' qua lege confidendus elt Alexander ab Alexandro , ego interim Plinij fuper eadem verba recita-* 
bo; Non omittenda > inquit yprifcarum legum beneuolentia, cautum quippe e st,ne bouemprius quam 
ouem nominaret,qui indiceret mulctum^ & merito quidem leg am beneuolentiam earum vocat,qu£ 
ne agricultura damno elfent, ouibus potius quam bobus muldari reos iuberent. Vt vero erefcen- 
te ferpehteque luxu boues vilioribus manibus tradari coeperunt ; non ille etiam qui olim ex boum F 
Terra cur laboribus prouentus capitur. Tedatur id etiam Plinius, inquiens: Qua nam ergo tanta ubertaris 
mmus cau fit f lpforum tunemanibm Imperatorum colebantur agri,vtfies e A credere,gaudente terra vome- 
reddat*" ** re ^ aureat0 3 & triumphali aratore >fiue illi eadem cura femina tractabant, qua bella,eademque dili¬ 
gentia arua di(ponebant,qua cajlra: fiue honestis manibus omnia latiusproueniunt, quoniam, cr cu- 
riofiius fiunt \ Et moxpaucis,qua? fuo loco recitauimus, interiedis,T ales tum etiam viatores erant > 
quod nomen inditum elt fubmde, & ex agris Senatum ducefique accerfentibus: at nunc eademilU 
vincti pedes, damnata manus ,infcr'tpti vultus exercent,non tamen fur da tellure,qua parens appella - 
tur, colique dicitur, & ipfa, honore his aJfumpto,vt non inuita ea, & indigne credatur id fieri . Sed nos 
Bouespro do miramur ergaftulorum non eadem emolumenta effe, qua fuerint Imperatorum . Dantur nunc boues 
te . pro fponfalitio munere foceris apud rudicos; olim vero h^roibus,vt ex Homero elicitur,qui Iphi- 
damantem Antenoris lilium centum boues dotis 'nomine locero perfoluifie ait, fed tellimoniuiti 
adducam. 
Lib. y.Ae- 
neid» 
n pcoff liutfov fi fi SdxiV , ITrddoL fifijXl Vyrfi» 
Nlyctc, d,un yfijf dis , rei 01 ci<f 7 rffct vropuciivovfo . s 
Trimum centum boues dedit, deinde quoque millepromifi? 
C apras fimul efioues, qua ei multa pafc ebantur. 
Lib.4. eap.S. Apud Indos vero olim, vt annotauit Alexander ab Alexandro, iugo boum fponfas quoque, mer- 
_ cari permittebatur, ita tamen vt ex Hia quiq; tribu vxorem ducerent: ceterum ego apud Strabo¬ 
nem reperio, Indos multas accepilfevxores iugo boum emptas. Idem Alexander authored, in 
Lib.$. cap.%. Ddiacis certaminibus,qui egregiam pugnando naualfent operam in virtutis exhibita’ teftimoniu, 
Virtutispra ^ oucm acce pilfe, & nos paulo ante Erycem, ac Herculem in luda? certamen defcendilfe diximus , 
iliumque regnum fuum,hunc boues, quas ex Hiipania ducebat,vidoria praemia propofuilTe. Sed 
& Achilles apud Homerum curfu certantibus bouem pofuit, magnum & adipofum, naualifq; cer¬ 
taminis praemia ftatuit,lebetes, tripodes,equos,mulos,& boum fortia capita. Bouem item vido* 
ri pollicetur Aeneas in pugillatu, auro & vittis velatum apud Virgilium « 
Nunc fi cui virtus, animufique in pectore prafiens 
Adfit, (jr euinctis attollat brachia palmis : 
Sic ait,&geminum pugna proponit honorem f ff 
Victori velatum auro vittifque iuuencum . 
Decius Mus E* Decius Mus tribunus militum, cum Romanum exercitum abhoflibus Sabinis circiimuentum 
bobus dona- circuitione montis conferuaflet, Conful Cornelius Collus concione ad uocata peregit Deci j lau- 
$us . des; cumulatiore etiam teftimonio receutioris conlilij, cum alijs militaribus donis,auream illi co¬ 
ronam,centum boues,& in his album auratis cornibus donauittlingulisqui cum eo fueran^militi¬ 
bus, duplex frumentum,binofque in prtelentia boues,binafque tunicas. Milites eam confulis gra-». 
titudinem clamore approbantes,coronam gramineam decufla? obfiodionis argumentu Decio im- 
pofuerunt: ipfe centum boues a confule datos militibus expeditionis illius foci js dono dedit. Ita 
Lib.zza.f. quidem hanc hiftoriam narrat Sabellicusjatqui Pliniu s 3 g>uidam , inquit, Imperatores , & fipim 
donati, f coronis ) fiunt: velut P.Decius Mus, tribunus militum ab exercitu: altera ab his qui in pra - 
fidio obfiejlifuerant, quanta e fiet eius honoris authoritasAonfefius religione: fi quidem donatus bouem 
Letsus 3 o.bo album Marti immolauit, & centum fuluos qui ei virtutis caufa datifuerant fimul ab obfejfis. Sci- 
hm donatus» pio fimiliter Ladib, poft expugnatam vrbem ob egregie nauatam operam triginta donauit boues, 
vt Silius Italicum canit, ~A' 
u --— ?hd« 
1 
