De Quadrupedibus Bifulcis Proiegomena. 
5 
53 
55 
dens,cur homo difficulter vomat,cimi prius gulae fiue oefophagi cohftru&icnem wdlai&t.hoc ceti „ 
corollarium addidit. Atque idcirco deglutire facilius ef^quam vomere, quia deglutinatis vtraquo Cur-voinhm 
ventris tunica operantejinterna trahente quidem; externa fecontrahente; vtraque tradente: vomi- difficilis • 
mus vero,altera tantum,qua? foris eft,agente,nec vila in os trahente. Haud ruit tamen lententia 
Apponenfisraam licet,dum tranfuerfales interioris tunica? ipfius gula? libras in iftiufmodi anima- 
libus,redis validiores effe affeueramus, (pabulum namque deuorare non poftent)nihilomimis li re 
«ftas fibras atque tranfuerfas,fefe mutuo impedire dixerimusjquotiefcumque vna cooperatur, quan 
doquidem rete attrahere nequeunt,!! a tranfuerfis diftrahuutur: tranfuerfp item nequeunt expeH 
lere,a redis turbata. Ex qua nimirum luda tertia quadam nafcitur operatio,qua? neq; attradio, 
neque expullio,at retentio appellatur. Sed enim fi dum operantur redagtraniuerfri fuerint ociofe, 
attrahendi facultas tunc exerceri poterit,& e contrario quando tranfuerfa? operantur, fi rectic quie- 
fcant,facultas expellendi tunc temporis ilio munere fungi poterit. Dici itaque poteft ruminantia, 
redis fibris alimenta deglutire,ociofis tranfuerfis,& e cotrario a verre ad os repellere, trafuerfis ope 
rantibus,rectis vero ocio fis. V el fortasfis rectius dicemus , rectas interieris tunica? gula? ruminan¬ 
tium fibras, non modo vtiles effe ad pabulum ingurgitandum,vt in alijsanimalibus contingit, fed 
etiam ad idem regurgitandum; Quare vomendi illa difficultas, de qua ex Galeno diximus, hic 
locum non habet, cum in ruminantibus rete fibra? ad fauces conuellantur, dum pabula re- 
gurgitant, quemadmodum item in ingurgitatione ad ftomachum contrahuntur. Neque a ve¬ 
ro foitafsis etiam recedemus, fi dixerimus Galenum per omnes fibras intelligere, non mocld 
redas tranfiierfafque , quarum meminerat, quin imo obliquas etiam,qua? exeiufdemfenten- 
tia ( eodem libro ) facultatis retentricis miniftra? liint. Per eandem autem viam fine partem con¬ 
trarios fieri motus, minime abfurdum eft, fi diucrfis fieri temporibus, ( vt hic fit) dicamus s idque 
probe oftendit Galenus his verbis: Iam nec illud difficile compertum eft,& tradionem, & expul- Suffite.nat. 
ilonem diuerfis temporibus per eundem meatum fieri,fi modo uentris ftomachus quam gulam vo~ ca ?' 1 ** 
camus,non cibos tantum potionemque in ipfum ducere, fed etiam in naufeis contrario fungi mini- 
ilerio cernitur. Etiam vdkx qua? fub iecore eft,colium cirai vnum fit,tamen per fe veficam non fo¬ 
lii m implet ,!id etiam vacuat. Vteri pmrterea ftomachus,quod collum appellamus, pari modo, fi- 
cut intra feminis,ita foras partus via eft. Ceterum hrfce rurfiis aduerfari videtur philofophum,qui " ^ 
ruminantibus rudare negatum effe tradit. Nam fi rudare non poffunt,neque etiam poterunt era- hl.43 . ' 
dare, hoc eft, erudando eijcere. Vbi nota, verbum rudare, gula? indicare conatum, quo nititur a Ruminatio, 
ventre aliquid ad os propellere: Scquod reijcitur, vel quid ftatulentum eft, & fpirituofum,vel quid nm ruSiant. 
folidum. In ruminantibus fpiritus nequaquam educitur, fed alimenta ad os reuomuntur: quam- 
obrem ibi philofophus etiam ait: Quin etiam ruminantibus rudare negatum eft, quoniam piares 33 
continent ventres, & quem reticulum appellamus. Facultas etenim meandi tam fuper quam fub- 53 
ter flatibus multifariam pratftatur fitaque humor confumitur,antequam in flatum vertatur,qui fla- 55 
tus rnouct, vel rudum, vel crepitum. Ciun igitur Columella rerum rufticarum fcientifsimus bo- 5> 
nem tradit fepenumero rudare,Arilloteli non aduerfatur. Hic enim de fanis, ille de £gris loqui- 6 ' ea p. 
tur : id quod & noftri agricola? confirmant; nam fi bos aliquis ieiunus radauerit, pathoguo- Statio q4 
monicum lignum effe afferunt. Sicut itaque conflat pabulum in ruminantibus per eundem quo ° m m ' s “ 
defcenderat,meatum ad os,vt ruminatione,id eft,noua contritione, exadiiis minuatur ac contera- 
tur,repelli.-ita modo obferaandum eft,poftquara contritum eft,per quem meatum,& ad quem ven 
tretn feratur. Diximus ex fententia Ariftotelis cibum remanfum ex vno ventre in alterum mitti, 
quoufquc a poftremo in inteftina labatur: ita vt in primo difponatur, in fecundo incipiat confici, in 
tertio adhuc coquatur, in vltimo vero perfedam adipifeatur codionem. Verum Galenus citante a Jmi~ 
Mercuriale precitato loco,cibum ait,primo,ex ventriculo reuorni in os:deinde ab ore in reticulum, nift.anat,c.$ 
inde in omafum, tandem in adomafum mitti. Et ne quis dubitet (inquit Mercurialis ) quomodo 
fecunda vice in reticulum,non autem prima, labatur, (ciendum eft, foramen in gula effe fatis angu- 
ftum, quod pertingit ad reticulum, & per quod cibus prima vice, ciun fit crafsior & fblidior,adhuc 
minime tranfire poteft:tranfit vero fecunda vice quando liquidus & mollis ita fabfns eft, vt ia tran- 
iire queat. Conciliare tamen licere arbitratur Ariftotelem & Galeuum,fi dicamus, (inquit) illum *Arift.irGa 
loqui de tempore, quo non ruminant; nempe quando cibus primum in ventrem ingrelfus,inde per ^ snm comi- 
foramen commune ingreditur reticulum,& fic in alios ventres,abfque eo,qudd ad os redeat;Gale- 9 
num vero lermonem ha bere de tempore ruminationis, quod, vt dicemus, minime perpetuum eft „ 
Atque hoc folum intelligendum effe de ijs ruminantibus qua? plores habent ventres. Quod fi ali¬ 
qua fint, qua? ruminent, & vnum ventrem habeant,vt narrat Ariftoteles de mure Pontico & in Le- 
oitico habetur de lepore & cuniculo: procul dubio cibum remanfum ad fecundum ventriculum rur 
Ius mitti oportet. Ha?e itaque Mercurialis • Equidem philofophus non de vnum habentibus ven-. 
A 2 trera 
