Vlyfsis Aldrouandi 
Ne debili\ 
tentur . 
Ad morbos 
manifcfios. 
ii. 
S amotus her 
baqua. 
Limeum. 
X e meum , 
7 ora. 
Lunaria * 
Ad omnes 
morbos , 
Lubia fyl* 
nam a * 
7 « 
tare coeperit, dari labet ei continuo ornim vnum gallinaceum crudum* integrum: poftridic caput E 
vnum vlpici conteri , & id vafe ligneo & cum hemina vini* cogi, vt lublimiter bibat, bofque iilius 
qui dabit, fublimiter etiam flet; a ieiuno ieiimo boui dandum.Nolcenda funt etiam curatori pecu¬ 
liaria quadam fimplicia, in boum medicationeperquam viitata.Commendatur autem in eorum-, 
morbis, feuum, fulphur viuum, allium fylueftre, ouum codum. Qua? omnia Plinius trita in vino 
propinari vult,aut adipem vulpis. Quofdam inuenio & marrubium dediffe cum oleo & vino. Vc- 
getius id mane infundendum monet. Quidam tefte Columella porri fibras,alij grana thuris, alij, 
fabinam herbam, rutamque cum mero diluunt, eaq^ medicamenta potanda prsebent. Multi cau¬ 
libus vitis alba? & valuulis erui bubus medentur. Conftantinus iubet, ne boues debilitentur, oro- 
bnm,ideft,emum comminutum aqua diftemperari,prppinariq; lingulis menlibus. Proderit etiam 
authore Vegetio, li thuris puliierem cum mero liue per nares inieceris,fiue per os dederis. Si fyl- 
phium contufum ex vino meraco denigro in nares bobus infundas,omnemobfcurum eorum afte- 
dum facile perfanabis, vt Paxamus ait. Democritus autem confulit,vt vere ipfo incipiente,fquil- 
la? aut rhamni radicem boum pabulo permifeeamus quatuordecim dierum fpatio. Si vero manife- 
fto n orbo (de manifeftis morbis mox copioliiis dicemus) laborent,elelifphacum montano ex loco P 
colledum,prafliumq ; in aqua quam bibituri funt boues, pari dierum numero infundenscfferenfq; 
illos reftitues. Id quod non foliim bubus (inquit,) fed etiam alijs pecoribus opitulatur. Iuuat d<^ 
medica herba :de qua poftea inter cibos. Druidte tefte Plinio Samolum herbam nominauerema- 
fcente m in humidis:& hanc finiftra manu legi a ieiunis contra morbos fuum boumque iulfere, nec 
refpicere legentem, neqalibi quam canali deponere,ibique conterere poturis. Sunt qui reflanto 
Dalechampio, fi modo is vniuerfalis plantarum hiftoria? audior efl,hanc Piinij herbam eam e flo 
contendunt, qua? abherbarijs anagaliidis aquatica nomine offenditur, & in Germanorum & Bel¬ 
garum officinis betabunga nuncupatur,a Dodona?o alicubi minus reCte ca?pea. Idem ait Limeum 
herbam appellari a Gallis,qua fagittas tingunt in venatu medicamento,quod venenum ccruarium 
vocant. Ex hac in tres modios faliuati addi, quantum in vna fagitta addi foletiita oifam dimitti in 
boum faucibus in boum morbis. Alligari poftea ad praffiepia oportere, donec purgentur. Infanire 
enim folere, Si ludor infequitur, aquam frigidam perfundi. Huius quoque herba? nufqu: m alias 
meminit. Gefnerus exiftimatde generibus aconiti elfe, quod Ariftoteies in miris narrationibus 
Xenicum appellet. Nam id quoq; venenum (inquit) elfe feribit, quo Celta? fagittas iiificiant,cer- F 
uos aliafque feras venaturi. Tora m hodie vocant.In Gallia fane ante non multos annos aconiti ce- 
rulei radicibus ad purgationes etiam hominum periculofa & capitali infeitia vtebantur: quod 
Io, Syluius in fuis Gallis reprehendit,& ipfe in Sabaudia fieri pbferuaui. Aliqui lunariam vocant, 
forte quod folium ei rotundum & orbiculare fit inftar Luna? plena?. Idem Gefnerus in libro de her¬ 
bis Lunari js afferit efte aconitum primum Diofcoridis Nafcitur fponte in montibus quibufdani- 
Sabaudia? & Valefio noftra?, radiculis cum recentes funt, omnium candidiffimis, fcorpionum fpe- 
cicjprafertim cauda, in quibufdam manifefta. Folium alijs plantis lingulare eft,alijs bina, terna, 
quaterna, aut etiam quina ab vna radice. De eius veneno in epiftola ad ipfum milia ha?c deferi- 
pfit: Venenum lethale,ex ea conficitur,quo fi gladius autfpiculum aut fagitta infe&a fuerit, & ho¬ 
minem vulnerauerit ( mirabile dicftu ) nili pars la?fa fubito abfcifta fuerit, vt nequeat veneni mali¬ 
gnitas in reliquum corpus ferppre, totum fanguinem ita corrumpit, atque coagulat,vt ftatim occi¬ 
dat , nec vllo remedio aut medicamine,quodfciant,vita? ac faluti fuccurri poffit. Itaque necefie eft 
eum qui percuffus fuerit, mifere perire, Si vero aliud animal huiufmodi veneno intincta fagitta 
verbi gratia vrfus, aut alia fera,percuftum fuerit,bino aut trinpfaltu fado morienscadit,cuius car 
nes fi edantur, nihil nocent homini. Qgo datur intelligi,id venenum foli fanguini inimicum elfe. 
Nam 5 c contra veneno illi fanguis ita inimicus eft,vt fi in olla,in qua feiuatui venenum,fanguis in¬ 
ciderit, venenum luam vim amittat, nec amplius nocere poffit. Idem ex alterius epiftola lefert, 
herba" huius radicem feruari aliquandiu in loco humido, poftea contundi, vbi contufa fuerit,fagit- 
tas tingi, Vim illius experturi(inquit) acum eo fucco inficiunt,qua rana pungunt, qua? fi ilico mo- 
riatur,prefentaneum venenum indicant.Teftatur Dalechampius,peritum fibi nairafte herbarium* 
comitem fuum, ciim in arduo monte effoffam illam herbam ftatim olfeciiTet,concedifle,velut exa¬ 
nimatum,vixq i frictionibus & vino faucibus inftillato fuilfe reuocatum. Dicebat hic idem aliqua- 
do etiam fibi obfematnm,fanguinem e vulnere effluentem, admota illa herba tufa cum ladice lub~ 
ftitiffe, deinde verfus plagam recurriffe. Idem Gefnerus tradit,quofda apud fuos,valetudims gia- 
tia bubus conferuandte pridie diui Martini,hoc eft,quarto idus Nouembris cepas pra?beie ac inge¬ 
rere, Effie etiam qui ad omnes occultos morbos,vifcerum pndertim vt pulmonis & iecoiis,tam ho¬ 
minum quam pecorum.» edendas offerant radiculas rubea? fyluatica?,quam vulgo(inquit) vocamus 
iecorariam, Nafcitur in fyluis tantum & vmbrofis locis, alia quam vulgaris rubia agreftis,conge- 
- H 
ner 
