De Quadrupedibus Bifulcis. Lib. I. 79 
A certamen;breuioreo,caulibusredis,folijsmaioribus,fimiliterpergenicularadiatis,candidisflo- 
fculorum corymbis. Spergulam intelligitodoratam, alylfon multisputatam antiquorurn.Peritio- S j 'parvula 0- 
res quidam etiam apud fuos vt tradit,feptimo quoq,- die,fi domi fitpecusdin abiit in montibus per dor at a * 
fingulos menfes femel remedium hoc cum lindu ( falem fic vocant) vorandum exhibent, quod ex 
hedera terreftri vulgo dida, baccis iuniperi , vilco de pyro arbore, & pulmonaria arboribus adn a- 
fcente conficiunt: conferuare a morbis multis. Ingeri eis etiam.contra omnes morbofas fufpitio- 
nes gentiana quandam ipeciem, flore c^ruleo, radicibus albis,amariflimis,& quafi de induftria.., Gentiana 
decuffatira incilis, vnde aliqui cruciatam vocitant. Apud antiquos erat pabuli genus (inquit Pii- minor . 
nius) quod Cato ocymum vocat,quo fiftebant, (legendum,citabant,vtex fequetibus palam fiet,) 
aluum bubus. Id erat epabulis,iegete viridi defeda,antequam gelaret.Sura Manilius id aliter in- Lib. 18. cap> 
terpretatur,& tradit faba? modios decem,vicia? duos,tantundem eruilia? in iugero autumno mifce- j e. 
ri & feri folitum. Melius & auena Gra?ca,(tion fylueftri quam Virgilius appellauit: Auena Grtrca Ocymum * 
bromos: auena cui femen cadit a?gilops, DalechampiusJ cui non cadit femen, admifta. Hoc voci¬ 
tatum ocymum,boumq; caufa feri folitum. Varro appellatum a celeritateproueniendi, e Gra?co 
B quod «xii?dicunt. Ha?cille. Sed Varro etiam ocymum amplius didumicribit,quod citat aluum 
bubus,de eodem videlicet Sura? Manilijocymointelligens: nam ocimum per iota herba illa odo- ocimum. 
rat a eft, quam vulgo nomine Gr^co bafilicum, ideft olus regium nuncupamus: qua? videri poteft 
fic dida a verbo ofe-tv , quafi ozimum, quafi herba odorata. Varronis de ocy mi etymologia verba 
ha?c funt: Ocymum,vel quod cito proueniat dictum, vel quod citet aluum bobus, quibus purgandi gra¬ 
tia datur. Farraginis velpabuli genus eft-,nempe fegetes fecla virides antequamfliquentur: contra ex 
fegete,vbi fata admifta, hordeum & vicia & legumina,pabuli caufiafient. Inde quod'fiat ferro cafitrn , 
farrago dictumaut quodprimum in farracea fige te feri coeptum . E a equi, iu menta, verno tempore F ar rago . 
purgantur atq ; etiam fiaginantur. Haud rede etiam Plinius ocymum a veteribus pabulum appel¬ 
latum fcribit.Catoenim manifeftehisuerbisdiftinguit. Sementim facito ita,ocymum, viciam,fac- Cap.iq. 
num Gracum fabam, er uum^pabulum bubus ferito. Et rurfus manifeftius: Per ver cum arabitur,an- C ap. 54. 
tequarn ocymum nafiatur,des quod edant bubus pabulum . V arronis modo etiam erratum eft, quod 
ocimum in horto, idefi: bafilicum etiam per y. feribat, fimiliterque ab dzfi deducat. Apparetq; ex Ocymum 
recitatis ocymum fui generis fuifle herbam, qua? viridis fecabatur, vel pabuli vel purgationis cau- quid . 
C faunoxque quaslibet fegetes fiue vnius fiue diuerforum generum, qua? eandem ob caufam fecaba- 
turjic vocitari coepiife: ita quoq j farraginem proprie didam,feminum & leguminum diuerlorum 
mifcellam. Sunt qui ocymum illud priuatim fumptum illud frumenti genus efie credunt,quod fa- 
gopyrum Dodona?us appellauit, nonnulli frumentum paganicum,quod laginadis bobus vtile fit, Fagopyru , 
& in nonnullis Germania? locis in hunc vfum hodieque feratur: ca?teriim num inde etiam purgen¬ 
tur , huc vlq; non obferuaui. Curator itaque verno tempore farraginem lalubritatis conferuanda? 
gratia fuo pecori etiam fubminiftrabit. Profuerit etiam fanguinem tunc detrahere: quandoqui- Sanguinis 
dem fa?pe vilum eft,detracdo fanguineanon paucis aflFedibus boues fiiiffeliberatos. Inciditur au- mifijio. 
tem vena itixta caudam,& in roftro, & alijs etiam locis. Tanta autem apud antiquos boum habi¬ 
ta eft cura, vt a fuperftitiofis quoque remedijs ad conferuandam eorum fmitatem non abftinue- Remedia fu- 
rint. Galenus, dummodo is eft author libelli de facile parabilibus, ne boues a?grotent,hanc luper- perftitiofa. 
ftidoiam curam habet: Cornu cerui luper Panis dei facellum ponito,caiidelamque deluper accen- Cap . 100, 
dito,&ne interdiu accenfam obliuione dcmittito:& in tempore Sandum Demtifarim inuocato,ac 
tollito, armenta tua & vitam cuftodiant. Sed & Cato, Galeno multo antiquior, docet quomodo y ota p ro 
D pro bobus vota fiant,cuius verba etfi prorfus fuperftitiofa etiam afcribam,qua? qui nolet,obeliicum f ac } a . ) 
inducat: Votumpro bobus ,vt valeant ,ficfacito. Marti Syluano in fylua interdius,incapitafimgula 
boum vota facito: Farris adorei libras tres , fr lardi pondo quatuor, pulpa pondo qu atuor f"emis , vi ni 
fixtarios tresfimis . id in vrnas liceto conficere , & vinum idem in vnum vas liceto confic ere: Eam 
rem diuinam vel feruus vel liber licebit faciat. Vbi res diurna facta erifftatim ibidem con fumito. Mu¬ 
lier adeam rem diuinam ne adft,.neue vide at,quomodo fiat Hoc votum in annosfingulosJi voles, lice¬ 
bit vouere , Idem albi: Dapem (inquit) pro bubus pyro florente facito.Eam hoc modo fieri oportet: Ioui 
dapali culignam vini quantumuis polluceto. Ea die feria bubus fir bubulcis , & qui dapem facient. 
Cum polucere oportebit,fic facies. lupit er dapalis, quod tibi fieri oportet,in domo familiaque me a culi¬ 
gnam vini dapi eius rei er fio. MaEte vino inferiori esto. Macte hac iliace dape polucendaesio. Ma¬ 
nus interluito: poftea vinum fumito. lupit er dapalis, macte i si ac e dape poluc e nda esto. Macte vino 
inferiori e Ho. Veji a fi voles dato: daps Iouioffaria pecunia vrnavini Ioui caste. Profanato fine conta¬ 
gione . Poftea dape facta ferito milium,pamcumjentim,allium. Ha?c Cato, nunc regulas recitabo, 
qute in fanis & quorum opera vtimur, bobus vaccilque magno ex parte bono curatori funt obler- 
uanda?. Nihil autem eft tefte eodem Catone,quod magis expediat quam boues bene curare. Hic 
in pri- 
