imtntds , 
Ne claudi - 
cent. 
Si wmme~ 
Ad r olcus 
malignum . 
Ex fu ibus 
& gallinis 
mx& 
Sani ah 
grisvt di~ 
$2 Vlyfsis Aldrouandi 
gentius curentur , in fcabiem incurrant. Hanc, vt tradit Plinius, fal illitus tollit, daturq; lingen- 5 
dus, & oculis iumentorum infpuimr. Columella ait fcabiem extenuari trito allio defri&o, eodem- 
que remedio curari rabiofe canis,vei lupi morfiim,qui tamen & ipie impolito vulneri vetere lalla- 
merito, a?quefanetur;Ee ad fcabiem aliam protentiorem medicinam efecunilam bubulam,& ful- 
fur contrita,ad rni ftamq; amurcam cum oleo,atque aceto in codam : deinde tepefactis fcilTum alu¬ 
men tritum fpargi. Id medicamentum candente ible illitum maximeprodefte. Florentinus vero 
fcabiem boum vrina veteri, atque butyro illitam curari aiTerit: aliofque ex refina & humida pico 
vino fimul vnitis vngerc, ac fic mederi. Plinius etiam teftatur inuemfte fe boum fcabiem corcho? 
ro Alexandrini cibi celerrime fanari. S^epe item pedes, nili aduertat curatoiyconterunt. Si itaque 
attrita luerint vngula?, agricola? teftante Plinio cornua vngendo aruina medentur. Idem negat 
fubteri pedes,li prius cornua pice liquidaperunganturi ex Catone nimirurn>qui habet fi c.Bouespe¬ 
des. ne fubterant , priufqUam in viam quoquam agas ^pice liquida cornua infima vngito . Quibus lo¬ 
cis per cornua vngularum fubftantiamintelligendam effe fupra admonui. Columella aliud habet 
remedium. Subtriti pedes (inquit) eluuntur calefada bubula vrina.-deindefafce larmentorum in- 
cenfo,cum iam ignis in fauillam recidit,feruentibus cineribus cogitur iniiftere,ac pice liquida cum F 
oleo,vel axungia cornua eius vnguntur. Si talum aut vngujam vomer b?ferit,piccm duram,atquo 
axungiam cum fulphure & lana fuccida inuolutam candente ferro fupra vulnus inuri iubet: quod 
idem remedium (inquit) optime facit exempta ftirpe, fi forte furculam calcauerit,aut acuta tefta 3 
vel lapide vngulam pertuderit, qua? tamen li altius vulnerata.elt,latius ferro circunciditiir, & ita_. 
Inuritur, vt fupra pra?cepi, deinde fpartea calceata per triduum fuffufo aceto curatur. Item fi vo¬ 
mer crus fauciauerit, marina laduca quam Graeci T/Qv&dfaov vocant, admillo fale imponitur. Co¬ 
lumella ait: Minus claudicabunt armenta, ii opere difiundhs, multa frigida laucntur pedes,& de¬ 
inde fuffragines, corona 1 , ac dilcrimen ipfum, quo diuifa eft bouis vngula,vetere axungia defricc- 
tur.Cum fiffura? in pedibus dehifcunt,inuenio qui fanguinem detrahi lubent. Betmria(mquit Plk 
nius) myriophyllon ("Hermolaus legit millefoliam ) appellat herbam in pratis tenuem,a lateribus 
capillamenti modo foliofam eximij vfus ad vulnerarad boum neruos abfciflbs vomere, folidari ea , 
rurfusque iungi addita axungia affirmans. Videre etiam eft non femel,intumefcere bouesftd quod 
pra?cipue fit, cum aliquid noxij aut venenoft deuorarint. Commendatur in primis calendula? fuc- 
cus aqua? permixtus in potu. Gefnerus aflerit pra?ftantiffimam antidotum, omnibufque vulgaribus G 
thenacis longe pra?ferendam,& multis experimentis celebrem,ab amico quodam excepifte huiufi. 
modhGentiana? rad ix in pollinem redaffa, & ftillatitio liquori ex fecibus vini (aquam ardentem 
vocant, vulgo aqua d i vira)permixta infunditur in fauces bouis: Aut fi gentiana defuerit, liquor 
etiam folus. Quod fi autem maligno aliquo vicere laboret, quale eft quod vulgo vermem appel¬ 
lamus , funt qui carduos edendos apponunt: alij radicem valeriana? ore commanfam fuperalligant 
vlccri, aiuntqueprodefte etiam homini. Sues autem procul a pra?fcpibu$ arcebit curator,nec mi¬ 
nus etiam gallinasjSi namqj fimus Suis forte a bobus deuoretur, ladit tefte Vegetio mirum in po- 
dum,prtecipue autem quod egerit fusa?gra,peftilentiam facere valet,vt mox dicemus. Cum vero 
gallina? fimum fumpferit bos inter pabula, ftatim nimio ventris dolore torquetur, inflatufque mo¬ 
ritur: Cui,vt ille author teftatuiyhac ratione fuccurri conuenit: Apij feminis vncias tres,cumini fex- 
tarium femis,& duas libras mellis commifce,& tepidum per os infunde,ac tam diu ambulare com¬ 
pelle^ confricandum cura manibusplurimorum,donec ventrem potio moueat. Gifni ( vox cor¬ 
rupta videtur, & forte legcndum,fblia fici, nam Abfyrtus equis hoc modo periclitantibus, folia., 
caprifici triduo ex aqua tepida bibenda tribuit ,) quoque cum vino deterere, & per os dare credi- f? 
tur falutare remedium. Lixiuium quoque ex arbore vlmi, vel cuiufcunque generis ligni cinerem, 
dummodo bene codum,cum oleo mifcere, & liquidum ac tepidum diffundere per fauces aduerfus 
ftercus.(gallimc) plurimum prodeft. Ha?c Vegetius.Sed & penna* pabulo immixta noxam eandem 
inferre audio. Cateriim ifthac fortaffis ad medicum potius vetcrinarium,quam ad ipfum curato¬ 
rem pertinent, cuius nimirum officium pracipuum effe videtur de pabulo profpicerc,idque idoneo 
tempore offerre, qua mobrem in fequenti rubrica de pabulo ac potu agemus, hic tamen corollarij 
loco curatorem docebimus, quibus fignis boues fanos ab agrisdignofeere queat. Cognofcuntur 
itaque fani,ex robore atque agilitate,in opere enim facile ciim punguntur/e moucnt,onufque to¬ 
lerant : membra eorum plena funt, & erectas habent auriculas, pabulum auidiffime arripiunt,ala- 
criterque deuoranu 
€ I B ¥ S, 
