De Quadrupedibus Bifulcis. Lib. I. 
§5 
33 
3 » 
3J> 
3 J> 
>3 
a hus iugis,qu% eodem dic. alterna temporum vice vel arant,velpafamtur: Et quamnis modo pecu- Omnium 
- liaribus herbis delegentur , funt tamen omniuora’, vt teftatur Plinius his ver bis: Tradunt Arca-funt. 
des quidem non medicaminibus vti, fed lacie circa ver quoniam tunc maximefaecis herba turgeant,, Lib . 2 5V.8. 
medicenturque vberapafcuis. Bibam autem vaccinum^uoniam omni a ora fere funt in herbis. Cer- 
te & Diolcorides omnibus herbis., & copiose pafei tradit , ideoque lac earum purgandi caufa per 1 Lib. 2.61* 
Ver bibi. Huc fpedat illud coq ui apud Plautum^quo alios coquos ridet 5 quod tam diuerlls herbis In Ffieude* 
■crenam condiant quali boues cllent alturi: 1 
Non itidem canam conddo , vt alq coqui 
flui mihi condita prata in pafcuis proferunt 
Boues qui conum asfaciunt Jjerbafque oggerunt s 
Tat herbas herbis alijsporro condiunt . &c. 
•t&inc quibus maxime ftirpibus delellentur, indicemus. KuUa autem planta gramine per agros 
copiofioiyvtpote a gradiendo nomen obtinente. Hoc praeipuum boum pabulum, Virgilius: f l } HS ddc ~ 
I rigida Daphni boues ad flumina, nulla, neque amnem . dtent ur. 
Libauit quadrupes , nec graminis attigit herbam. dgj. 5. 
- Et Nemefianus Maronianae elegantia confe&anda? ftudiofiftinius, ait; Gramen. 
Nulla mea trinis tetigerunt gramina vacca LgL 2 » 
Luciferis, nulloque biberunt amne liquores 
Siccaque foetarum lambentes vbera matrum 
Stant vituli, & teneris mugitibus aera complent . ' ' 
Non femel tamen gramen generaliter pro omni herba fumrtur, atq;hoc fenfu Qjpalaber de Pen- 
thefilea loquens hac vtitur lrmilitudine: At illa alibi alios fternere proparabat, vt quando itiuenca 
fu au is graminis amore capta, verno tempore in rofeidum aliquem hortum inlilit,& abfente domi, 
no aliunde alio fertur, laedens omnes tenellas plantas: nam has quidem decernit,has vero pedibus 
proterit: ftc certe Mauortia virgo in Graecorum naues turmatim impreftionemfaciens,hos quidem 
obtruncat,alios vero metu exanimauit. Quantum autem detrimenti hortis inferat hoc armentum, 
innuit Virgilins,dum canit: Georg. 2 . # 
T exendafapes etiam & pecus omne, tenendum eft, Hortis vi 
■q Pracipue dumfro ns tenera, imprudenfque laborum . noceant. 
- Ceterum non omne anni fert tempus viride pabulum, quamobrem Hefiodusmoftet, vt de fceno Faenum . 
paleifque in futuram profpiciamus hyemein: 
Xoproy d t&zoydcrcu uflj ctvpipiTov^ oOpetroi cin 
Huiovotaiv t 7 nitravov, ideft. 
Farnum autem importato & pale as ^vt tibi fit l 
Bobus aemulis annuum pabulum, v 
Apparetque foenum praxipuum huiuspecorispabulum effemam & in facris literis habemus: Ecce 
Behemoth quemfeci te cum,fanum qttafi bos comedet . Plinius ait, foenum ali bi bis tantum, alibi ter Iob. 40«, 
aut quater anno fecarhfed armentorum id cura,(inqLiit)iumentorumqj progeneratio fuum cuique 
confisum dabit optimum, maxime quadrigarum qticeftus. Inter ceteros frutices cytifus mirum in cyti,fus ’ 
modum commendatunQuamobrem Columella cy tifiim in agro elTc quam plurimum maxime rc- d J 
ferre ait,quod bubus & omni generi pecudum y tiliilimus fit,quia ex eo cito pinguefcit,& ladis plu 
rimum probet ouibus: tum etiam quod odo meniibus viridi eo pabulo vti 8c poflea arido poffit: 
jy praeterea in quolibet(inquit) agro quamuis macerrimo celerrime comprehendit:omnem iniuriam 
iine noxa patitur. Satio autem huius ftirpis(fufius enim de tam filutari omni pecudi ftirpe dicere 
conuenit) fecundum eundem feriptorem,vel autumno circa idasOdob.vel vere Heri poteft. Ciinm 
terram bene ftibcgeris,are©los heri iubet,ibique vehit ocymi,femen cytifi autumno ferito. Plantas . * r r 
deinde vere dijfponito,ita vt inter fe quoquo verlusquatuor pedu ipatia diftet.Si femen non habue- C d tl flJ am • 
, ris,cacumina cytiforum vere difponito,& ftercoratam terram circum aggerito. Si pluuia no incef. 
ferit,rigato quindecim proximisdiebus,fir®ulatq; nouam fronde agere ceperit,farrito,&poft trie¬ 
rium deinde cedito & praebeto» Equo abunde eft viridispondo xv.bubtis pondo vicenaiaeterifque. 
pecoribus pro portione virium. Poteft etiam ante Septembre fatis comode ramis cytifus feri, quo¬ 
niam facile comprehendit & iniuria fuftinet. Quod /i modo aridum prebei e anni qualitaspoftulet, 
iubet,vt parcius prebeamiis,quonia vires tuc maiores ha beat,priufqj aqua maceicmu s,& exemptu 
paleispermifceamus.Cu arido facere volutas eft,circa mefem Septemb. vbi femen eius grandefee- 
re in dpi et,aedi iubet,paucifq > horis,du flaccefcat,in Sole haberi, deinde in vmbra exiccari,atq; ita 
cod iri. Plinius cy tffiim inter ea recenfet,que no inulto indiget fuccojdcoqi in tenuiore terra feri da Lib. 12 . cap, 
funt, Ide de eius laudibus hsc memoria prodidit; Frutex esi & cyti fus,ab Ari sim ac ho JtAmenfl 34, "" 1 
EI miris 
I 
