L 
Et rurfus; 
Tempore ruricola patiens fit tdurus aratri 
P rabet (jr ineunto colla premenda iugo , 
Tempore paret equus lemis animo fu s habenis , 
Et placido duros accipit ore lupos . 
Gesrg. i. 
T empore difficiles veniunt ad aratra iuuenci , 
T empore lenta pati frena docentur equi . 
Non apparet autem omrjemteque huius pecoris «ratem domltur« idoneam effe. Video auteiru Aetas doma 
maxime commendari tertium «tatis eorum annum . Plinius * Domitura boum in trimatu , poBea tura apta . 
fer a,ante apr amatur a . Plinio V arro fubicribit. At Columella & Palladius quartum annum non 
aspernantur ,.afferentes neque ante tertium annum, neque poft quintum annum iuuencos domari 
placere. Referre etiam Maro im-mit,qua menfisdie domitura inchoctur,dum canit; 
SeptimapoB decimamfidix,ftrponere vites 
Et prenfos domitare boues^ef licia tela 
jg Addere. 'C • r / : - | 
Ceterum qua?fttum diu & anxie in eruditorum fcholis, qua? fit ha?c feptima poft decimam dies. Septima poft 
Seruiusfinquit.Rhodiginus/multa quidem affert, fed quia di&orum rationes minus protulit , pq- deama qua 
fleris amplius qua?rendi curam iniecit non mediocrem. Nos ergo qua? apud cadeftium rerum pe- tties. 
ritosobferuauimus,hinciam attexere pergemus. Illud autem traditur primum,Luna? calorem effe Lib.zo.c. ?. 
imbecillem prorius,adeo vti nequaquam ita vnquam augefcatj.vt ficcitatein queat inducere: aere- Luna calor 
riim ad hume&ationem vlque modo progredi. Vnde & illud.conlecution.e quadam manifeftum^ quando pau 
pro luminis copia, & ex eo etiam caloris,corpora hume&ari. Confimiiirei:' ad cfefeclum tendente cus. 
luminehumed'ationisdetrimentafieri&caloris.Sciendum&-illudiLiinam priore dichotomia ex¬ 
calfacere pius atque hume&are, quam fequeoti, ratione fv t pr«texuknus ) augefeentis aut decrc- 
fcentis luminis. Ex ijs deprehendere periti rerum increfcentis luna? fpatia-eftc plantationibus ve- plantandi 
lutdecretoria,quoniam .humoris.exuperantxafemen madelcenscelerius vendicetincrementa. Vbi tem + us . 
yero deteritur lumen,c^di optime materiam, qua? arefeat tunc,attenueturae $ proptereanec carie, 
computrefcat. Quamobrem apud Maronem,cum feptima poft decimam nominatur,neutiquairu 
C d eci mam feptimam intelligi pofte-.quamuis id non abnuat interpres. Hanc fiquidem ponendis vi¬ 
tibus incommodam cenferi prope in confeffo eft obluminis detrimenta, Verumpro habilius ici, 
aut feptimam iignincari, qua? Iit poft decimam prima & melior,ideft,quartamdecimam5qu« dies 
comprobari omnium calculispptefL luna tmn plenam faciente vilitationem: «iit-dies collaudaffe 
duosjcredamuspoetam agricolationis peritiffmuim,feptimumac decirairm,fed hunc co amplius * 
Septima vtiquejuna dimidio orbe -ca?fa comiifttur; decima amphicyrtos, ideft, vtrimque glb- 
bofa: Et vtrobique humor calorque radicibus affundi affatim poteft. Quod vero decimaLepti- 
ma die fubueetari in aream fruges, poeta Hefiodus prod it, non aliunde videri natum poteft,quod 
item ex Procli interpretatione liquet, quam quod a circumafto lunai i orbe protolluntur fere ve Or¬ 
torum flatus euentilandis fru gibus percommodi. Scire tamen licet, M. Manilium feptimam poft £Bron.L 4, 
decimam ex Maronis i mitatione,pro decimafeptima ac capille: fic enim de cancri, partibus feribit; 
Prima rapit, nec ter quinta dementior vjus '■ . p 
Septima poft decimam luctum <f vicefima portat . 
Ex quibus ergo.colligitur, Maronem tunc domari iuuencos voluiffe, cum maxime calida humida- 
D que luna eft. Columella poft recitata eligendi emendiq; iuuenci optima i 1 gn alis nepa (in quit) $ c % 
vitulos oportet , dum adhuc tenerifiunt , confiueficerepmanu tr aci ari, ad'prafipia religari,vt exiguus in 
domitura labor eorum, & minus fit periculi: verum neque ante tertium , neque poB quintum annum 
iuuencos domari placet, quoniam illa at as adhuc tenera esi , hac iampradura: eos autem qui iam de 
grege feri comprehenduntur,ficfiubigiconuenit . Primbnpmnium fiatiofum fabulum praparetur, 
vbi domitor facile ver fari, fir vnde digredi fime periculo pcjfit. Ante Babulum nulla anguftiqfint, fied, ^ tA ^ u ^o- 
aut campus aut via late patens put cum producentur luuencifiiberum habeant excurfium,nepauidi aut m * tm£ 
arboribus , aut obi acenti cuilibet rei fie implicentnoxamque capiant . In Babulofim t ampla prafiepia, P* Hm ' 
fiupraque tranfiuerfiafferes in modum iugerum a terra fieptempedibus elati configamur.'quos religa - LrafiepU 
ripofiint iuuenci ; diem deinde quo domituram aufipiceris , liberum a tempeBatibus, & a rc;li<rionihu$ 
matutinum eligito, canabinijque funibus cornua iimeucernm ligato:fied baculi,quibus copulantur,la~ 
natis pellibus inuolutifint , ne tenera fronte cornua Udantur,cum deinde, buculos comprehenderis,ex¬ 
tra Stabulum producito , & ad ftipit es relegato ita, vt exiguum laxamenti habe an t^d)fient que inter fe 
aliquantofpacio, ne in collu elatione alter alteri noce at fi nimis a fi eri erunt,pater e vnum diem noftem* 
que 'dejgmmt.fimulatque iras contunderim,,mam t producamurfita vt & aliquis antfdr a tergo com¬ 
plures. 
a— 
