Mmmk kjv 
Guttd r§-- 
ied & 
/ 
Contagio . 
Eryngm „ 
qu.e herbd ,, 
Vegetio . „3 
33 
33 
32 
3 > 
ff. Hift.ftL 
eaf* 4, 
3^5 os apud eundem Ar Iffoteiem inf fecundo de partibus animalium-? Helyciius apa^pcly effe apum B 
morbum dicit,ciim vermes 6^ araneas gignunt * In fuibtis etiam AriitoteleS paulo ante de eo» 
dem morbo npctuySv dixerat, capitis dolorem & grauftatem definiens 5 qui plures fimul inu-adat * 
6^. tribus aut quatuor diebus in terimat $ interdum tamen vino per nares infufo curetur. Ventris 
etiatn profiuuium incurabile eodem nomine vocari fcribit. Branchum etiam ( Gaza raucedi¬ 
nem reddit) in fuibus morbum effe Ariftoteks ibidem prodit 5 in quo maxilla praecipue, &par- 
tesj circa branchias inflammentur ; eumque in alijs quoque corporis partibus fieri, vt pede vel au¬ 
re interdum: putrefcere protinus membrum vicus ferpere , donec ad pulmonem dcucniat* 
quo tado mortem fequi: creicere hoc vitium celeriter .» nec poffe fuem quicquam edere, eum itsu 
segrotatjciirari a porcarijs , tum malum adhuc modicum fenferinr 3 haud alio modo quam tota par¬ 
te abfciffa qua coeperit, Albertus Magnus Grteca voce corrupta crocharon inepte vocauit, ineptior 
etiam cum vocem Arabicam' effe aituede verd,vt iudico(inquit Gcfnerus,cx quo omnia fcrehsec) 
mali originem facit a defluxu capitisradditque experimento conftare,heptaphyilon ( vel & vulgus 
Vocat,tormetillam)tum bubus tum equis in potu -paftuue dari. Haec omnia hccloco referre placuit, 
quoniam otpetvp 0$ Ariftoteli didusmorbus,tum in bubus 3 tum fuibus,non alius mihi videtmyquam f 
malis humida a Vegetio & recentioribus Graecis appellatus: quibus cum etiam branchiis propter 
periculum, eiufq; celeritatem & pulmonis noxam conucnir,differt autem quod in quibuliiis etiam 
extremis partibus iiicipiat 3 ijfquefedis curetur. Non alius edam quam malis humida videtur mor¬ 
bus ille boum 3 quem Itali vulgbyvt Pet.Crcfcentienfisfcribit 3 guttam robeam vocant. Isinuadit ex 
pabulo potuque nimio,praecipue poft humidas depafks herbas, &propterocium & aeris humidi- 
tatem.Vultus & oculi infiantUr,& nifi curetur, bos moritur. Curatur autem detrado fanguine fub 
lingua hoc modoiDua? glandula; fub lingua cultri acuti mucrone pluribus in locis fecantur, & fim* 
guis copiose dcmitur.Fit etiam fuffitus cum thure ad nares bouis. Qui plura de malide,eiufque no¬ 
minibus & differentijs volet, equi hifloriam adeat, Hicpriuatim nuncdeJjs dicemus rem edi jl 
qua? boui malide laboranti conueniunt. Huic morbo fi inter initia fubuenirc tentaueris,bos di feri* 
meneuadet: finpernegligentiam tardior adhibeatur cura, vetuftioris morbi non pote fi fuperari 
pernicies roborata. Inter exordia igitur adhibebis remedia quae fupra defcripfimus tanquam on> 
nibus morbis communia.CqlumellapraxipitjVtconfeffim mutetur cfli ftarus.de in plufesdiftribm 
to pecore longinqui regiones petantur, atque ita fegregenmra fanis morbidi 3 ne quis interUeniatG 
qui contagione eseteros labefaciat. Nam pafcendo(inquitjherbas inficiunt 3 bibendo fontes,ftabtR 
Io praffepia, 6^ quamuis fani boues odore mori idorum afflante depereunt: vfque eo etiam mor¬ 
tua cadauera vitra fines villa* proi jcienda funt, & aitiflime obruenda fub terris, ne forte ipforuum 
corporum ( halitu) interna fa norum contingantur & pereant. Idem Columella panacis & eryn- 
gij radices feniculi feminibus mixtas & cum defruti ac moliti tritici farina, candentiq; aqua con- 
fperfasfeliuari agroturn pecus iubet.Similiter & Vegetius 3 panacem (inquit) a fepkfiarijs compa¬ 
ra. Eryngion autem herba dicitur, quas in iitore nafeitur prope vndam maris: florem habet quafi 
aureum vel galbineum: folia eius funt quafi folia 1 cardui fylueftris,intcf arenas littorum largiffime 
fpargitur; has effodies & in vmbra ficcatas feruabis aduerfus morbum tam equorum quam boum_. 
plurimum profunt. Potio cx eis componitur ifta: Radicum panacis & eryngij & feminis feniculi, 
fingulomm vncias tres pariter deteras diligenter, addafque farina triticea: fextarium, ita vt prius 
frumentum frangas 3 < 5 r molas:qua omnfede calida feruente confperges,& cum meile vel fapa no- 
uenas offas lingulis diebus digeres. Vbi obfemandum eft, longe diuerfum effe eryngion Vegetij, 
hic deferiptum, ab eo quod deferiptum eft a Wiokondt. Hoc enim in afperis & campeftribus na- H 
fcitur,iliud proxime aquas in marislittore: huic flores colore modo viridi,aliquando albo,interdii * 
(imo plerumque ) car-mleo, illi aureo: quare Carolo Clufio facile fubfcripferim, qui illud Vegetij 
eryngium effe offendit eam ipinam,quam Theophraftus fcolymon nuncupaffe videtur 3 vt idenrn 
quoque Cluiius cenfet. Saimanticcnfi agro & tota Caftella frequentiffimam effe ait, vulgo vocari 
Cardon icchal fme lecher, ideft carduum Ia&eum,quia eius folia.la&e confpdft videanturffoliaqi 
etiam lac edant 3 quo Salmaticenfes omne Iac coagulant. Nihil hac fpina in hac noftra vrbe, potiffi- 
mtirn per moenia frequentius, ringium plebs & pharmacopola,qui non aliud eryngium nouemnt, 
vocant,emuntqi radices,illi propter dulcedinem in cibum, hi tum ob hoc,tum ad medicine vfum * 
Quanciiclum modo effet, num hoc etiam; eryngium Columella, ex quo Vegetius hoc remedium 
mutuo accepiffe videtur 3 intelligat 5 vt fcilicet aliud fit eryngium geoponicomm & mulomedico¬ 
rum ab eo quo vtuntur medici noftri. Exhibito hoc medicamento, tum Columella paribus caffe 
myrrhaq; & thuris ponderibus actantundemfanguinis marina teftudinismifcere potionem ait, 
cum vini veteris fextarijs tribus 3 itaque paruam rem infundi. Sed ipfiim (inquit) medicamentum ' 
pondere fex yiiciarum diuilum 3 portione aqua per triduum cum vino dediffe fat erit. Hoc & Vege» 
