r 
De Quadrupedibus Bifulds. Lib. I. 169 
Jt ntm multitudine fegetes,opera,fcu ftu&us bonorum operfuatq; mcaffum ergo fuperbu tumere, Sc 
indoda eloquetia verberare aures & corda fubditoru 3 quia vbi non funt dodi predicatores, fruftra 
ad audiendum confluunt fideles. Vbi ergo plurimg operationes apparent,patct quia no ha?reticus: 
fed ille pro verbi fruge laborauit,qui & verbfi cafto ore ruminare, & via veritatis redo diferetionis 
pede nollet incedere. Bos alitur de pradepi: do&or verbo audientes nutrit:fed & labore bouis pra?- 
fepe rcpletur:& bos de prefepi fuo reficitur frudu. Sic fidelis prpdicator & audietes verbo reficit, & 
eade refedione apud Deu proficit.Quo etiam loco Nicolaus de Lyra,hoc(inquit) exponitur dupli¬ 
citer: Vno modo de bobus ad litera,quibus folii antiquitus vtebantur ad agricultura, & adhuc vtu- 
tur in plurimis terris,& ideo vbi erat defedtis bou,ibi erat etia defedus agriculture & fegetu,& per 
©ppofitu abundantia fegetu,vbi erat abundantia bou. Alio modo exponitur, vt per boues dodores 
intelligatur,qui laborant in agro Dominico, & ideo vbi eft defedus dodorti, ibi eft paucitas fide* 
lium,qui per fegetes defignantur;& vbi eft pluralitas fideliu, ibi apparet manifefte labor dodoru , 
& praedicatorum.Et fenfus eft(inquit loannes Arboreus,) vbi defunt dodores pcritillimi & optimi 
concionatores,quorum induftria,labore 3 c ftudijs vinea Domini excolitur,frigefcit auditorium 
P fruftra turba plebeioru, & vulgusimperitiftimu confluit,& concurlitant ad audiendum balbutien- 
tiflimu& imperitiffimum praedicatorem. Cum vero magna eft Chriftianorfrcopia & honefta? vitas 
officia exercentur,vtiliffimus praedicatorum labor, & fapientu dodrina inclarefcit.Et ad hos boues 
^ftus & frigoris patientiffimos,quibuspro opera cibus dcbetur,alludit Paulus,proferes quod in le- 
ge Mofaica feriptu cRiNon alligabis os boui trituranti. Sed Sc Rabanus ad praeceptu de furto bouis, 
& ouis.Pofliimus(inquit)hanc diftantia inter boueui &'oue facere, vt in bone accipiamus henela- 
borantem dodorem in agro Dominico,qiii terra cordium carnalium vomere euangelico fcindit,vt 
frudus virtutu germinare poffit .In oue,finiplice auditore,qui tantu fua fimplicitate contentus eft * 
quanto enim maior eft vtilitas in qualibet re,tato maius damnu in eius perditione. Et quanto mi¬ 
nor comoditas in pofteflione aliqua,tato minor eft dolor in iplius amiffione: quod fignificat maior 
numerus in bouis reftitutione,& minor in ouis. Qui enim quemlibet dodore a plebe dominica per 
fraude eucllit,multis nocet,& pro hcc neceffe eft,vt omnes fenfus corporis fui p£nitentia ftudio fu- 
bigat,qua fecundum lege Domini,pleniter exoluat. Qui auteaditorem fimplice a ftatu fuo per ma¬ 
litiam fubuertttjcorpusfuu quod quatuor conftare elementis manifeftum eft, vtieiunijs & vigilijs 
C caftiget,neceffe eft,donec perfodiam remiflione a Domino recipere mereatur.Item alio modo.Bos 
quippe fubiugalc eft animal,& popiilu priorem ftgnificat,qui fuo lege Moyfis coftitutus, iudicinin 
legis expedabat, Apoftolo tefte,qui ait: phticunq^ in legepeccauerunf,per lege indicabuntur. Ergo 
bos foratus Sc occifus,fiue venditusjquinq; bobus rede perdatur, cum homo Iuda?u$ cotra legelp* 
fus fecudum lege vlcifcitur. Vnde & in ipfa lege feriptum dt:J?ai occiderit homine , morte moriatur: 
Et ivsp culum pro oculo,dente pro dent e,manupro manu,&reliqua. Ouis aute quod flmplex eft ani- 
maljhomine euangelicum fub gratia Dei conftitutum,fignifieat,membrum videlicet illius ouis,de 
quo Propheta ait:T unquam ouis adoccifione'dubius eft,&non aperuit os fuf cuius imitator exiftens 
feruat illud,quod in Euangelio feriptum zRfiquis percuferit te in dextera maxillam^prabe illi,&aU 
teram. Et item 'Diligite inimicos veftros,&benefacite his^qui oderat vos: fed ne huius fimpheis ani¬ 
malis lasfio multa preteriri videaturjegiflator iubet,quod quatuor oues pro vna oue reddatur.Igi* 
tur ouis perdita quadmplareftitutionepofcit,quiaquifquisfimplicitate Chriftiana per fraude la?« 
ferit,neceffe eft,Vt euangelicam dodrina,digna poenitentia iterum illam reftituere feftinet, Ia ve» 
rd Ifidorus Pelufiota in epiftola ad Ecdicium, dodores nili dodrina? fax frudibus perfluantur, la-, 
D bores illibenti animo perferre ait more bou,qui nifl ex laboribus fuis alantur,fegnes euadut. Boues 
ij(inquit)quibus os camo n 5 exercetur,alacrius meffem conficiuntjqui aute laboribus fuis flui pro- 
hibentur,fegnitie torpent, ac labore auerfantur. Eodem modo magiftri,ciim per inobedientiam & 
contumacia minime ipfis contumelia infertur,lo:tis animis labores ferunt. Cum aute nullum fufee- 
ptorum laborum frudu perfpiciunt,eos incaffum docere piget. Quare fi ea qua? nunc rurfum quefi- 
uifti,ex me intelligere aues,ea qua?prius didicifti,reipfa oftende.bin aute te minime fcire ea appa¬ 
ret, quorfum ha?c quoq; tibi exponemus?D.Gregorius,explicans hunc facra? pagina? locum; Si quis 
aperuerit cisternam & foderit,&non aperuerit eam,cecideritq ; bos velafinus in ed. Dominus cifterna 
reddet pretium iumentorum : aperire cifternam exponit inteliedu valido feriptura? facra? arcana pe~ 
netrare,per bouem vero &afinum,mundufcilicet & immundu animal j fidelequemq; & infidele. 
Qui ergo cifternam fodit, (inquit) cooperiat, ne illuc bos vel afinusruat;ideft,qui in lacro eloquio 
iam alta intelligit, fublimes fenfus coram non capientibus per fiientium tegat,neper fcandalu me¬ 
tis,aut fidelem paruulum,aiit infidele qui credere potuiffet,interimat. Ex morte enim iumetorum 
debet ptetiiirmquia illud fcilicet admififfe conuincitur,vnde ad agedam p^nitentiam reus tenetur* 
Quifquis namq; ad alta fcientig fluenta peruenien.s 3 cmn hxc apud bruta audientiu corda non coii- 
P texerit* 
i 
..... .2 
Lib. 17 . t£ 
2 6. lob . 
Exod. % 1« 
