480 Vlyfsis Aldrouandi ii 
% ... >h . . . • . i. _ __ __ _ ' * 
bens,furripere J & Intercipere videtur: Quare & furti,& ad exhibendum tenetur, inquit, Pom- | 
poniu$,&fi animo furandi ante noftra non acceperit. Lege Gothorum profpedlum ieft rede 
etiam aduerius eos, qui fe dicunt vagantiaanima]iareperijfte,vt furti fufpicionem elidant, ia' 
hunc modum. Caballos, vel animantia errantia liceat occupare, ita, vtqui invenerit, denun- 
ciet,aut Epifcopo,aut Comiti, aut ludici, aut Semoribusloci, aut etiam in conuentu publico 
vicinorum.Quod ii non denunciauerit,furis damnumhabuerit.j Etpoftea datur praemium ei, 
qui inuentum animal domino non interuerterit, & quantum expenderit, & E euerterit,in- 
? ,, quit,reftittee duplum domino cogitur; Itemmque canetur 9 ne animal inuentum liceat ton- 
11* dere,vel vendere,vel charadcres infligere; Hccc, & alia ille. Idem de bonis patrimonialibus 
principis a fifco colligendis, & de palcuisloquens , tot fpecies patrimonij principis poife eife 
ait,quot Sc priuati,ideoqiie iure qui itnmifitinpafcua animalia, velfyluam, velfaltum prin- 
eipis,fi ius non habeat pafcendi,illa amittere & fifco dari. Atque faltuum,vel pafcuorum pro- 
curatorem,id eft qui curam gerit eorum,fi conniueat, & precio venalem gratiam fecerit, gra- 
Sdms qm . tEaTimo fubdi fupplicio. Saltus efle proprie pafcua loca inculta, crebris fyluis repleta, vt in* 
fefe, pGeerg* nuitdnquitj Virgilius: 
Saltibus in vacuis pafcuntur plena fecundum 2 
Flumina . 
B.q.delwg* 
Ut* 
Pecus vt 
prohibeatur 
ab alienis pa 
fenis . 
Mamu quid 
Et V arro, quos agros non colebam propter fluas aut idgenusjvbipecus pafeifolet , & pojfidebanf' 
ab vfu fuo fultus antiqui nominabant fi r aci vby.a^ Latini nemora . Saltus atque pafcua, aut e fi¬ 
le priuatorum, aut publica, feu vniuerfttatis alicuius generaliter non licere in pafcua alterius, 
fiue ea fint fifcalia , Eue priuata pecus pafcendi gratia immittere, nec militibus quidem: quia 
nec liceat fundos alienos, inuito domino ingredi, Ene iure feruitutis,maximefi prohibeat do¬ 
minus . Porro prohiberi videtur, inquit,ingrefius duobus modis, vel expreEa voce,vel figno • 
Quid vocalis expreEa prohibitio fit,palam eft: Signo vero Et prohibitio, fi in ingreEu, velli- 
mitibus,feu teirminisfundi,feu prati crux, velaliudfimile, quod dicitur bartnum,ponatur, vel 
figatur authoritate indicis ordiharij,velterritorij,vel ciuitatishabentisimperium merum, feu 
aliam iurifdi&ionem, cuius indite psenx adflerfusfeientes, & violantes bannum, habent 
exeeutionem. Secundo fit inhibitio fi pafcua, prata, velitemora, cingantur foEa,aggere,veI 
maceria. Hoc lingulare in pafcuis principis, vt animalia inibiinuenta aliena, fifco ad indicen¬ 
tur pro noxa. In alijs aliorum nequaquam receptum j Nam tantuui dominus animalium,qute Q 
damnum dedere,tenetqr illud refarcire, nec domino fundi teli ius retentionis animalium da¬ 
tur, fed adio ad damni repetitionem. Quinimo fi quis durius,aut aliter quam fuum animal a 
fundo fuo aftenum expellendo, & abigendo, la?4at,vt fi abortum equa abada fecerit, pro da¬ 
no tenetur. Habet enim adionem paratam contra dominum animalis, vt de paftu pecoris, cu 
in fuo alienum pecus depafeitur. Fuere tamen, qui defendunt poEe a domino fundi detineri 
inuentum alienum animal,donec fuerit damnum datum reparatum,vel de eo cautum... Quod 
& obfematur ex confuetudine diuerfomm pagorum, potiEimiim iuxta Tolofam, & approba¬ 
tum Neracij videtur authoritate,& Vlpiani.Suntque expenfe,quarin hac detentione fiunt,re- 
farcienda? quoque a domino animalis . Et pro damno dato, eledio domini animaliseft, vel 
damnum reparare, vel dare animal pro noxa. Receptum quoque eft,vt teftandi damni caufa, 
quis poEit hominem repertum in crimine,etiam retinere per viginti horas. Et ita probo poEe 
retineri animal nocens, & recludi teftationis caufa,& vt damnum reftituatur. Nec pugnat L. 
Quamuis ad L. Aquil.in P.qute dicit non licere includere. Etenim hoc verum eft, fi dominus 
damnum offerat, vel non licebit ei concludere, vt fuum pecus faciat, vel domino interuertat. H 
Hoc enim ad pafcua principis follim pertinet , non priuatorum. Item non licere puto diutius 
animal includere,fine monitione domini,vt fuum recipiat,fi fciatur, cuius fit animal. Quod fi 
quis ignoret,'vtetur conftlio Vlpiani,vt proponat palam libellum, fe intieoiEe tale animal in 
fuo prfdio,quod fit reftituturus domino damnum foluenti. Quo inuento,& de damno canenti. 
Id reftituere debet,vt alias fuit iudicatum*. Cautione quippe recepta probare debet damnuin 
teftibus,vel per relationem,feu cen furam expertorum, qui damna indicant. Sic tuto ad peti¬ 
tionem condemnationis damni accedit. Alioquin enim deficiente in probatione damni ca¬ 
piente adperfariusre&e de occupatione illegitima, vt de furto’, aduerfus eum conqueri poEet. 
Inutile tamen hic non erit annotaEe duos cafus,in quibus in fuo depafcentia animalia pro da¬ 
tio non poteft retinere, vel damnum repetere a domino eius: Primus in viatore, fi neceEitate 
compulfusequum in itinere, vel in vicinispratispauit, puta equo deficienteob penuriam ali- 
jnenti,vel ob morbum,& neceEitas faciet licitum, quod alioquin prohibitum • Alius cafus no- 
tatnrab Alberico 3 vt dominus animalis non teneatur de damno ab eo dato> quando animal 
deperditum 
