De Quadrupedibus Bifulcis. Lib. I. 489 
herba?. Ad ha?c la&uca illa cum agno condimenti vice , vt ipfe credit * non elixabatun affns 
enim comedebatur,& elixum lex ipfa vetabat, vt ex fuperioribus conflat. Sed verba eiusaf* 
feram. Cum itaque effe dixiffet, qui hoc loco la&uca? nomine , feridis fpccies defignari cre¬ 
dunt,& intyba,ideft, cichoreum,& qua’ corrupta voce fcariola dicitur , mox ait: Catei um la- „ 
£ucam illam fylueftrem,qua? endiuia? nomine infignita eft,in edendi agni pafchalis vfum ad- 
hibitamvelut condimenti loco 3 non facile mihi perfuadere polium, cum obinfignem, vren- „ 
teraque amaritudinem,qua? linguam vellicat,non fit efculenta,nifi cum primum emergit, nec „ 
[ adhuc fpinisindorfo, parteque auerfa armata fit: Vincit enim endiuia vulga ris,qua? germana ,, 
1 eft laducafylueftris amaritudine reliquas ftirpes,qua? fucco ladleo madefiunt. Quocirca Me- >, 
dicinouellam,ac teneram in vfum medicamenti adhibent, non adultam,qua? aculeata eft ,ac ,> 
pinulis horret, tum vetuftate amarefeit. Intybi vero fpecies coc r to,elixoque agniculo condi- „ 
menti vice adhibitam prorfus crediderim , nempe cichoreum,& fcriolam,ex quorum non fo- ,, 
liim folijs/ed radicibus etiam acetaria conficere Bdga? didicere. Deinde dicit lex. Non co- » 
mederis exeo crudum quid,nec coBum aqua, fedajjumtantum /g-#/'.Rationem reddit Toftatus:; 
Quia cibus (inquit) crudus indigeftibilis eft :additque non hoc ideo dici, quali alias Hebrafi Agnus cur 
crudum voluiffent deuorare,fed dici ex fuperabbundantia^ciim omnia voluerit Deus explica- coBus edi 
re, tam illa,de quibus pollet effe error, quam illa, in quibus non pollet errari. Lyranus vero dicatur. 
aliam aflignat rationem,videlicet illud fuiffe vetitum in deteftationem idolatria?, quia aliqui 
idolatra?(inquit)in honorem deorum fuorum,carnes aut crudas aut femico&as comedebant, 
i 6'ed fieri poteft (inquit Toftatus.) quod id Lyranus a quopiam Hebrato intellexerituiam alio- 
qui,id diligenter apud veteres,nominatim apud OuidiuminFaftis,reperiremihinon licuit.. 
■NeccoBum aqua. Duplici ratione, vt idem Toftatus ait,primd, quia carnes expeditius affan- 
tur,quam coquuntunomnia autem ifta,qua? fiebant, quandam portendebant velocitatem ex- Carnes aftt 
euntium de Aegypto: Secundo quia carnes elixata? refoluuntur ex humiditate,aquafcilicet cUr p r ^ ce ' m 
fubintrante,&calore aperiente porofitates,quo modo, propter teneritudinem, etfi facilius ve- P u ' 
triculoobediant,minus tamen nutriunt,ideoque magnos labores exercituris, minus conuenie- 
bant. Ca? ter u meum hifce pugnare videtur, quod dieftum eft Deuteron. 16. Immolabisphafe 
vejfiere ad Solis occ afum>quando egreffus es de Aegypto,& coques, & comedes in loco , quem elege- 
\ rit dominus Deus tuus . Idem Toftatus locum vtrumque concilians ait verbum hebraicumfi- 
gnificareaffare,&coquere,necpoffe ambiguitatem tolli,nifi exadiundorac propterea tam in 
noftra translatione,quam in hebra?o,non dici,vt nihil codum comedatur, fed,vt nihil codum 
aqua: Ambiguitas enim vocabuli,caufa fuit,vt adderetur aqua,quafi aliter rede inteliigi non 
poffet,vtrum aftum diceret, an codum. Sententiam eius veram effe afferit Ribera,quia bafal 
fignificat id facere,quo cibus aptus fit,vt edatur, fiu.eaflatio fit,fiue decodio,fiue maturitas in 
frudibus.Confirmare hoc noftram tranflationem, i.paralip. 2 5. Et ajjaueruntphafe fuperigne 
ficutin lege JcriptumvB. Similiter verterunt feptuaginta,cum fit in hebra?o hoc ipfum verbum 
quod coquere, & affare fignificat. Sequitur, Caput cu <n pedibus eius , Jr int eft inis vorabitis : 
Quo loco,vt teftatur Caietanus, fuperfiuit, vorabitis , non enim ide-fc in hebra?o, nec apud Se¬ 
ptuaginta, fed Hieronymusperfpicuitatiscuuia addidit:pendet igitur ex praecedentibus: non 
comederis ex eo crudum quid,nec coBum aqua-, fed ajjum tantum i qm, caput cum pedibus eius, fr 
mt e Binis, ideft,ne pedes abfeindatis, aut caput,vt fieri folet, aut al iquam eorum partem pro- 
ijciatis,aut aliter haec ad efcam paretis,fed afta fimiliter igni,comedite. Inteftina autem edu- 
D cebantur,& abluta ipfiagno imponebantur, vt fimul torrerentur, & cum reliquo corpore co¬ 
me deretitut. Author catena? ait hebraice effe cherahaf, idefficum cruribus eius, fed idem eft. 
fe. Monet etiam, inteftina inteliigi pra?ter fel,& i lea fyces continentia, que fint abi jeienda, fi- 
gnificare enim per partes totum,immiuidam fcihcet extorum partem,& efm aptam. Toftatus 
tradit ideo etia inteftina,&pedes addi, quia iftiufmodi viflima folias erat domini Dei > ideo- 
que nihil, cixm omnia eius effient facra perire debebat, vt patet ex cap. 9. numeror, vbi dicitur: 
Si quis autem mundus esi,& in itinere nonfuit } <fr tamennon fecit phafe, exterminabitur anima 
illa de populis fms,quia facrificium.domino non obtulit tempore fuo . In ali js vero carnibus, qua s 
Hebrafi tomedebant,non requirebatur,vt effent munde,vt confiat ex i 2. Dcuteron.diftingui- 
tuique in hoc dus agni pafchalis ab alqs carnibus, quia ficut ad carnes aliorumfacrlficiorum, 
<ic etiam in efu agni pafchalis requirebatur munditia: habemu&enim Leuitic. 7. ,£hri fuent j mmun ,n 
mundus,vcfcetur ex e a: anima polluta qua ederit de carnibus hoftia pacificorum,qu a oblata eft do- f) r a 
mino,peribit de populis fuis&c. Sic requirebatur munditia in comedentibus phafe, vt patet ex 
aliato Numeror, loco,vbiinfuper immundi conquefti funi, quare noncomedebant phafe ficut tera ‘ } ? 
alij,mandarque Deus,quod nullus immundus comedat phafe,fed M faciat in menfe fecundo, 
quan- ^ 
ftjuid per in 
te Bina 1 re¬ 
te Ili J 
HC.um 
fe come- 
( j 
