De Quadrupedibus Bifulcis. Lib. I. 5 29 
1 ferti extra caflra . Qupd autem fimus concremandis membris annumeratur , fimus vituli, 
crucis eft igominia,contumelIa,&improperia , qua omnia in Chrifti gloriam conuerfa iunt. 
Sed quid efl , quod hircus pro peccato populi oblatus cum vitulo pontificis comburi praeipi- 
«ur? Nonne hac decaufa Moyfes contra Aaron odiauodie vntftionis illius iratus iiiifie legi 
Sur,quod hircum, qui oblatusfueratpropeccato, exuftumreperit ? Siquidem de hoflijs pro 
peccato-jhoc fupra ftatutum eft, vt comedantur: Omnis ,inquit, qui efi de genere fac er dotali >v e- 
| fetur carnibus eius , qut fanctum fanftorum efl . Hunc tamen hircum videtur excepiffe cum 
] vitulo ponti ficis^ita fubiungens; Hoftia enim^qua caditur pro peccato , cuius [anguis infertur in 
tabernaculum teftimonij ad expiandum in fanctuario non comedetur ,fed comburetur igni . Brgo 
hircus pro peccato populi , fi alio tempore offeratur , comedi iubetur a facerdotibus , ciun ve¬ 
ro in hac die expiationis cum vitulo pontificis immolatur , eadem lege qua <3^ vitulus extra 
caltra comburitur. Vtrumque fine caufa non fit. In holocaufto itaque arietis Aaron,quod fi- 
mul cum holocaufto plebis oblatum eft, faneftus ille Sancitorum principibus populi fui , qui & 
ipfe fan&itate cateris praeminet, coniuneftus eft, nunc interim peccatoribus fe conformans 
B & peccatores in alia fua hoftia fibi,ficutprimum in ariete refurredtionis fua gloriam expri- 
xnens,eandem fpem panitentibus tribuit , dum eorum hircum fuo vitulo in combuftione con¬ 
jungit. Quod vero extra caftra comburi pracipiuntur,praterillud,quod paulo ante nota- 
tiimus,quod Chriftus fciHcet extra Synagogam in gentibus glorificatuseft,quianunc 6^ 
hircusadiungitur s extra caftra intelligendum eft 3 extra eam 5 quam nunc in vfu habemus, 
confuetudinem. Chriftus itaque caput omnium ,& cum omnibus vnus tam arietem, quam 
hircum populi fui ad immortalitatem praceffit , in combuftione tamen fua vtrofque fibi con- 
fociat,fpe interim illos adiungens,poftea vero rei ipfius confortes efficiens. Dicamus modo de 
myfterio coitus hominis cum ancilla nobili , qua precio non eft redempta , & cur ambo vapu¬ 
lent^ non moriantur. Super qua re fic Radulphus. Nunquid 3 inquit, perfonarum acceptor 
eft I )eus,vtlibertas, feruitufque foculi huius, diuerfum apud illum meritum fortiatur,grauiuf- 
que fub eius indicio libera? concuhitus,ancilia autem remiffius vindicetur? Nequaquam: fiuo 
ferutis enim fine liber, pares apud illud meriti fumus ; in hoc foliim difeernimur 3 fi in timore 
illius praceptorumque eius obedientia alter alterum pracedamus. In populo itaque illo cui 
C omnia pene ffib figura pracipiebantur, vbi de ancilla decernitur, cum qua quifpiam concu¬ 
buerit, vt edam fi non nobilis fuerit, tamen precio non redempta, nec libertate donata,vapu- 
lent pariter, & non moriantur, forma eius traditur ficramenti nobis, fi intellexerimus,abun- 
dantius profutura; ancilla enim nobilis anima eft humana, ingenuitatis fua? pra?rogatiuam 
trahens ab ipfo Deo, ficut & paulo ante tra&atum eft, quia ipfiusgenusfumus, non quidem 
de fubftantia eius nati, fed ad eius imaginem, fimilitudinem creati. Quia vero per pecca¬ 
tum captiuata, in feruitutem redada eft nobilis ifta, quid nift ancilla eft, donec Chrifti 
fanguine redimatur, baptizata in morte eius, & gratuita eius gratia, libertate donata ? Cor¬ 
rumpitur autem anima humana ciim maligna cuiufdam perfuafione trahitur ad peccatum. 
Lex igitur pro ancilla? concubitu hominem plagis fubdit, aperte docens quanto grauiori p£- 
na pledtendus fit, qui animam Chrifti iam morte liberatam iterum peccareperfuaferit, <5^ 
feruitutis priftina? iugum recipere,quam fi cum ancilla aliqua peccandi fkdus fufcipiens 3 
non nifi, quod fadum eft, fadare voluerit. Peccator autem pro delicfto fuo offerre iubeba- 
tur domino ad oftium tabernaculi teftimonij arietem,vt pro eo oraret facerdos, & cetera; eft 
D enim arietem Deo offerre ex fententiaeiufdem Radulphi humiliter praccptiseius fefubde- 
re, & itineris agendi ducem eum conftituere. Hunc arietem illi obtulit, qui de cado proftra- 
tUsclamauit dicens: Domine quid me vis facere ? Re&e igitur, qui ancilla &ipfe feruus per 
peccati contagionem adhafit, pro delidi fui fatisfadione offerre iubetur arietem, vt qui du- 
dum alienus a Deo extiterat, pracepta illius contemnens, nunc audiat eum quafi magiftrum; 
& quia feruitute illius alios abduxerat, nunc veftigia eius ipfe fequatur, hocque ad oftium ta- 
bernatuli teftimonij ,vt per hanc fcilicet humilitatem, caleftis tabernaculi introitum merca¬ 
tur . Quod denique pertinet ad manipulos primitiarum,quos poft meffem fegetuin ad facer- 
dotem ferre Hebrai iiibebantur,in eodem die,quo manipuli confecrabantur,cedebatur agnus 
anniculus immaculatus in holocauftu Domino,id quod ideo voluitDeusex fententia Ifychij, 
vt in ea die,in qua celebramus,domini refurredtionem, & manipuli intelligibilem oblatione, 
non obliuifceremur dominici facrificij,cx quo nobis,inquit, efl oblatio manipuli (verum ma- 
pipulum noftre meffis C hriftum effeiamoftederat,) fed cadere agnum immaculato anniculu 
si.r» ri I i! i[.4 i w /»« A — ^ J _ . I.. n • s n rt' - 
Crucis igno. 
mini$ ty¬ 
pus . 
Hircus cur 
extra cajtra 
coburatur , 
Extra cafra 
quid . 
Coitus horni 
nis cum an¬ 
cilla myJic-< 
rium . 
Ancilla na¬ 
bis anima 
humana . 
Arietem of¬ 
ferre quid • 
Primi tiara 
manipuli cur 
offerrentur . 
Agni immo¬ 
latio ad 
Chrifti me ■ 
mori 
tinet . 
& vir™ 
