( S/i Vlyfsis Aldrouandi 
■ VSVS IN SACRIFICIIS GENTIVM. 
"vUtima fre 
■]ifmiores • 
Animalia 
immo* 
*■ 4 / * 
CT 1 M/B, inquit Gyraldus,antiquisfrequentes fuere, ouis, fus, bos, capra 
" " 1 gallina & anfer,quas cum immolabant, nili pura? integraque effent/tales im¬ 
maculatas in facris literis vocarfidiximus) & lede ad rem diuinam minus pro¬ 
ficere putabant,dicebantur autem leda authore Seruio,cum nec caudam acu- 
leatam,nec linguam nigram, nec aurem fifiam haberent * Fuit quidem prifcis 
opinio,vt ex hardis potius,& agnis hoftia fierent,quam ex cateris,quia ha mites ,& cicures ef¬ 
fient. Ideo etiam ouilli pecoris hoftiain maximam non ab amplitudine (verba funt Fefti) cor- 
poris/cd quia animi die placidioris viderent,pcntificesdixerunt.Sunt qui fcribant(vt Suidas 
in voce 3 -vcsv) kx tantum ifia enumerata animalium genera in facrificijs veteres adhibuiiTe , 
quormn fententiam nec approbamus, nec refellimus: Nam apud authores plura inuenimus> 
kd varijs in locis,& ritibus. Hac ille. Quemadmodum vero oues leda dicebantur,qua ad fa- 
crificandum erant excepta,ita ta les porci dicebantur eximij, quemadmodum & boues, quos 
tamen etiam,& frequentius,cgregic$ dicebant;praecidanea autem agna dicebatur, quae ante 
alias catdebacurjporca vero praecidanea, quam immolare ante erant foliti, quam ncuam fru¬ 
gem inciderent; ledarum ifikimodi ouium mentio efi apud Virgilium s 
Maciant ledi as de mere bidentes . 
Hfiia hi de- idcft,oues,quamqis bidentes hoftia? qua fuerint, varie difputetur, nos ex Fefto diximti$,qudd 
tcj qua* ambidens,fiue bidensouis appellatur, qua fuperioiibus, & inferioribuseft dentibus, 6^ hoc 
probari a Iofcpho Scaligero,in Yarrone,vbi ait: bidentes hoftia erant,qua? cornigera?,& duos 
dentes h: beret eminulos, quo fenfu Hefychlus zipetifos adv <wpo^drodv rd&r As& ad tvdov oJoV- 
O a es mihi 
■Are r, 
Aruigus* 
vae t^ovaa: aliter vtputo,fi carerent illis, «VgA«?erant,&ad lacrificia inepta: Nam fi bidens 
dida efr, quafi biens,cur bidentis,non bidennis, aut biennis dicitur ? Atqui magis aperit ety- 
mum,quod & ambidentesapud veteres vocarentur; Sed id requirebatur in hoftia, vt duosde- 
tes haberet ceteris longiores,quemadmodum & in tauro rsA dica, vt diuerfa corna haberet,SqJ 
patentia. Quie vero fintoues ambigua his verbis tradit idem Gyraldus. Ambigu^ouesin fa- G 
eris que dicerentur, Bebius Macer,qui faftosdierum fcripfit, oftedit; Ait enim,Iunoni eas,qu£ 
geminas parerent,ouesfacrificari cum duobus agnis altrinfecus alligatis; & hasambiguas vo¬ 
catas q uafi ex vtraque parte agnos habentes:quam fententiam efi; fecutus Plac. Fulgentius ad 
Chalddium. Varro tamen abigenam bouem didam ait, quam circum alie hofiie conftitue- 
rentur. Tantum Gyraldus. Suntq; eidem Varroni ambenge vel ambinge,vel ambiengpoues, 
quas circum fimiliter aliis hoftia conftituebantur. Aries item olim ares, & aruigus dicebatur, 
vt idem Varro ait, cuius funt verba: Aries , qui eam dicebant ares ; ( Gefnerus legendum forte 
die putat,quia adducebatur aris, & Ifidorus, arietem didum feribit ab aris,quod hoc pecus a 
gentilibus primum madatum,& in arisimmolatum fit.-vide etiam fupra ex Scaligero)veteres 
noftri aruiga,hinc aruigus. Ha?c funt quorum in facrificijs exta in veru coquuntur, quas 6^ 
Accius fcribik&in pontificijs libris videmus in hofiijs, eam dican t aruigem, qua cornua ha¬ 
beat, Quo loco Scaliger interpungendum efie monet verbum,videmus:quod ciim in editione 
Romaha,inquit,fadutn non fit,tantum fibipermiferunt,vtalterum verbum deleuerint,quod 
viderent hac duo commata aliter apte harere non pofle: Ceterum ita fenfusperfeduseft, vt H 
nihil praterea ad fententiam defiderari videatur; putarim tamen ita meliiislegi pofie, & ia, 
pontificahbuslihrisbidentes;namhiequoqueerrornocuerat,dequofapeadmonuimus,cum 
feriptum dfet videntes : certe bidentes hoftia erant, qua & cornigera effent, duos dentes 
Mihjjihagd* eminulos haberent, Iftiufmodi facrificia,quaa Jugulandisoyibus/./.wAG<r$a}ffl«, & /avXQatpd- 
Sditaurk ym poetis efi immolare pecora:Solitaurilia vero hoftiarum trium diuerfi generis immolatio- 
lia. nem ftgnificant,tauri,arietis, verris,quod omnes ea,vt ait Feftus,folidi,integrique finteorpo- 
Hecatombe. ris,vtin bone didum efi. Atperfedum facrificiumfue,tauro,hirco,&arieteconfiabat,hoc 
7 rittys , 'UarcugwySc apnauv vocabat.aiij rpnrvav facrificifi interpretantur,cx oue capra,boue, vel ex 
Tritjya. hirco ? ariete,& tauro. Vide etirl hac de re in boue. Catcru hecatobe,vt inquit Iulius Capitoli¬ 
nus,tale era t fiacri fidum. Centum ara vno inloco cefpitiaexftruuntur,& ad eas centum fues, 
/ /Ai o. centum oues madantur, & apud Heliodorum legimus. Perjindboum^quorum,outumquegre¬ 
ges , & aliorum omne genus artimaltum in locum quendam faltuofum , vel mmorefum e regione 
i. A i oboli um » prafnijihpartim,vt de vnoquoque genere hecatombe adfacrificium fieret,p4rtim t vt inde epulppo* 
d mroholm. pulo exhiberemur* Criobolium,& tauroboliu f«epe in antiquitatis monumentis legimus. Tur- 
nebui 
