X 
De Quadrupedibus Bilulcis. Lib. I. (JS3 
COITVS. PARTVS. EDVCATIO. 
E libidine 3 & potiifetmidiireifupra abunde eft diiftum,fed funt Sc capra? ad¬ 
modum venerem, nam & ipfe , tefte Plinio, coire incipiunt feptimo merife , & 
adhuc ladentes. Tradit etiam animam capris quamouibuseffeardentiorem 
calidiorefque concubitus.Set & Varro ait.De Seminio dico eade,qua? Atticus 
_______ in ouibus: hoc aliter , ouium femen tardius effe, quo ha? fint placidiores, con¬ 
tra caprile mobilius e fle: De quarum velocitate in Originum libro Cato fcribit ha?c: In Sora* 
di Fifeelio capra? fera? funt , qua? faliut e faxo pedes plus fexagenos. Oues enim quas pafcimus 
ort£B funt ab ouibus feris,fic capra? quas alimus a capris ferisfiintorta?. Ariftotelesverd capras 
cum ouibus coniungit, & vtrafque anniculas coire fcribit, atque vterum ferit, fed capras po- 
tiusimaresquoque inijsipfisgeneribuseodem illo tempore inire,fed prolem difFerre,pr^M- 
tiorem enim effe eam, quam fenefcentes mares, & femina? procrearint. Florentinus item ca* 
prata oui fimijlimamefre,ait,muldsnominibus,iniriquippe inijfdem temporibusrquinque 
inenfibusingrauefcerefetu, perinde vt oues: geminos etiam parere ,vt plurimum. Quinque 
autem menfibus vterum ferre,etiam Varro teftatur, & Ari flo tcles his verbis,- Oues, & capra? 
terno, aut quaterno coitu implentur,&ii a coitu imber accdlit, abortum infert; pariunt ma¬ 
xima exparte fingulos, fed aliquando & binos, & ternos, & quaternos, ferunt quinque men- 
iihustutn oues s tum capra?, vnde fit, vt locis nonnullis, quibusca?li clementia, & pabuli copia 
eft f bis pariant. Dixit philofophtis, terno, aut quaterno coitu impleri,quia,vt inquit Plinius, 
primus in die coitus non implet,fequens efhcacior,ac deinde concipiunt. Pariant, hoc eodem 
Plinio authore, odo annis. Atqui Ariftoteles tota vita coire affer it, & gemellospareretum 
pabuli beneficio, tum fi pater, aut mater vim eam geminandi a natura obtineat. Inutilis ita¬ 
que coitus eftladentium, vnde& idem Plinius de,conceptu earum loquens, parere, ait, ali¬ 
quando anniculas, femper bimas, in trimatu vero inutiles.* alias tamen inquit: capra? pariunc 
2 & quaternos, fed raid admodum, ferunt quinque menfibus, vtoues. Pinguedine fterilefcunt. 
.Trima? minus vtiliter generant, & in feneda, nec vitra quadriennium. Vnde etiam Columel¬ 
la , & Pallad ius matres, hoc eft, matrices vitra odo annos feruari vetant, quod aifiduo partu 
fatigata fteriles exiftant. Commodiffimum autem tempus eft, vtha?c animalia coeant,quod 
byhernum folftitium pra?cedit,euiusrei rationem reddidit Plinius inquiens,- Concipiunt No- 
uembri menfe, vt Manio pariant turgefcentibus virgultis. Quot modo capris hircus fufficere 
poffit,alijs aliter placet,ficuti ex his Varronis verbis coftatide maribus,inquit,& feminis idem 
ferediferimen,vt alij ad denas capras fingulos parent hircos,vt ego.* Alij et ad quindecim, vt 
Menasmonnulli etiam, vtMuriiis, ad viginti. Nolunt Columella, & Palladius anniculis, vel 
bimis capellis, (nam vtraque a?tas,vt oftenfum eft, partum edit) hoedum fubmitti. Neque-, 
enim educare, nili trimam debere, fed annicula? confeftim depellendam fobolem, bima? tam- 
diu admittendam,dum pofilteffe vendibilis.Vbi autem editi funt hoedi eode modo,quo agni 
educanturfinquitidem Columella ,nifi quod magis hoedorutnlafciuiacompefcenda, & ar¬ 
dius cohibenda eft. Tum fuperladisabundantiam fimefa, vel cytifus,aut hedera prabenda, 
D vel etiam cacumina lentrfci (& arbutiunt addit Palladius) aifeque tenues frondes obijeienda? 
funt: Sed ex geminis lingula capita,qua? videntur effe robuftiora in fupplementum gregis re- 
feruantur, ca?tcra mercantibus traduntur. Quod fi vei 6 mater, vel erepta, vel alio cafu perdi¬ 
ta fuerit, nouit hoedusfeipfum lade fatu rare, quod etiam meminit Galenus his verbis: Na tu¬ 
ra corporis partes fingens, vel perficiens fecit, ut ipfe citra dodrinam proprias adiones ag¬ 
grederentur , cuius rei exadifiimum aliquando fecimus periculum, hoedum alendo, fed ita 
alendo vt matrem qua? ipfum in vtero geftauerat, nunquam vidiffet. Cum enim praegnan¬ 
tes c iprasdiffecarem,hcedum a matre abfolutum ita abfiuli,vtipfum haudquaquam videret; 
atque in domum quandam vbi multa? pelues erant, depofui: quarum al ia? vim,4lieolei,alfe 
mellis, alia? ladis,aut alterius cuiufpiam humoriserantpffna?,aderantquc frudusnon pauci, 
tum cereales,tum ab arboribus decerpti. Hunc itaq; hoedum confpeximus, in prilnig quidem 
pedibus incedentem perindeacfi audiuilTet crura inceffus gratia fibi fuiffeconceffa , deinde* 
excuffit, quam a matre contraxerat humiditatem, poftea pede latus fcalpere, aedeinde fin. 
gula vafa olfacere vidimus: Percepto itaque Ungulorum odore, lac tandem abforbuit. Qui¬ 
bus vifls omnes exclamauimus Hippocratem vere dixiife animalium naturas effe a nemino 
Ili j doftas. 
Caprarum 
libido « 
Mira veh* 
citas . 
Sluot men* 
fibas ferat. 
JUuot amis 
fmtfertiles» 
Mjtod coi- 
tus magis 
idoneum te* 
pus. 
Hircus quot 
capras inire 
/>#*• 
/fuibus ali - 
mentis la- 
His copia oh 
tineatur . 
6. de loc.aff 1 
cap , 6 a 
/ 
