i 
De Quadrupedibus Bifulcis. Lib. I. 241 
A crando apud Memphim boue Api & diadema (vt de facerdotibus didum) geftafte,de moreprifcg 
religionis, St gloriofus Eccleftadodor Hieronymus ad Syluinam fcnbens , Ad tauri , inquit, Ae- 
gyptij facra femel mantum admitti . Colebant vero Romani pracipue Ifidem 8 c Cybelem, &per 
hac duo numina grauiflime ititabant: Martialis: 
Non per myftica facra Dindymenes , 
Non per Niliaca bouemiuuenca» 
Nullos denique per deos de afque 
lurat Gellia ,fedper vmones „ 
Tacitus &apud Sueuoslfin cultam fuiflefcribit, cuius fimulachrumfuentin modum Liburna 
conformatum: qua de figura fic ratiocinatur,vt religionem aliunde inuedam putet. Lucianus ite VJ 
de nauigij forma colligitur, numen eius nauigationi prafuiffe. Appuleius cymbium eam lama te- 
nuiffe fcribit, liburnicae nimirum fuh pocula effigiem. Sicuri vero in Bacchi facris quem Api eun¬ 
dem putari dixi, facerdotes fanatici per plateas & oppida cy mbalis & crotalis perfonantes obftre- 
pabant,ita fimilitet in Ifidis fiue Syria dea fertis faditari folitum Apuleius tradit,ancipitique fer- 
B robrachia diftecantes,autmorfibusfuismufculosincurfantes,ftipes areasargenteafque multis 
vertatim afferentibus finii recipiebant patulo, de quorum quafta plura idem author tradit. Huc 
fpedat hoc eiufdem Martialis: 
Iuro per Syrios tibi tumores 
I uro per Berecyntios furores . 
Quo vero in honore cultuque apud Tithorenfes Ifis fit, tradit in hac verba Paufamas: Ab Aefcu- ifis vbi in 
lapij, ftadia fermc XL. abeft circum fepta area, ciim penetrali ficrario Ifidis: religione fandifll- honore . 
mum eft eorum omnium, quotcunqueGraci Aegyptia dea confecrarunt. Neque enim quan- InPhecicis» 
tum foli in ambitu patet, habitari Tithoraenfes fas ducunt,neque ad id penetrale acceffus eft alijs 
quam quos Ifis ipfa per fomniorum vifa fibi pra cateris deletos aduocauerit. Quod ipfum in ijs 
qua fupra Maandrum funt vrbibus,faciunt fiibterranei dij. quos enim intra penitralia defcende- 
re facile patiantur, per nodurnas imagines exufcitant. Et Ifidi fane Tithorea bina celebrantur 
quotannis nundinavere fcilicet anni & autumno. Tertio vero ante ambas nundinas die quibus jfdis nun « 
introire penetralia fas, arcano fe illi quodam ritu luftrant: & eorum quaporreda fuerant fuperio- dina. 
£ ribus nundinis extorum reliquias in eundem feinper locum deportatasydefodiunt. Abeft locus 
ille, quantum conijcimus, a penetrali ftadia duo. Solennis eft hic eius diei ritus. Poftero die in- 
ftitores tabernas fibi erigunt ex arundine & alia fortuita quauis materia. Poftremo tertio die qui 
ad eum mercatum comienere,vendunt mancipia &quoduis genus pecudes: veftem etiam , argen¬ 
tum & aurum Pomeridianis iam horis ad facra animum adijeiunt: immolantlautiores,boues& 
cemos:tenuiores,anferes & meleagrides auesdmpurashoftias fuem & capram ducunt,eas idcirco 
non cadunt. Summa eft religio,vbi adoleuerint vidimas intra aditum,vbi extriida iam pyra eft, 
demittere: Colligare vero illas neceffe habent lineis vel byflinis vinculis. Eft hic facri apparatus 
ab Aegyptijs traditus. Cumpompa vero qua immolantur omnia tranfmittuntur, ac iam intra», 
aditum facris receptis,qui funt foris, tabernis exuftis propere abeunt. Hominem aliquando aiunt 
non illum quidem ex eorum numero, quibus non eft adyto interdidum, fed plane profanum,ciim 
coepta iam effet pyra incendi,pra? curiofltate & confidentia ingredi aufum, ac fibi iJlum vifum vi¬ 
dere lemurum plena omnia, reuerfumque Tithoraam,cum qua viderat, eunda enarraftet, ftatim 
animam efflaffe. Elis confimilia de Phoenice quodam homine audiui: Aegyptios Iftde fertos 
D dies agitare, qua anni parte lugeri ab ea Ofirin dicunt: ac per illos fane dies incipere Nilum anni, 
uerfario audu excrefcere,quo fit,vt incolarum turba diditet, augeri Nilum atque impleri,lateque 
ex eo arua irrigari J fidis lachrymis. Eo ipfo tempore Romanum hominem, qui Aegyptum pro- 
uinciam obtinebat, quendam mercede condudum iuffifle Ifidis adytum intrare quod Copti erat: 
rediffe illum, fed mox, vbi qua? confpexerat, expofuit, e vita difceftiffe. Homeriigitur illud faci¬ 
le exiftimari poteft nihila vero abhorrere, non pofte cuiquam hominum bene vertere, cui deos 
perfpicue cernere contigerit. Hac itaque Paufanias. In tabula Torquati Bembi cuius titulus eft, r 
Yetuftiffima tabula? anea hieroglyphicis, hoc eft facris Aegyptiorum litteris celata 1 typus, quem q */■/ ** ^ 
ex Torquati Bembi murto publica? .vtilitatis ergo Cafari Ferdinando &c. Aeneas VicusParmen- 1 ts 
fis publicauit, dedicauitque, inter alia hieroglyphica etiam bonis expreffa eft imago bicorni$,col~ r£orHm on 
lo,& pedore nigra,catera albamec non alterius,qua tricornis effe videtur,vel nefeio quid in me- 
dio cornuum offendit; cuius tergori auis alis pradita latiftimis inftdet. Sufpicatus fum aliquando, 
nunquid Ifidis figura -effet, quare etiam in gratiam eorum qui antiquitatis ftudioft funt, hic exhi¬ 
bere iconem iftiufmodi labet. Haud temere igitur ludaos multi voluerunt ab Aegyptijs, cum-, 
recens ab eis migraftent, hoc idololatria genus accepiffe, vt vituli aurei effigiem fibi colendam-. 
X 
propo- 
/ 
