usBilulcis.Lib. I 
m 
A Noftri terrltorij ruftici vix ante trigefimum etatis diem matribus eripiunt,Trentinos vulgus lanio- 
i imi vocat. Bruyerinus tradit in multis Galliarum tra&ibus menfeni vnum & aliquando eo minus 
natos,aut fefquimenfemlani js tradftteftaturq; Romanos,aliorumq; Italorum permultos, femeftri 
autetiain anno toto a lade eos no depellere;cauereq ; vt expertes herbarum,aliorumq; pabulorum 
id temporis degant:Sic enim & iucundiores,pretioftores & falubriores ipforum carnes fteri,perfua~ 
iiiTimpm habere: proinde Pontificias df Cardinalitias menfaslautiflimas exiftimare,fi vitulina ap¬ 
ponatur: Galliarum proceres fic educare etiam tentafTe 3 & eo cibo mire deledatum Eracifcum Gal- 
irarum regem ; huius nominis primum fe vidifTe:Oeterum vitulinam carnem in iplendidis vrbibus 
«ife quidem vulgatiffimi cibi,fed qu£ tamen facile primas teneat inter grandiorum animalium car- 
BeSjfiue elixetur 3 fiiie alfetur; ruraque ita rem fuam difpenfarc 5 vt nullo non tempore fuperfintjinde- 
que fane grande ve&igal percipere. Mirum itaq; cur noftri ruftici non fimilitcr res ftias difponant» 
Rara enim apud nos hyberno tempore ifta caro eft. Olim vero etiam oportunislocis laginabantur 
vitulis atque ad conuiuia paranda fuauiores fiebant; erantque apud Hebra?os in praecipuo honore. 
Pullum Gallinaceum,gallinamue Jicedum aut arietem occidere(iiiquit Fr- Didacus Stella) folem» 
B ne feftum non faciebat: erat enim nimis tritum & vulgare: verum vitulum occidere,prefertim pa- 
- fchalem 6c faginarum apud Iudamsfolernmftimum erat, quod iii palcha illi 3 alijfque diebus feftis, 
maximislaciebant. Sic Abraham, ciim vidit illos tres angelos,vt cos lautius & opulentiushofpi tio 
exciperet 3 gregem adijtj & occidit vitulum tenerrimumJdem mulier illa fecit pythonifta^qua 1 cum 
regem Saulcm domi fufciperet,quod fe tanto honore affedam videret,pafchaiem vitulum occidit. 
(Similiter pater perdit;© hlio vitulum faginatummadari&apponicurauit,) Hi enim vituli., ita_, 
molliter educati &c in deiicijshabitbapud ludios uon nili folenniffimisfeftiuitatibus ma&abatur. 
Quare nihil aliud Chriftus Dominus voluit fignificare per hunc vitulum faginatum (quchi cuum 
peccatoribus murmurantibus Pharaft?is,comediffe apud Lucam legitur) fymphoniam & chorum , 
rufi quantum perciperet gaudium cum peccatoribus difcumbens& manducans quod fummam fe- 
ftiuitatem, fummamque laetitiam & voluptatem, indicabat. Vt autem exaggeraret huius feftiuita 
iis pretium 81 vaiorem ,pofuit vitulum faginatum &chorum 3 fummaque alacritate dixit 3 mandu¬ 
cem us & epulemur. Hadenus Stella. Donatus Antonius Ferrus medicus & Philofophus Triuica» 
nus in enchiridio luo de podagra,de vitulina carnis bonitate ha?c exarauit: Vituli pra?fertim laden- 
C tes apprime laudantur, ciun temperata fint complexionis, & propterea quocimque anni temporo 
comedi poffunt. Verum a partu tribusquatuoruemenfibusremoti fint, atque annum vnum netu 
diii tranfeuntes, velut qui Surrentini nuncupantur: funt enim guftui grati,optimi lucci > ac facilis 
concodionis,bonum generant fanguinem,ac temperatilfimum nutrimentum.Et multi horum car¬ 
nes hoedinis laudabiliores efle lentiunt,quoniam melioris funt fmtrimemftcirm in hgdin.is quesdam 
ile mucilago,quando decoquuntur. Et hoc eft quod afferebat. Aucrrocs^jj/ carnes vitulina funt bo¬ 
na carnes, propterea qui a non habent illam vifecftalem,frigiditatem fecit at em que quam bubula te¬ 
nent : & eorum carnes funt alijs magis odorifer aquantum eft in hoc haedinis meliores exiflunt. Et 
,hinc lolui poteft controuerfia, qua? inter medicina? author.es in carnium cledione repentur: Quam 
plurimi enim hoedinas extollunt, & ipjfir quidem fiintprreftantiores alijs,fi exparte facilioris elige- 
Itionis ac temperata? complexiouisconfidercntunmeliores porro generant humores: livero expar¬ 
te minorisyifeofitatis, ac.melioris odoris carum, fic vitulina! laudabiliores exiflunt: fi denique ex 
.parte maiorisjrobuflioris ac irrefolubilioris nutrimenti fliilla? carnes eff teris funt meliores. Hucufq; 
ille. Platina ait:Elixum debet effe vituli pedus;dorfum tarnen feu fpinam malis appcllarc,aflatu- 
D ram requirit-fcoqui noftri dorfum, vitello da rofto,hoc eft a fi a tioni aptum,c£tcram carnem,vftello 
da Icflo, ideft aptam elixationi vocant) coxas eiufclam in pulpamentum rediges. Qui varios eius 
apparatus petit, Bartholomrei Scappi Pij V. coqui primum & fecundum de arte coquendi adeat. 
Apicius vitulina? carnis varios etiam,fed quam breuilsime apparatus preferibit,quare verba eius re¬ 
citabo v Piperdigpflicum.apq femen. cuminum^origanum 3 cepamficcamyuuampaffam: mcl.acetumyvi- 
mm,liquamen } oleum,defanum. In vitulinamfiue bubulam cum porri fuccedaneis, vel cepis ^velcoU- 
cafiisfiqHamen .piper, Ufer & oleimodicum.In vitulinam elixam-. T eres piperJigufticum^careum.apif 
femen:fujfundes mei. acetumfiqud m en. oleum; edefacies, amylo obligas & carnem perfundes, Aliter 
m vitulina elixa: Piper. UgufticHm } fieniculifemen i origanum i nucleos, caryotamimcl.acctum. liqua» 
menfwaph& oleum . Apud nos elixatur,vt reliquorum pecorum caro: Gcfncrus tradit, quofdam, 
vt appetitui confiilant excitando, eodem fere coquere modo quo pifces: in aqua (inquit) priuseli- 
xant defpumantque & faliunt (parcitis autem falhi ea conuenit, iii quibus i iis magna ex parte fer- 
nendo confumi debet,) & cum femicofta videtur,vinum affundunt,deinde cepas per tranfuerfum 
..condias,poftremd cum parum iurisiam fupereft,butyrum fcruefaduin,aliqui butyro in f rt gine 
farina aliquid addunt,& aceti modicum,& croceum ex aromatibus poiIincm 3 :plaique cepas . De 
'B b 3 carne 
Vituli fkgl» 
nati. ' 
,, Enarrat,, 
,, in cap, 15, 
,, Lmca, 
35 
33 
35 
33 
35 
>3 
)»; 
»f> 
33 
Traci.p 
Collebf. y. 
u 
an 
vitulina ca* 
ropr.f e t\ 
Lib. 6. 
Apparatus, 
Lib.Z.c. 
