h m ratiohabcnd^nam v-tmacilentas nemoprobauerit,itaobefa? nimium , difficulterpariun t> 
onxdam etiam in ipfo partu moriiintur,antequam abioluant.Oterum empturo ©ues, fanitas 
earum perfpe&a cxa< 5 ie effe debet, qua? de re fic Petrus Crefcentienfis: Sanitas, & infirmitas 
otiium>inquit>certis%niscognofcitunnamfiaperianturearurnoculi 3 & vena?fint rubicunde® 
&fiibtiies,fana? funt: Sin alba?,vel rubicunda,& craffa?apparuerint 3 infir ma\Item fi manu ap- 
prehen& in fchina prope anchaspin fpina dorfi propecoxendices^comprimuntur 3 necfledu'n- 
tur,ian2?,& valida? funt: Si vero fle&untur,infirma?. Item fi capite in pelle colh,& ante tradas 
TOirahi poffiunt/unt fana?,& robufla?;Si facile fequuntur,infirm£.Item fane per viam animo- 
Eusmcedunt,imbecilles moleftiiis,& capite inclinato, De arietum eledione fic breuiter Var- jrf et j s 
ro: £{uof arietes fubrnitterevolunt,potififimum eligunt ex matribus .quageminosparere folent . ~ 
Et zmihsiimprimis videndum,.vt bonifeminis pecus habeas: Idfere ex duabus rebuspoteft aduer - 
ti.exforma, fi exprogeniexBxforma fi arietesfntfronte lana ve Uni bene.intortis cornibus .pro- 
ms ddroftrurn- x rattis oculis.lana opertis,auribus amplis.pe dor e. fi f capulis, fi clunibus latis.c au* 
da lata fi longa. Animaduertendum quoque lingua ne nigrabant variafit,quocifere,qui talem ha** 
B hent.nigros aut varios procreant agnos: Ex progenie autem anmaduertiturfi agnos proci e atfor - 
mofos ; Quod ait Varro de lingua,idem reflatur Plinius his verbis: Arietum maxime f pedantur 
§ra y quia cuius coloris fub lingua habuere venas,eius (f lanitium edi in fxtu, variumque f plures 
ftiere.fi mutatio aquarum potufque variat. Et ante Plinium Virgilius, cuius authoritatem ci- 
tans Columclladnquit^/z .filum ea ratio esi probandi arietisfit ve lier e candido vc/Htqr.fed etia 
f palatum, atque lingua concolor lana est. Nam cum ha corporis partes nigra , aut maculo fafunt. 
pulla vel etiam varia naficitur proles fidque inter extera eximia talibus numeris Jignifcauh 
Virgihus : 
illum 'autem(quamuis aries fit candidus ipfie) 
Nigra fubejl vdo tantum cui lingua palat o 
Reqce 3 ne maculis infuficct vellera pullis 
Naficentum . 
Vna eademq‘, ratio e fi in erythrfts.ac nigris arietibus,quorumfimi ii ter neutra pars debet ejfedi - 
fc&lor lana .multoque minus ipfa vniuerfiitas tergoris maculis variet: Ideo nifi lanatas bues emi no 
£ oportet,quo melius vnitas coloris appare at,qua mfipraecipua est in arietibus paterna not$ blerum - 
que natis inh arent > Habitus autem maxime probatur, cum est altus, atque procerus .ventre pro- 
mijfio .atque lanato.caudalongififiima,denfique velleris, fronte lata,tedhbus amplis fiat ortis corni¬ 
bus.non quid magis hicfit vtilis {nam eji melior mutilus aries)fed quia minime nocent-, intorta po¬ 
tius quam furrelta.fi patula ccrnua^quibufidam tamenregionibus.vbi califatus vuidus. ventor 
fufique e B. capros, fi arietes opt atterimus.vel ampli fimis cornibus , quod ea porrecta, altaque ma¬ 
ximam partem capitis a tempestate defendant. Itaquef plerumque e fi atr ocior hyems. hoc genus 
$Ugemus: Si dementior,mutilum probabimus marem ^quoniam eft illud incommodum in cornuto. 
quodeum fentiatfevelut quodam natur a loco, capitis armatum fi equenter in pugnam procurrit, 
fi fit infiminas quoque procacior. Nam riualem(quamuisfilus adrnififura non fiuffic.it) violentifi- 
fime perfe quit ur. Nec ab alio tempefi,'ituum patitur inirig regem, nifi cum edifatigatus libidine ; 
Mutilus autem cum fe tunquam,ex armatum intelligat, nec ad rixam promptus edi. fi in venere 
mitior. Hec itaque Columella. Si vero agnos comparaueris,vitabis, qui ex ouibus primiparis . 
nati funt,harum enim fetus minores effe, Plinius affer: t, (ciendum que quo anni temporenati 
D funt,oam verno tempore nati 3 maiores,robufliores,p?nguiorefcue effe,quam autuno 3 ac hye- 
me,quidam citant ex Ariffotele,& Auicenna. At vero Plinius ait , coeat oues a tertio Idus Ma¬ 
ius ad 13. C alendas Augufii. Gerunt partus diebus centum quinquaginta,podi e a concepti ihuali- 
di. Cordos vocabant antiquipodl id tempus (forte flmpiiciter poli tempusdegendum vt etiam., 
Varro habet )natos . Multi hybernos agnos pra?feruntuernis,quoniam magisinterfit antefol- 
flitium..quam ante brumam firmos elle/olumque hoc animal utiliter bruma nafei * 
NATVRA, MORES, INGENIVM. 
VILLVM pecus inter cetera animantia omnia maxime indiget paflore: quia 
nec uires habet,quibus fe defendat,nec armafquibus repugnet,nec uelocitate, °* es air t* 
ut fugere poffit,nec induflriam^qua fe abfcondat.Equidem Ariflotelesferibes '” or , e e ^ d * * 
animalia differre timiditate,manfuetudineque&ferocia, placiditateque, ad- 
d it genus ouile amens efle j & moribus flukiffimis^quippe quod omnium qua- 
drupedum ■ } 
