422 
Vlyfiis AHrouandi 
Sijtd statis 
anno ad fo~ 
bolis propa¬ 
gationem 
apta . 
yhiff. f.14* 
tloeudi tem¬ 
pus. 
£}uamdm 
ferant . 
f^uct pa¬ 
riant . 
Iu dialogo 
de amore . 
Partus qua- 
coitus improbatur, fed quo itatis anno ad procreationem fint admittende,alij aliter tradunt. I 
Columella vult feminam debere bimam fubmitti, aitque vfque ad quinquennium feture ne* 
cellariam die , anno vero fepfimo deficere, curandumq; ede, ne minori quadri ma,ne vero ei 
qu£ excedit annos odo,proks fubirdttutur,neutfam enim etatem ad educandum ede idonea j 
tum etiam,quod ex vetere materia nafcitur, pleruraq; congeneratum parentis lenium referre 
nam vel fterile, vel imbecille dTe. Idem fere tradit Crelcentiends: Florentinus vero & ipfe 
arietes, & oues fetas,hoc cft, matrices ad prolem probari debere ait, ciim in tei do anno con¬ 
fidunt . Ariftoteks vero,parere vfque ad annum odauum,inquit,podunt,& fi bene curentur 
Vel in vndecimum pariend i facultas protrahitur, & quidem fieri poted,vt etiam per totam fe¬ 
re vitam coeant,tam mares,quamfemin£.Cum autem dicit in vndecimum vfqs annum pare- 
re,idem ed,quali dicat,ad mortem vfq unde & alibi inquitscoeimt & oues,& capra? quamdiu 
uiuunt. Ceterum Albertus ouern fcribitdecem uel duodecim annis uiuere, parere vero annis 
odo>ait tamen etiam,in-quihufdarn terris marinis,ubi ficca, St falfa habent pafcua, uiuere per 
annos uiginti, & per totidem etiam annos parere. Marcus Varro feribit non pati oportero 
minores quam trimas faliri, quod, ut eius uerbis utar, neque natum tx his idoneum ed, nec I 
non ipfe fiunt etiam deteriores,-docetque deinceps, quomodo qua? minores funt trimis, a 
coitu impediantur, minores,inquiens,quam trima? deterrent a faliendo fifcellis e iunco, 
aliaue qua re,quam alligant ad naturam,fed commodius feruantur, li fecretas pafeunt. 
Atqui Didymus, cumdixilfet commodilfimam ad coitum in arietibus atatcm,a fecundo 
vfque ad odauuin ede > Similiter in ouibus contingere aderit. Columella, & Palla dius a?ta- 
tern arietis ad progenerandum optimam ede volunt trimam, nec tamen inhabile m ede vfque 
ad annos odo i habent autem arietes,capri, ficut & ca?tcra pre priirn vocem temporo 
libidinis ^ qua vocant & alliciunt fkminas, fi Ifaacotredimusinoperede dia?ti.s particulari¬ 
bus,- Notandum veto etiam arieti naturale ede agnas fadidire, fe nectam ouium confedari, 
Vtait Plinius,addeni&ipfum feneda meiioremdTe,illifquevriliorem : Vnde apud Albcr- 
tum,vbi legitur, naturale ede arieti, agnas St prouediores diligere, legendum ed, non agnas 
fed proiiediorcs,fiquidem Plinio fubferibit Didy musjperfequuntur,mquit, oues leniores, vt- 
pote coeuntes citius, iimiores vero pod illas,fed & Ariftoteks, primum inquit vetuftiores fe¬ 
minas ineunt ,nouellas enim minus perfequuntur. Quod ad tempus coeundi attinet, Varro G 
ait, tempus ede coire ab arduri occafu vlque ad Aquife occafum. Similiter Plinius: Coitus 
omnibus , inquit, ad arci un occafum , quod esi d tertio Idus Matas ab A quii$ occafum , idtft, de¬ 
cimum tertium Calend . Augusti . Varro rationem addit, quod, qu£E podea concipiunt, fiunt 
vegrandes,atqueimbecilfe. Verum Columellainterauthoresferecondare ait,primum ef- 
fe admiffura? tempus vernum Parilibus, fi lit ouis matara, fin vero feta, circa lulium men- 
fem. Prius tamen haud dubio probabilius, inquit, vt mediem vindemia, frudum deinde vi¬ 
neaticum, fetura pecoris excipia t,& totius autumni pabulo fatiatus agnus ante ma?ditiam 
frigorum, atquV hy emfe i e iun i u m confirmetur . Nam melius ed autumnalis verno, ficut 
aitverilfime Ceutdf: quia magis ad rem pertinet, vt ante a?ftiuuin,quan\hybernum folfti- 
tiumconualekrit, folafqueex ommbusanimalibusbruma commode nafcitur, ac fi resexigit 
vt plurimi mares progenerandi fint. Tantum ille. Cui videtur fubfcriberePalladius, ad¬ 
mittendos inquiens efie arietes, menfe Iulio, vt nati ante hyemem conualefcant igni. Idem 
etiam monet,vt ferotini fetus menfe aprilifignentur,excelkreque primam admifiuranx-, 
vt agnos iam maturos hybernmn tempus inueniat. Crefcentienlisitidem primam admidu- H 
ram menfe Aprili fieri ait, aut etiam Iulio: Secundam vero pod medium Odcbris, vt pa¬ 
riant circa principium veris, nafcentibus herbis. Quamobrem & in autumno parere Varro 
Voluit:^/ ''partus') inquit, exitu autumnali cum aer ejlmodice temperatu6 y 4cprimitus oritur herba , 
imbribus primoribus euocata. Ferunt autem, tede Ariftotele, quinque menfibus, quemadmo¬ 
dum & capra?, indeq* fieri ait,vt locis nonnullis,quibusca?li clementia, St pabuli abundantia 
ed,bispariant. Qidnq; autem menfibus vterum ferre,etiam Plinius,& Varro,alijque tradunt* 
Pariunt tede eodem Philofopho,maxima ex parte fingulos,led aliquando,& binos,& ternos, 
& quaternos St' alicubi,inquit,panur gemmos,tum pabuli beneficio,tu fi pater,aut mater vim 
eam geminandi per naturam obtineant. Sunt & loca,vbi bis,terue quotannis pariant,vt lupra v 
odenfum ed. Non implentur autem vnko coitufied vt idem Ariftoteks ait, terno, aut qua- 
temo, qiiamuis Plinius intra quartum coitum impleri dicat, impletur tamen totus grex vno 
ab ariete , vt feribit Lueianus.. Hd autem partus huius pecoris non aliter quam in homince* 
mole dus, quod fignifkauit Columella his verbis; Partus incipientis pecoris non fecm qudm 
.d • " ‘ oblle- 
