yi6 
Vlyfsis Aldrouandi 
GENVS. FORMA, DESCRIPTIO. 
ia 
ue tota« 
Cornu 4, 
VPRICAPR AM cx capris fylueftribus effe manifefto indicauit Plinius inquies: 
C apra fylueftres in plurimas(imilitudines transformanturs funt capre&jrupicapra , 
ibices &c, De dorcade etiam extra omnem eft controuerfiam,fi qua? fupra recita- 
uimus,m memoriam reuocantur. Plinius vnica tantum nota pulcherrime defcri- 
bit , cornibus fcilicet in dorfum aduncis, qua nota a dama potiffimum diftingui- 
?> 
1 
£3 
3*» 
#) 
tur, in qua contrarium litum habent,vt dicetur. De rupicapra igitur ha?c Alberti verba accipias 
Caprae genus fyjueftre non magnum, curua ad modum vnci habet cornua, quibus fe retinet cum 
per deuexa montiu cadit: Et rurfus: Animalia quedam infirma habent cornua,qua? parfi aut nihil 
eis ad pugnam conferunto qualia funt in capris montanis, quam gemeze Germani vocant j ha- 
,, bent enim cornua parua,& inuaiida,qu# non tam ad pugnam, quam ad retinendum fe ceu vnco, 
„ dum rupes fcandunt,& cadunt interdumfe natura eis conceffa videntur. Et rurfus: animalium- 
„ cornutorum, qua? apud nos apparent, minimum eft caper montanusqui rubros habet oculos , & 
„ cornu recuruum, acutiftimum yifum, & gregatim pafcitur,lingua noftra gemeze didus,cornua 
„ ei nigricant,nouem, aut decem digitos longa,multis nodofis circulis cxafperata,minoribuspau- 
,, latimJnvnconullis:isleuis&acutusefthamiinftar,Parallelafereoideft, 9 quisvndiqueinteruaD 
lis fuigunt, folida, ab initio tantum pollicis circiter menfura caua, & teretia magis,quam dome- 
fticis. Mares a feminis in hoc genere nihil differunt,non cornibus,non colore,non reliquo corpo¬ 
re . Magnitudo,qua? capra? viliaticg paulo tantum aJtior,& corporis forma feris altis ftmilior,co- 
lor eis inter fufciim,<S^ rufium eft, qui tamen a?ftate magis ad rufium, hyeme ad fufcum vergit. 
Memini(inquit Gefnerus, cxquoha?c)partimalbam,partim nigram diftinctis coloribus videre, 
certum eft eis colorem per anni tempora mutari* Tota? alba? interdum, fed rariffime conspiciun¬ 
tur. Rupes montium colunt,vt dixi,-non fummas tamen,vtibex,neque tam alte,& longe faiiunt, 
defeendunt aliquando ad inferiora Alpium iuga, conucniuntfepe circa petras quafdam areno- G 
fas,& arenam inde lingunt, vt villatica pecora falem, quo lingua: inertem pituitam defricent,& 
excitent appetitum * Qui Alpes incolunt Heluetij,hos locos fua lingua fultzen tanquam falarios. 
Vel halopegia appellant: circa hos occultant fe venatores cum bombardis, & pro more acceden¬ 
tes capras ex improuifo feriunt. Cum i» venatione vrgentur,altius femper afcendunt,dooec nul¬ 
lus ad eas canibuspateat acceffus: Deinde cum venatores per faxa manibus, pedibufque reptan¬ 
do fequi vident,defaxoinfaxum tranftliunt,acmontiumcacuminapetunt,donecnulla fcanden- 
di rejiqua fit facultas, 1 illic fe cornibus retinent, & quafi fufpenduntjatque ibidem vel bombardis 
feriuntur, vel in praeceps impelluntur a venatoribus:aut relito interdum quod inde fe abfoluere 
tiequeant,iliic pereunt tandem,vel pr#gipites f uunt,quod circa ibices etiam euenit.Mox a D. Ia- 
cobidie,qui 8-calend. Auguftinotatur,frigidioresmontium cliuospetunt,vt paulatim afiuefcae 
frigori. Audio captas aliquando cicurarbpilus denfus eis eft,quam ob rem pelles earum qua? hye¬ 
me capta? fentjd pellionibus parantur eo modo, quo lupina?, ha: pilis extrorfum vei fis geftantur 
etiam pluuio tempore. Fiunt ex eifdcm chirothec# pro equitantibus j cornua in a?dibus lautio¬ 
rum parietibus affiguntur, fingula vncodeorfum verfo,vel bina ere<fta,vt in capite fuo erant,pel- H 
Ji, & parci calua? adhuc ha?rentia, vel quod elegantius eft, ligneo capiti ad huius animantis effi¬ 
giem fculptoinferta. Ha?comnia Gefnerus, DeeifdemScaliger,fedbreuiterinh#cverba:Ca-. 
prea?(fic vocari ab ipfo dixi mus) longe ibice minores,a?ftate pilo fuluo, hyeme cinereos Sunt Iplis ; 
f rudentia* quoque faltus incredibiles. Mira earum comparata nobis prudentia,vbi errabunda qutmrnt no* 
uas fedes,aut pafcua,perfpe<fta proxima rupe 3 proieto pede fepe periclitantur effis fidem^nempe 
rnobihs ne fit,an fortafie lubrica. Illud feftiuum, In aula patrui Bonifacij vidimuscicures afli- 
lire ad aufea pendentia,in quibus fimiles effient intexta? fer#* Aiunt cornuu mucronibus id quod 
capras quoque fecere videmus , tergum fcabere. Ex ea fcalpuritione., qua?pernicies euenerit eis 
opera? pretium eft cognofcere, Creditum eft tanta illas illo in pruritu perfundi voluptate, vt ex¬ 
tremum cornus fafiigium in corium eoufque adigatur, vade retrahi nequeat . Quocirca ex al- 
tiffimis ruere locis, atque afflidari, aut d venatoribus forte deprehcnfessproculucobferuatasca- 
^qaut interire fame. Qyare in hoc Martialis difticho; 
Pendentem fumwa capream de rupe videbis $ 
C a furam fper es , decipit illa canes* 
f 
