v y De Quadrupedibus Bifulcis. Lib. I. 75 1 
proueoit fuauiffimo mofchi odore fpirans, vulguspalmam Chrifti odoratam nuncupat , fed <3^ 
mofcata dici poterit . Ciim id primo olfacerem, nihil vnquam fnauius mihi odoratus videbar» 
&ea quidem gratia qua? caput minime repleret. Inter varia violarum genera etiam eft, quam-* 
inufcatellam appellant , & violam matronalem, quod a matronis propter odoris fui fuauitatcm-» 
prat exteris colatur. Haud ab re etiam lilium fuum conuallium Galli grand muquet,quafi muf- 
quet vockant,herbulam fcilicet fummopere ab omnibusodoratiflimorum fuorum florum caufa_» 
expetitam» Gallium Diofcoridis Rueliius eifdem petit muquet, quafi mofchettum minus dicas 
appellari tradita fimilitudine odoris lui cum mofcho«Inter herbarum fru&us melonum eft ge¬ 
nus» quod mofcatellumfluemafcharellumabodonsfuipra?ftantiadici meruit, bed&Baptifta 
Porta Neapolitanus melonis Saracenici fex enumerans fpecies, quintam mofchum redolere at- 
teftatur. Poteftq;odor ifte aliufqueiftiufmodi frudibus artificiose inducitfi quis enim mofchum 
eos olere cupiat,femina vbi in terram proied:a funt,& germinare primo incipiunt» aqua rofacea , 
in qua mofchi nonnihil fit relolutum, irrigabit» atque hume£labit. Galli mofque»& mofcadelle 
rofe nuncupant, Italique rofas mofcettas a,b odore»fylueftris quoddam rofa? genus, Damafco Sy- 
riit 3 vt creditur,delatum, colore albo, & ventri mouendoca?ceris efficacius: Bellunenfisab Auice- 
na nefrin,vel nefrin,vel neferin vocari arbitratur.-nefrin»inquit,eft rofa odoris acuti,qua? vulgo in 
Hifpania;& Barbaria rofa mufeata dicitur. Cteterhm cum nefrin Auicenna? calidus fit» & ficcus 
ordine tertio» ex rolarum genere effe minime poterit • Quod fi molchus Plinio fuiflet cognitus 
fufpicari liceret hoc genus rofaripfi mofcheuton nominari»a mofchiodorerQuamuis verius fit ita 
dici» quod furculos» ac ftolones multos edat per terram difperfos, qui txL%ot dicuntur j vel quod 
cxtaieolis^uaefimilitereodemiiominea Gr^cis appellantur,feliciter propagetur. Dalecham- 
piusin appendice hiftori^ plantarum,inter peregrinas,&exoticas plantas arborem quandam cy¬ 
prum Graxoram appeliat,&liguftrum Latinorum &alkannam,fiue Hennem Arabum,nafci ait 
in Aegypto,ac potiflimum Memphi$,Mauros>Turcafque propter florum luorum odoris,qui mo- 
fchofimilis efl: 3 fuauitatem,fummacura, ac diligentia in vafis colere. Eft & aliud arboris genus> 
quod triftiscognominatur, propterea,qiiod inter omnium arborum flores»qui odorati funt, no 
vnusquidem repedatur huiufce arboris floribus fimilis;odore eft mofchi, qui primo in hortum , 
In quo colitur, ingrelfu fubinde percipitur» fsd vbi quis flores tetigerit quam ociffime euanefeit» 
atque omnino difperdkur. Inter pyra praecocia qua?dam nobis mofcatella vulgo vocantur,quia 
fuauiffimum mofchi odorem fpirant, vnum perquam exiguum laurinis baccis paulo maius, alte¬ 
rum maius, vtrumque palato gratiffimum. Sunt qui Plinio myrapia vocari exiftiment quafi vn- 
guentaria j Erant enim vnguenta veteribus mofchi loco. Neapoli vero vulgo pere mofcarello 
vocantur» qua? minora funt» maiora vero mofca rellona,ha?c Germani molcateller birn appellare 
videntur,vel faltem ex hoc genere fuerint; exigua enim efle aiunt,turbinata longitudine vnciam 
paulo excedentia,colore viridi,atque rubro»fapore iucundiffimo,atque aromatico. Si pruni fur- 
cuii in mofcho intingantur, 6^ deinde inferantur fru&us inde imbui eo odore, do&iffimus Co- 
fta?us tradit, tradente Ioachimo Camerario. lnquibufdam Italice locis a confimiii cum mofcho 
odore mofcatuia dicuntur quaedam cerafa colore,qui ex nigro rubro,ac viridi miftus videtur,vn- 
de femper immatura apparent»vel maturitati propinqua» duracina etiam nuncupantur. Cele¬ 
berrima etiam illa vitis eft inter arbores, quae nobiliffimum illud, & odote»& fapore,Bacchi do¬ 
num» vinum inquam,nobisfubminiftrat,quod mofcatellum vulgo nuncupamus,funt qui vinum 
Tobke appellant 5 omnium, quae Cyprus profert, referente Stephano Monacho»qui ea de Infula 
► fcnpfit,optimum,ac delicatiffimum,- Vua cortice conftat duro,callofo,perquam carnofa eft, 5^ 
odore fuauiflimo, fucco dulciffimo, ne&areo, aurei coloris: Sunt qui non mofcatellas»fed mufea- 
rellas dici velint quafi mufearias, quod a mufeis fummopere impetaritur,atque infeftentur,ideo- 
que etiam Plinio apianas vocari credunt ab apibus»qua? & ipfe hi Ice maximopere delediantur: 
fed apianas lana operit,tefte Plinio»noftra’ nuda? funt, Pontanusdum amicos fuosin feftiuitatem 
D. Martini inuitaret » inter catera quae eis propinabat vina,mofcatellum tanquam praftantiffi- 
snum celebrat, dum ait: 
Mofcatum mihi mittat hac & illa . 
Sivina,inquit"Manardus»fuauem,& iucundum non habeantodorem,arteodor infundcduseft, 
vt fi mofchum olere cupias rem quandam qua? talem ei odorem inducere poffit, imponito,qualis 
eft angelica odorata,atque id genus res alia?: Plinius quoque author eft vina arte reddi odoratif- 
fima,odorequeadmiranda > Et Paxamusdeniquefarmenta in aqua, in qua mofchus maceratus 
fit,maceranda pracipit,antequam plantentur, affirmatque vuas producere eiufdem odoris.Intef 
peregrinos arborum frudtus celeberrimus cum apud medicos,tum apud coquos eft,quem nucem 
myrifticam, & mofcatam ab odore vocant, quem fcilicet in proprio folo dum recens eft,egregie 
refert. 
Viola mofca 
tella . 
Lilium con- 
uallium . 
Melo mofeor 
teiUnns . 
Rofa mofca - 
tui a . 
Nefrin . 
Nefrin . 
Rofa tno~ 
fcheutos . 
Cyprus Cro¬ 
corum . 
Ligufirunt s 
Arbor tri *» 
fi is . 
Pyra mofca- 
tella . 
Myrapia» 
Pruna • 
Cerafa mo¬ 
fcatuia» 
Vinum mo¬ 
fcatellum «. 
Vua mu - 
fcarta & 
piana» 
Lib.l» effh 
U 
Nux mofca - 
ta» 
x 
