Vlyfsis Aldrouandi 
In comm» 
pfalm. 103 
fine aliqua hrfionetranfglutientes, &perhosceruos, ideft, per hos apoftolos/euelabit donmHi^ B 
condenfa, quod eft di&um ad fimilitudinem. Solent enim cerui inter condenfa nemorum ingrc- 
dientes ramos fuis cornibus feparare, & campum vbi pafcantur, fibi & alijs animalibus aperire,, 
ficut fandi apoftoli opacitates, & occulta myfteria fcripturarum, in quibus & ipfi pafcercntur, & 
alios pafcerent,aperuerunt, & his condenfis per apoftolos & eorum fucceffores reuelans omnes*: 
ideft, aliqui de lingulis gentibus dicent gloriam &c. Et rurfus alibi, cum dixiffet domum hera- 
dijeffe Chriftum,&efrepafferibnsducern: Excehi,inquit,etiam montes,ideft,apoftoli funt du ¬ 
ces ceruis. Cerui dicuntur illfiqui iam habent agiks pedes,ideft,aftediones ad tranfiiienduiiu . 
Ha?c etiam vepribus & fentibusplena,& ad confcendendum ardua, ideft, ca?leftia, & his talibus 
montes excelfi,ideft, apoftolkifuntducesdodrinafua,&exemplo. Gilbertus abbas de Hoilan- 
dia in Anglia ordinis Ciftertienfis, qui fermones fuper cantica caticorum ab eo loco, quo B.Ber- 
nardus morte pra?uentus finierat, iniecutus eft,explicans hunc cantici locum: Adiuro vos percae 
preas.ceruofque camporum ,fimili fere fenfu bareferipta reliquitrNoua plane adiuratio,inquit,nec 
plus habens admirationis in fpecie, quam in virtute myfterij. Quanens quid in fe facramenti in-, 
uolutum contineant ha?c animalia, quandam libera? mentis alacritatem, & agilitatem fpiritus E 
curfim fe & faltatim,vt fic dicam,ad fuperiora ferentis iritelligo adumbrari in illis. Annon & tibi 
velut caprea?, & cerui videntur, qui licet In corpore commorantes, corporis tamen euaferunt in- 
commoda,&fpirituali leuitate pondera carnis pene non fentiunt, & terrena? molis materiam ne-, 
fciunt mentis beneficio ? Hi funt qui fpiritn ambulantes vitra non fentiunt defideria carnis,aut fi 
fentiunt Jknguida certe,ac quali palpitantia ad extremum ducentia halitum. /dwfinquitapofto- 
lus, his qui huiufmodi funt) non eftis in carnefledin(piritu . Denique etfi cogn o u i mu s-Chri ft tf m 
fecundum carnem,iam non nouimus. Iam totius fpirituabsfaduseft,iam feadfoIitudinesca?le- 
lies contui 1 t,iam confcendit ad fuperiora» Ideo dicit ecclefia ; Similis esi dii e Ilus meus capra hin- 
paloqueceruorumfuper monres BetheL Ad hos te montes inuitat,qui dicit: Siconfurrexislis cum 
Christo* &c.quafi capream te fpiritualem fieri vult Paulus,qui ad illos te calefies montes prouo- 
cat,qui lingularis illius hinnuli te veftft imaginem . Sicut , inquit , portauimus imaginem terreni , 
portemus & imaginem eius^quidc calo esi. Bonus ceruus & ipfe Paulus,qui ait: noflra conuerfath 
in calis eft . Bonus planeceruus,quem fpiritusdomini vegetat,& agit. Spiritus enim domini fuh> 
tilis,& mobilis * Boni cerui,quos vox domini praq>arat,quibus reuelat condenfa myfteriorum-, Q 
condenfafin quibusbenedidnsilklatitat hinnulus.Bona certecaprea,qua? ad omnia,qua? vel fi- 
bi propofita funt, vel impofita,impigra, & indefeffa deuotione fpiritusdicerepoteff: paratfryor 
meum Deus, paratum cor meum. Qua? ea,qua?retro funt,obliuifcens*ad anteriora extenditur. 
Audluifti communia,audi fingularia,vt aliquid diftindionis inter hac alTignemusanimalia,ncc 
con£ufa,& indifferens fitde vtrifque difputatio. In ceruisantiquitatem attendi viuendi,& viden. 
di acumen in capreis. Cerui quadam arte naturali a feniofe tueri perhibentur,& vergentem in_>. 
ctefedum vitam rediuiuanouitare ab interitu reuocare. Chriftus fingulariter non tam ceruus, 
quam hinnulus dicitur,qui nititur eterna nouitate,nec habet aliquid vctuftatis admixtum,quod 
fubinderenoiratione indigeat. Ille fingulariter caprea videndi priuilegio. Deniqu tnemonouit- 
patrem } nififilia s 3 & cui ipfe voluerit rcuelare . Omnia autem nuci a,&aperta funtoculiseius. Er-: 
go&hi quoque quafi caprea’quadam fpirituaksmtelliguntiir, qui reuelatos habet mentis ocu¬ 
los m agnatione Dei, qui fpirituakseftedi dijudicant omnia,&perfcrutantur, qui r eu elata facie: 
Cerui qui. gloriam domini contemplantur. Cerui vero funt iil eo,quod in eandem imagmem transforman¬ 
tur a claritate in claritatem tanquam d Domini fpiritu,qui veterem deponentes hominem nouu 
induunteum,quicreatusefi:iuftitia,&fanditateventatis,quifenefcentcmdeuotioncin,& quo. ;H 
dam languentem ta?dio in notium denuo feruorem reducunt, & perfeuerantia? fafHdia nefciimr 
reparatione frequenti. J£#/,inquit Efiias ^confidunt in dodninp,mutabunt fortitudinem qu. ide - 
vt veterem perdant, fed vt nouam adijeiant. Mutabunt fortitudinem infhuratis frequenter in¬ 
crementis. Mutabunt, inquit,fortitudinem,current,& non laboiabunt;ambulabum,& non defi- • 
cient. Mutatioha?cprofeduiim videtur inripuatio iugis fine de£edu,fine fatigatione. Bona .qui *. 
Caprea qm 
wflint . 
dem fortitudo, qua? currens, licet cum labore, tamen ad defectum dee! i nave non nouit. Melior 
plane qua? neclaborls fentit moleftias, fed oppofitarum difficultatum tranfilit.fcan.dala, & velut 
in campeftri planitie explicitis greffibus vtens, iuxta quod feribitur: Cur for leuis explicat vi as 
flas. Hoc cft,qtiod in pra?fenti,ceruoscamporum dicit,quod illis quadibctafpera,& a rdu a ,q me¬ 
ji betplana ftmt,& peruia,& inoffenfis expofita curfibus,quafi planioris arquora campi. Vox do¬ 
mini, vox intimainfpirationis,mentis auribu s ftiamiter illapfa. Illa eft vtique qua? ceruoS huiuf - 
modi prtrpa rat, qua? reuelat condenfa k Nam fi qua condenfa funt, & crebris fcandolorum^quafi 
/pinarum aculeis bbfita> illis condenfa non funt,quorum dominus perficit pedes,quafi ccruoru-, 
Qll 
V 
