14 
SAUÐFÉÐ YÐAR 
Hin miklu og ágætu beitilönd og hinir 
löngu sólbjörtu sumardagar á íslandi, 
skapa, að kalla má, hin ákjósanlegustu 
skilyrði til sauðfjárræktar. Þó hefir ýms- 
um sjúkdómum skotið upp hér, og ef út- 
breiðsla þeirra er ekki heft, verða þeir til 
allmikils tálma þeim, sem sauðfjárrækt 
stunda. 
í allri kvikfjárrækt reynist það happadrýgst að koma í veg fyrir dýra- 
sjúkdóma, sjúkdómsvörnin verður auðveldari en lækning, þegar skepnurn- 
ar eru orðnar sýktar. En ef sjúkdóma verður nú samt sem áður vart, eru 
til ýmsar aðferðir, til þess að kljást við þá, grundvallarreglur, sem beita 
má, til þess að halda tjóninu í skefjum eða draga úr því. Sumar af þess- 
um ráðstöfunum eru þær, sem nú skal greina: 
1. Að veita kindunum hreint og heilnæmt fóður og gott vatn. 
2. Hafa þær í hreinum og þurrum húsum með góðri loftræstingu. 
3. Láta kindurnar njóta eins mikils sólskins og unnt er, svo og hreyf- 
ingar í fersku lofti. 
4. Að koma í veg fyrir samgöngur milli sjúkra og ósjúkra kinda. 
5. Að einangra, sóttkvía eða slátra fénu. 
6. Að hreinsa og sótthreinsa allar kvíar, hús og tæki, sem smitast hafa 
eða óhreinkazt af sýktu fé. 
7. Ef til er gott bóluefni við sjúkdómum, er sjálfsagt að nota það. 
Um garnaveiki er það að segja, að bakteríurnar, sem orsaka hana, má 
finna í sauri sýktra kinda. Ef saurnum er ekki mokað burtu, verða bakt- 
eríur þessar í húsunum, og breiðist þá sjúkdómurinn út til heilbrigða f jár- 
ins. Það er því augljóst, að nauðsynlegt er að moka út saurnum, sem 
oftast. 
Við sauðfjársjúkdómum þeim, sem nú ganga yfir ísland, eru enn sem 
komið er, fá örugg bóluefni fáanleg til lækningar. En þess er þó að 
vænta, að verulega góður árangur verði af þeim rannsóknum, sem nú 
standa yfir. 
Reynslan hefir sýnt, að varnarlyf við bráðapest hafa fullkominn hemil 
á þeim sjúkdómi, og að önnur varnarlyf hafa reynzt mjög vel við blóð- 
sótt í lömbum og stundum við lungnabólgu. 
Bæði innvortis og útvortis sníkjudýr veikja mjög viðnámsþrótt dýra. 
Þessir sníklar lifa á blóði dýranna, sem þeir búa í. Innvortis sníklar eru: 
ormar í lungum, lifur, innýflum og öðrum fleiri líffærum líkmans. Út- 
vortis sníklar eru lýs og færilýs í ull og á skinni sauðkinda. Ef húsin eru 
eru hrein, og oft stungin, verður það til þess, að hafa má hemil á útvortis 
sníkjudýrum um vetrarmánuðina. 
Útvortis sníkjudýr ætti að þrífa af kindunum, áður en farið er að hýsa 
