32 
ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. 
ik gemakkelijk controleeren kon, daar men het geluid in de 
meeste kamers kon hooren. Bij het warme Juli-weer was 
de activiteit der dieren buitengewoon groot; het nest groeide 
dan ook zeer snel, gelijk later bleek. Want op 5 Augustus 
was er reeds een einde aan gekomen . . . wegens plaats¬ 
gebrek! Door de opening kon men zien, dat het nest 
rondom tegen den wand van het nestkastje aangedrukt en 
voor geen verderen groei vatbaar was. Een ander nest 
derzelfde soort, een honderd meter verder aan een tak van 
een lindeboom bevestigd, was destijds nog in volle actie. 
Op ’t kastje liepen nog enkele werksters doelloos heen en 
weer, doch de meesten waren verdwenen. 
Nog eene andere waarneming wil ik hier bijvoegen. Het is 
bekend, dat wespen bij warm weer gaarne drinken. Nu was 
op slechts 3 à 4 M. afstand van het bewuste nestkastje eene 
heerlijke drinkplaats voor wespen, daar zich aldaar eene 
groote waterkraan bevindt, die niet al te best sluit, waardoor 
de grond daaronder geregeld vochtig is. Daar krioelde 
he‘t van de wespen, die zelfs bij troepen in den uitlaat van 
de kraan kropen. Daar ik opgemerkt had, dat wespen bij 
. het verlaten van haar nest dadelijk een heel eind wegvliegen, 
wilde ik eens nagaan, of de nestkastbewoners wel profi¬ 
teerden van de vochtbron, die als ’t ware „naast de deur” 
was. Het bleek mij, dat dit niet het geval was, hetgeen ik 
kon uitmaken door een aantal wespen bij de kraan te vangen 
en na te gaan, of daaronder exemplaren van Vespa saxonica 
voorkwamen. Ware dit wel het geval geweest, dan ware niets 
bewezen geworden; de dieren hadden van het nabij zijnde, 
doch ook van een ander nest derzelfde soort afkomstig 
kunnen zijn. Het waren echter nagenoeg allemaal andere 
soorten ; op 22 Juli ving ik 61 stuks bij de kraan en waren 
daaronder 32 V. vulgaris , 15 silvestris, 12 rufa, 1 crabro 
en 1 saxonica. Den volgenden dag 60 stuks, waaronder 
15 V. rufa , 13 vulgaris. 4 germanica , 2 silvestris en 1 
saxonica. Al deze voorwerpen waren werksters. De nest- 
kastwespen maakten dus blijkbaar geen gebruik van het 
water uit de kraan ; het was te dichtbij. 
Schovenhorst, Putten. J. TH. OUDEMANS. 
