ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. 
31 
maakt van overwinterende manlijke sluipwespen. Ver¬ 
scheidene schrijvers, waaronder KRIECHBAUMER en HA- 
BERMEHL, die veel sluipwespenmateriaal onderzocht hebben, 
zijn van meening, dat bij deze insectengroep alle mannetjes 
voor den winter afsterven. Op grond van eigen waar¬ 
nemingen, vooral bij met den photeclector gevangen ma¬ 
teriaal, kan ik getuigen, dat door mij nimmer eene over¬ 
winterende manlijke sluipwesp is aangetroffen. 
Het spreekt vanzelf, dat bij de in den volkomen toestand 
overwinterende sluipwespensoorten, welke zich uitsluitend 
gamogenetisch voortplanten, de bevruchting reeds voor 
het invallen van het koude seisoen moet hebben plaats 
gehad. 
Beek bij Breda, C. A. L. SMITS VAN BÜRGST. 
September 1921. _ 
1921 een Wespenjaar* 
In mijne omgeving op de Veluwe waren er in den af- 
geloopen zomer weder bijzonder veel wespen, voor welke 
dieren de droge zomer stellig zeer bevordelijk geweest is. 
Gaarne verneem ik, of elders de wespen ook zeer talrijk 
waren, als wanneer 1921 tot de echte „wespenjaren” gerekend 
dient te worden. Verreweg het meest ziet men hier Vespa 
vulgaris L., terwijl ook Vespa rufa L. veel voorkomt en 
Vespa silvestris Scop, niet zeldzaam is. Vespa erabo L. 
ziet men hier weinig, terwijl de op vele plaatsen zoo gewone 
Vespa germanica F. hier verre van gewoon is. Vespa media 
Deg. en Vespa saxonica F. zijn gewoonlijk vrij zeldzaam. 
Al onze zeven inlandsche soorten komen hier dus voor en 
van allen heb ik de nesten hier ook aangetroffen. 
Betreffende Vespa saxonica deed ik eene waarneming, 
die ik hier wil mededeelen. In een vogelnestkastje, horizontaal 
hangend in eene verandah aan mijn woonhuis, was een 
nest der genoemde wespensoort aangelegd. Door de 
gulden-groote opening (het was een nestkastje voor holen¬ 
broeders en dus overigens geheel gesloten) vlogen de werksters 
in en uit, terwijl zij in het kastje, vooral als zij zeer druk 
bezig waren, een geluid voortbrachten, gelijkend op de 
Aeolus-harp der telegraafdraden. Bij zeer warm weer was 
er slechts gedurende weinige uren in den nacht rust, wat 
