ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. 
79 
en schade veroorzaakten, als wellicht nooit te voren, althans 
bij menschelijke heugenis Het was een wespenjaar van 
de eerste orde ! 
In korte trekken zal ik hier de uitkomsten mededeelen. 
1. Zoowel in ons geheele land, als ook in een groot 
deel van Duitschiand, België, Zwitserland en Engeland, 
waren de wespen in den zomer van 1921 eene 
ware plaag. 
2. de soorten waren in hoofdzaak : Vespa germanica F. 
en Vespa vulgaris L., dus soorten, die hare nesten i n 
den grond maken. 
3. Groote schade werd veroorzaakt door het knagen 
aan of geheel uitvreten van vele soorten vruchten, 
vooral peren en appelen, waarvan dan alleen schil en 
klokhuis overbleven. Verder aan pruimen, perziken, 
druiven, moei beien enz. Niet alleen in de boom¬ 
gaarden, doch ook in de bewaarplaatsen en winkels 
werd schade aangericht. Ook gedroogde vruchten en 
allerlei zoete artikelen werden beschadigd en bedorven. 
4. Overlast ondervond men vooral waar in de buiten¬ 
lucht gegeten en gedronken werd, terwijl ook 
tallooze personen, vooral kinderen, gestoken werden. 
Bij het eten eener vrucht, waarin zich eene wesp 
had ingevreten, of bij het drinken van vloeistof, 
waarin eene wesp gevallen was, kan, door een 
steek in de keel, tengevolge van daardoor ontstane 
zwelling, ademnood en levensgevaar ontstaan. 
5. Goede verdedigingsmiddelen zijn er eigenlijk niet. 
Zelf heb ik echter ontdekt, dat de moederwespen 
of koninginnen in het voorjaar, als zij de nest- 
verzorging nog geheel alleen moeten waarnemen, 
zeer gaarne de bloemen van de sneeuwbes, Synipho- 
ricarpus racemosiis, bezoeken ; dààr kan men ze in 
groot aantal vangen en dooden. Houdt men dit eenige 
weken geregeld vol, dan zal men het aantal koningin¬ 
nen en daarmede dat der wespennesten in zijne 
omgeving, zonder twijfel aanmerkelijk beperken. 
Het volledige verslag der enquête is gepubliceerd in 
„de Levende Natuur” van 1 Maart 1922, p. 302— 306, en 
