ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN. 
173 
dagen, werd het op 15 Mei weer aanmerkelijk warmer; 
op 21 Mei was het 80° F. en zag ik enorm veel wespen¬ 
koninginnen, vooral van Vespa ruf a; op 22, 23 en 24 Mei 
steeg de temperatuur tot 90° F. en nog daarboven; 
wespenweer bij uitnemendheid ! Nog eenige dagen in 
Juni bleef het warm, doch toen trad eene veel koelere en 
vochtiger periode in, welke voor de wespen ongunstig 
was. Men bedenke, dat er op dat tijdstip nog geene 
werksters waren, en de koninginnen dus nog voor alles 
te zorgen hadden. Ik had enkele zichtbaar hangende 
nestjes ontdekt, doch van al deze gingen in die Juni-dagen 
de koninginnen verloren, waarmede dus ook die nesten 
te gronde gingen. Zoo zal het met vele, ja met de meeste 
nesten gegaan zijn; het ongunstige weer in Juni heeft het 
pleit beslecht en wel ten nadeele van de wespen. Ook 
Juli was in hoofdzaak koel en vochtig. Wespen (werksters) 
heb ik indie maand zoo goed als niet gezien ; als bijzonder¬ 
heid noteerde ik op 23 Juli, dat ik dien dag eene werkster 
van Vespa ruf a gezien had ! 
Merkwaardig was ook, dat men tot midden in den 
zomer nu en dan nog eene enkele koningin zag ronddolen, 
die stellig of geen nest gesticht had, of wier nest te gronde 
gegaan was. Op 11 Juli nam ik nog zulk een ex. van 
Vespa vulgaris waar. 
De zomer en nazomer waren dus in 1922 zoo goed als 
zonder wespen; zelfs op ’t rijpe ooft nam ik ze niet waar. 
Alleen laat in den herfst, in de tweede helft van October, 
tegen dat de grondnesten hun einde naderen, zag ik op 
zonnige dagen nog enkele werksters en iets meer mannetjes, 
bijna uitsluitend van Vespa vulgaris , rondom jonge sparren 
vliegen, de mannetjes stellig op zoek naar jonge koninginnen. 
In tegenstelling met alle andere wespensoorten, wien 
het in 1922 al heel slecht gegaan is, schijnt de zooveel 
grootere Vespa crabro aan de tegenspoeden beter weerstand 
te hebben kunnen bieden; ik had ten minste eene wel¬ 
varende kolonie van deze soort in het dubbelwandige dak 
van mijn huis en heb, daar ik dit nest ongemoeid liet, 
enkele waarnemingen daaraan kunnen doen, waarvan ik 
hieronder iets zal mededeelen. 
Schovenhorst, Putten (G.), Maart ’23. J. Th. Oudemans. 
