362 
ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN 
roode mesosternum en het geelrood gekleurde pterostigma ; 
gewoonlijk zijn de mesopleuren vóór rood, achter zwart 
met een witte streep in de lengte, doch in de „Berichti¬ 
gungen und Nachträge” lot zijn meergenoemd werk zegt 
ENSLIN, dat er ook mannetjes voorkomen * met geheel 
zwarte mesopleuren. Met zoo’n kleurvariatie hebben we 
dan hier te doen. De imago vliegt van Mei tot Juli en 
komt in geheel' Europa en in Siberië voor. Wat de larve 
betreft, zegt ENSLIN, dat zij volgens ANDRÉ op Heracleum; 
volgens anderen op Menyanthes trifoliata L. leeft. 
15. Den 19.7.1919 ving ik bij . Winterswijk Nomada 
obtusifrons Nijl., Ç, f. n.sp. Het is een van de soorten met 
veel rood, en niet grooter dan 7à 9mM. Zij onderscheidt 
zich van. al Ie andere Nomada’s daardoor, dat zij tusschen 
de sprieten geen scherpe richel, doch slechts een stompe 
verhooging heeft en is dus gemakkelijk te herkennen. 
Wel merkwaardig is het, dat de heer RlTSEMA, die mijn 
exemplaar gezien heeft en het met mijn determinatie eens 
was, ongeveer ter zelfder tijd het dier ook ving, n.l, drie 
mannetjes en twee wijfjes te Schalkhaar bij Deventer op 
Achillea Millefolium L., den 12 den , 15 den en 16 den Juli 1919. 
16. In Augustus 1922 trof het, dat zich bij het station 
te Dieren, vlak bij mijn vacantiewoning, een paar telegraaf¬ 
palen bevonden, die door Hylotrupes bajulus L. —* en 
misschien door nog andere boktorren — waren uitgeboord en 
aldus gereedgemaakt voor verblijf van Hymenoptera. Van 
den dag af, dat mijn aandacht op die palen gevallen was, heb 
ik ze natuurlijk zoo dikwijls bezocht als ik in de buurt 
was. Het eindresultaat is geweest, dat ik er een 78-tal 
Hymenoptera ving, behoorende tot de volgende 21 soorten: 
Apidae: Anthidium manicatum L. <ƒ, Megachile ericetorum 
Lep. cf, Prosopis annulata L. $ en (ƒ, Eriades nigricornis 
Nyl. Er iade s ( Trypetes ) truncoruniL.{\tt\ $ en veel rf); 
Sphegidae: Pemphredon spec. $ (van de groep van 
Cemonus unicolor Thoms.), Stigmuspendulus Panz., Psenuhis 
fuscipennis Dahlb. $, Passaloecus corniger Shuck., ÿ en d, 
Cr ab r o vagus L. $, Cr. leucostoma L. $, Cr. palmipes 
V. d. Linden $, Cr. spinicollis H. Sch. d, Cr. quadrima- 
culatus F. d', Cr. go nager Lep. (= ambiguus Dahlb.) 
Trypoxylon attenuatum Smith g; 
