370 
ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN 
duizenden blokken dennenhout, hier op Schovenhorst ge¬ 
groeid, opgestapeld. In de maand Augustus ontwikkelden 
zich daaruit verscheidene exemplaren van Paururus juven- 
cus, één van Rhyssa persuasoria L. ') en drie van Ibcilia 
leucospoides. Al deze dieren waren bijzonder traag en 
zaten uren, soms dagen achtereen op dezelfde plaats; ik 
vermoed, dat alleen eene flinke zonbestraling hen tot 
meerdere activiteit brengt. 
S/Vrx-exemplaren, zoowel van 5. gigas L., als van Pau¬ 
rurus (S.) juvencus L., zoo ook voorwerpen van Rhyssa 
persuasoria , heb ik meermalen, rustend zoowel als vliegend, 
in de vrije natnur aangetroffen ; Ibalia echter nooit. Van 
vóór 1915 hier te lande waargenomen voorwerpen vind 
ik niets anders vermeld dan de mededeeling in T. v. E., 
Dl. 12, p. 117, No. 295: „Te Voorst uit Sirex juvencus 
gekweekt, Wtt.” Ik kan daar nog bijvoegen, dat zich 
in de collectie van wijlen Van den Brandt, thans in 
mijn bezit, een manlijk voorwerp bevond, op 15 Aug. 1876 
te Venlo gevangen. 
Vermoedelijk zullen de Iba/ia's, inzonderheid de wijfjes, 
zich in de vrije natuur wel op de stammen der dennen 
ophouden, waar zij in ’t geheel niet in het oog vallen. 
Of de mannetjes ook elders, b.v. op bloemen, zijn aange¬ 
troffen, vind ik nergens vermeld. Wèl wordt de soort 
algemeen als zeldzaam beschouwd. Bij Lameere, „Faune 
de Belgique”, Dl. 3, p. 176, vind ik: „Sur les troncs des 
Conifères, juill.-août.-R.R.” CAMERON, „British Phytophagous 
Hymenoptera”, Dl. 3, p. 260-261, wijst eveneens op de 
zeldzaamheid in Groot Brittanje: „Very rare. I believe the 
species has not been found in this country since the time 
of Curtis”. Scmiedeknecht, „Die Hymenopteren Mittel¬ 
europas”, p. 401, zegt alleen: „Zerstreut in Mitteleuropa”. 
In de dennenbosschen, waar de gastheer, die mij 
toeschijnt meer in ’t bijzonder Paururus juvencus te zijn, 
niet zeldzaam is, vermoed ik, dat ook Ibalia allicht meer 
voorkomt, dan verondersteld wordt. Haar te vinden 
zal echter wel bezwaarlijk blijven. 
Schovenhorst, Putten, Dec. 1924. J. Th. OUDEMANS. 
1) Over Rhyssa zie men ook T, v. F.., Dl. 59, 1916, Verslag p. LX111. 
