ENTOMOLOGISCHE BERICHTEN 
391 
plaats; het wordt, indien het niet van zelf afvalt, verwijderd 
door heen en weêr schuren met den nieuwen kop, waar¬ 
mede de arbeid der rups is geëindigd. Zij blijft nog slechts 
op haar plaats totdat de nieuwe chitine-bekleeding is verhard. 
Bij de verpopping, althans van de rupsen van de Pieri- 
didae, volgen nog verdere merkwaardige verschijnselen, waar¬ 
over hieronder nader. 
Hoewel voorts bij het uitkruipen van den vlinder uit 
de meestal ondoorzichtige pophuid de verschijnselen uit 
den aard der zaak niet zoo volledig kunnen worden waar¬ 
genomen, en bij deze gedaanteverwisseling ook het inpompen 
van lucht een rol speelt (Oudemans, De Nederlandsche 
Insecten, p.390), zoo mag ongetwijfeld worden aangenomen, 
dat ook in dit geval de zich baanbrekende vlinder op 
dezelfde wijze handelt als toen hij nog als rups vervelde 
of zich tot pop vervormde. Bij groote, beweeglijke poppen 
althans, kan men bij het uitbreken van den vlinder, in de 
achterlijfsringen mede zeer duidelijk de bovenbedoelde 
golvende beweging waarnemen, waardoor het dier zich 
telkens een eind verder uit de inmiddels verbroken pophuid 
te voorschijn schuift of perst. 
Ik Iaat thans volgen de beschrijving van de door mij 
bij een aantal /Vm's-rupsen waargenomen verpopping. 
Zooals bekend is, wordt de pop van deze rupsen, behalve 
aan het staarteind, nog met een draad om het lichaam 
tegen een of anderen zijwand bevestigd. 
Voor het begrijpen van hetgeen volgt, is vooral in het 
oog te houden, dat de pop, die bij het losbarsten van het 
vel nog bijna geheel den vorm der rups heeft 1 ), tijdens de 
verpopping nog volkomen beweeglijk is, zich in allerlei 
richtingen kan krommen, zich kan verlengen of verkorten, 
en in staat is haar ringen, die onafhankelijk van elkaâr 
kunnen worden bewogen, uit te zetten of in te krimpen. 
Zij maakt inderdaad zeer heftige bewegingen bij sommige 
stadiën der verpopping. Ook liggen de latere uitwendige 
1) Slechts zijn de voorste ringen, op het oogenblik dat de verpopping begint, 
reeds eenigszins gezwollen door de vorming der vleugels, pooten en sprieten der 
pop. De definitieve vorming van deze organen vindt in hoofdzaak plaats gedurende 
het laatste stadium der rups en hun groei vordert vooral snel in de periode onmid¬ 
dellijk vóór de verpopping. Tutt, dl. II, p. 31. 
