de Medicina.Brasil. Lib. L 
tremo. Hanc cartilaginem prolabi non polle, incurvari pofle putat Hofman. Inftitut.pag.494. 
Corporis totius languorem inducit, cum dolore Stomachi, aliquando vomitu, fumma 
refpirationis difficultate, qua? ex refrigeratione pedoris mufculorum, tum imprimis mu¬ 
cronata; cartilaginis prolapfu & compreffione oritur. Hinc mox ex dejedione appetitus ma- 
o-na virium imbecillitas fubfcquitur, & atrophiam minatur. Chronicus eft morbus & frigidus, 
non tamen lethalis, nifi cx accidente, paulatimque invadens & cognitu in principio diffi- 
cilis. . 
Hifpani Empyrici primarium, ut putant, ejus fignum ex infpe£tionc & contadu colligunt 
brachii «groti, in quo fi valvularum inftar nodos comperiant, morbum hunc adelfe pronun¬ 
tiant. Differt ab oppilatione cachedica, quod pedoris hoc vitio moleftati, vultu tamctfi 
de j edo & trifti, non tamen decolore & livido fint, nec pondus aut duritiem utriufque hypo¬ 
chondrii fentiant: tum comedendi quoque concupifccntia prima:que concodionis inftru- 
mentum langueat. Frequentius forte eft, quodpauci fententiam Celfi lib. 1. cap. 2. tam ftride 
obfervari debere exiftimant, quando ait. Si quis interdiu fc implevit, poft cibum neque fri¬ 
gori neque reflui neque labori fe debet committere. Pedore enim denudato in publicum pro¬ 
dire, ventoquefe exponere nodurno, pedoris, & ventriculi refrigerationem & codionis 
defedum caufatur. Curatio autem difeutientibus, calefacientibus & corroborantibus, tam 
internis quam externis abfolvi poftulat. Internafuntpilulae ftomachicae/Tabellae diarrhod. 
abbat. Aromat. & fimilia. Vinum generofum & guttae aliquot Balfami de Copaiba diffoluti: 
decoda Sallaparillx Saffafras, cum femine Anyfi & Cinnamomo, pugilloque pulveris 
2 yhambi. Jufcula, quibus utitur aeger, croco terreftri Vrucu, pipere Brafilienli fativo & lilveftri, 
& fi nihil impediat, caepis atque allio condiantur. 
Externa fiunt, cucurbitulae ficcae multoties reiteratae, mammarumque regioni appofitae. 
Mox ftomachi & pedoris inundiones ex oleo cortic. aurant. Artemifiae &Mentaftri. Scu¬ 
tum dein ftomachale, ex herbis corroborantibus; atque confortans tandem emplaftrum 
fuccedat, quod fit compofitum ex decantato illo gummi Icicariba, ovorum vitellis, croco, 
oleo de Copaiba, balfamoque Cabureiba. admixtis. 
Non indigna obfervatu topicorum & externorum omnium remediorum neceffitas, quo¬ 
rum infignes effedus videre eft etiam ab ipfis morborum principiis: tum quod eorum effica¬ 
cia cutis & carnis poros patentes altius penetret, quam in frigidioribus regionibus 5 tum quod 
vifcera nobiliora in morbis admodum languentia , cerotis & inundionibus refocillentur, 
virefque manifefte acquirant. Cucurbitulas quoque corneas, quae per exiguum foramen folo 
fudu ex alto trahant, omnes pariter incola: feliciffimo fucceffu applicant. Egototprofiperis 
effedibus motus, ufum earum Chirurgis noftriscommendavi, iifquein colicis cruciatibus 
& ventris fluxibus fanguincis fiftendis, atque principio atrophia: membrorum occurrendo, 
infigni profedufum ufus. 
Cap. VII. 
V Bique terrarum confervatio humani corporis, inter aliain circulatione fanguinis motil- 
que perpetuo, intra Tropicos, ut plurimum, vehementiori confiftit. Qui fi inordina¬ 
tus, pertinaciores plerumque & graviores velobftrudiones vel fluxus concitare folet. Hinc 
fanguinei illi ac perniciofi ventris fluxus non immerito Indiarum peftes habentur, Cum inter 
morbos acutos nulli tanta vehementia grafientur, aut plures mortales e medio tollant. Qui 
quoniam ex variis caufis, potiffimum vero ex impedita tranfpiratione primam originem tra¬ 
hunt; de frequentioribus obftrudionibus , qua: vifceribus naturalibus fuperveniunt, ante¬ 
quam ad fluxus defeendo, pauca prasmittam. Mefenterium, Hepar, Lien & Inteftina, a ven¬ 
triculo multa patiuntur mala, qui, licet per fe tot morborum caufa non fit, tamen ab intem¬ 
perantia vivendi toties tentatus, vegeto fuo calore tandem deftituitur, craffifque ac crudis hu¬ 
moribus obfitus, officio rite fungi non poteft. Neque ventres hyeme in his terris calidiores, 
ficut in Europa, teftante Hippocrate, fed frigidiores potius fiunt, multoque humore abun¬ 
dantes ob crebras pluvias aeremque calidum & humidum, ac proinde pauciori alimento in¬ 
digent. Juvenes imprimis adyentitii, maximopere hoc malo affliguntur (veteranos enim 
obftrudionibus rarius infeftari videas) tam ob faburram cacochymicam, recens ex itinere 
fecum delatam, quam, qu® ex immoderato fruduum crudorum, tum cibi potufquefoecu- 
lenti& compofiti immodico ufu contrahitur. Enimvero promifeuamultitudo, nunc ncccf- 
fariisad fex res non naturales deftituta, modo eifdem abundans, facillime obftrudiones in¬ 
currit. (Optimis namque cibis & plurimi nutrimenti fupra modum affumptis morbos frigidos 
gene- 
