3$ G vi I, i ? t M 1 P I S O HIS 
incidifle vidi, ob materiam virulentam ad cor ufque repulfam,quod facile fit, fi pedtis, collum 
&; emundoria obfita, Mercurii litum non ferant. Enecare autem hominem, per fe hocifta* 
Ium fi corpus cinxerit, ego fane, quidquid authores feribant, nondum comperire potui. 
C A p. % XXII. 
De Externis Malis quomidam Infectorum. 
Bicho dos pes. 
M Inutiflimos vermiculos Lufitanis Bicho , Brafilianis Tmga hxc terra nutrit. Qui fixpc 
cum pruritu, raro cum dolore pedum digitorum extremitatibus innafeuntur. Ma- 
ximopere infeftant prae exteris eos qui nudis pedibus, loca arenofa perambulant; in qui¬ 
bus utpotc calidiffimis vivere amant invifibiliter, fugiuntque pavimenta lythoftrata. Initio 
in cute exteriori aliquandiu latitant. Mox ingenti cum pruritu, praecipue circa plantas pedum, 
cutem fine noxa penetrant, inque eafe recondunt. Nihil cum Guineenfibus vermiculis com¬ 
mune habent, qui longi, lati < 5 c albicantes chordarum fpeciem referunt. Hi vero exigui intufi 
que paulo profundius occultati & vcficula orbilata inclufi, nigricantes apparent, eofque per 
Mxfocopium explorare oportet; fecusenim ne alynceo quidem exarefiatis perfpici poflunt. 
Tandem ubi ad juftam magnitudinem, quod eft circa triduum vel quatriduum excreviffe com¬ 
pertum fuerit, tunc maxime de excifione cogitandum, quod fiolius aciculx aut argentex ctf- 
fpidis beneficio a Brafiliano aut /Ethiope, facillimo negotio fieri confucvit. Ea fiolum adhi¬ 
benda cautio, ut vermis membranula inclufius integer eximatur, nevitiofius humor quidam 
contentus, quod fx pe contingit, difipergatur. Tunc enim nova parti vitiatx exfiurgunt acci¬ 
dentia. Rupta enim vcficula, ftatim novi generantur, qui vicinas & illxfias partes depaficunt. 
Et tunc quidem non minus calamitofi, quam illi in Guinea habentur, adeoque gangrxnam 
ipfiam intuliffe memini, ut pedum digitos amputare non femelcoadus fuerim. Videre mihi 
contigit in Nofiocomio, cutem in calce pedis callofiam, fiub qua innumeri latitabant vermicu¬ 
li, militibus penitusfuiffiereferam. Remedium quo prxeautionis gratia Lufitanixque ac Bra- 
liani inungunt plantas & digitos pedum,eft mordaciffimum illud olchm glandium, qui po¬ 
mis arborum Acaju adnaficuntur. Quod quidem oleum fit extrarum ex immaturis & crudis 
glandibus; nam ii maturuerint, qualitate uftiva caret, &. gulae potius delicias, quam huic 
afferui remedium praebet. Lachryma flavae arboris Camacari dito admotum eidem malq 
prodeft. Quod ipfium quoque gentem nauticam pice navali prxftare videmus. 
Maribonda Luf. Brafl. Copueru^i. 
I Nfeftiffima vefiparum examina in arboribus nidificantia non armenta, fied viatores,aufugien¬ 
tes licet, perfiequi amant • imo turmis equitum non parcunt irritata, Maripofas vel Manbtm - 
das Hifpanis appellata. Nidus earum quem in ramorum extremitatibus fabricant, in medici¬ 
nam receptus eft, atque contra frigidos affedus, tum interqp tum externe potiffimum abhibe- 
tur. Magnitudine & figura Europaeis vefpis haud diffimilia fiunt, fied crabronibus atque xftris 
omnibus infenfiora. Noxia haec infieda velociffima, ipfio eodemque momento, quoinful- 
tant, aculeo rigidiffime faciem petunt, atque mox avolant. Unde atrociftimus dolor cum 
ardore fiummo exfiurgit, duratque ultra horam, manente rubore & elata cute. Vix ullum fia¬ 
tis praeiens tam immani cruciatui exiftit remedium conveniens, quod pars eorum balfamis in¬ 
digenis , atque refrigerante quodam unguento de Imbaiba ; pars cauteriis potentialibus, calot 
rem extrahendo prxftat. 
Mofcites Luf Braf Marigue. 
A Liud porro genus datur vermiculi alati nigrum, adeoque parvum, uttadus fienfiupo- 
-£**tius quam vifiuspercipifioleat. Culicum more gregarim volitant. Nunquam apparent 
nififiumma exiftente malacia, idque vefpertino tempore potiffimum, circa fluviorum ripas 
inter paludofias illas arbores Mrngues didas, haerent. Merito ab omnibus pariter incolis exti- 
meficuntur hxc infieda moleftiflima; quippe adeo exercent & lancinant agricolas, ut non fb- 
lum membra eorum nuda, fied & leviter veftitamorfiu dolorofio infeftent, acuumque mucro¬ 
nes referant. Scapha fluvium lento gradu aficendentibusmecum Hifpanis, adeo intumuerat, 
veficifique ac rubore confiperfia erat nobis facies, ut a familiariflimis ne quidem dignofeeremur 
amicis. /Ethiopem juflu domini fiui palo affixum, perqueintegram nodem (mirum fupplicii 
genus) relidum, poftridie delirio captum, ex meris doloribus, memini. Pcregrinantcs per 
defierta 
