pe Venenis eorvm^ve Antidotis L i b. III, 3 9 
deferta denfaque Brafili# nemora, quo defatigata aura marina vix pertingit, pncfentiorcm 
cautelam non amplcduntur, quam ipfurii ignem integrofque rogos: tum quoque balfamum 
Cepaiba & Cabubcriba , quibus membra nuda inungunt. Ante horam unam atque alteram , 
humores Scpundurasevancficerefolent, modo non nimia fridione vel frigidas afperfione irri¬ 
tentur partes tecfce. Dolores apprime fedantur mucagine cardui littoralis, tum & herba Pagz~ 
mirioba & Imbaiba , c x terifquecjufdem generis fuccis inlpifiatis, quae frigida & anodyna qua^ 
litate pollent. 
Gu-ilielmi Pisonis, M. D* 
LIBER TERTIVS, 
Qui agit 
De Venenis eommque Antidotis, 
Agno venenorum proventu, quibus paffim animalia, plantae, ac minerali^ 
turgent, univerfus Orbis terrarum luxuriat. Praeter primum Naturae inftitu- 
tum accidit, ut quiddam alicui fit malum & noxium. Nam quod multis ali¬ 
mento, quibufdam eft veneno 5 ac viciflim, quod uni eft veneno, ut cicuta 
homini, quibufdam animalibus ut Caprae Sc Sturno eft alimento. Sic radix 
altilis Mandihoca a venenato fucco nondum repurgata , homini lcthalis*, 
equis & bobus casterifqueanimantibusnutrimentumprasbet. Celebris quo¬ 
que illa herba Mimofa Inquiri dida, oves & capras pinguefacit, interimit homines. Bafilifco 
venenum eft naturale & aliis animantibus minime. Non autem Plinio afientiendum, qui in 
eum finem a natura produci teftatur, ut iis pro libitu homo, incurabili vel animi vel cor^ 
poris morbo detentus, utatur ac .violentis toxico haufto cruciatibus & vita; finem imponat. 
Nifi hoc forte attribuendum huic genti Barbara, artibufque Magicis fupra modum deditae & 
in omnibus prope venenis dignoicendis mire folerti, quibus hoftes & focios, lucri aut libidi¬ 
nis caufa, pari forte exftinguunt. Mancipia illa ex Africa huc deduda, ubi horrendi voti com¬ 
potes fieri nequeunt , cum dominorum vitae infidiantur, duriflima; fervitutis jugi , inediae ac 
variarum calamitatum impatientes, ad unicam illam libertatis viam, nemininon perviam, 
confugiunt. Veneno ubique obvio, fibimetipfis atroces manus inferunt. Gratulantcs fibi na¬ 
tura renuntiare, vindidamque, dominis plus jufto feveris, reponere. Sed haec, relido ab- 
ufu, fecus interpretanda funt: cum animali nonfolumrationali, fed & irrationali inftindus 
fit datus, per quem creatis omnibus dextre utatur, bona & vitae utilia feligat, fugiatque no¬ 
citura. Ecquid enim, per Deum immortalem, ex quo non aliquam percipiatutilitatem)ex 
ipfis viperis adverfus viperas conficit Antidotum, quo venenis omnibus & venenatis morbis 
refiftat. Ex Mandthoca radice,maximofcatenteveneno, optimum alimentum non folum, 
fed & Antidotum concinnatur. A Scorpio, Scolopendra, Colubro, reliquifque Serpenti¬ 
bus idus, ab iifdem petit remedium . Elephantiacos viperarum efu frequenter fanitati refti-» 
tutos Galenus audor eft. Nec exiftimandum benignam naturam remedium denegafle, ubi 
morbum invexerit, fed omni veneno alexipharmacum indidifie atque oppofuifie. Bafilifci 
lethifero veneno, mufteke virus, falivam hominis jejuni, Serpenti, Viperee, Scorpio ciete- 
rifque venenatis adverfari conftat. Adeo placuit N at une nihil efle fine pari. Equidem vix dixe-, 
ris venena an alexiteria plura fint pronata*, & ubi fpecificum incognitum , Diafcordii & 
Theriacee ufus, vicem fupplet. Sic folia, flores & frudus Herbarum Tangar ac a & Iuquery , 
venenaBrafilixfacile prima, propriamfuam unaquaeque radicem, oppofitum habet Anti¬ 
dotum. Bufoni Cururi aliifque infedis venenatis, folius 1 scambi decantatae illius Panaceas 
iliceus fuffufus, pra;fentem mortem infert. Plurima alia hujufmodi hic producuntur, Barba¬ 
ris multo quam Europaeis ac eruditis, notiora. Qui viperarum pinguedinem <5c capita, tum 
& integradnteda quae vulnera intulerint, ex arte parata, audader & felici cum fucceffu, ve¬ 
nenatis idibus applicant. Adeoque per ipfos effedus comprobare nituntur in omni venenato 
contineri fuum Antidotum. Videatur locus Galeni lib. 11. de Simplicib. cap. de Dracone 
marino 5 & libr.de Theriaca cap. 11, 
Quamvis autemoccafionemultoties defideratamulta nondum explorare licuerit, ea ta¬ 
men qua: aflequi atque addlfcere potui, poderis ulterius indaganda relinquo. Nec enim facile 
eft veneni fpeciem cito diftinguerey neque etiamfi cognofcatur, protinus illius proprium 
alexi- 
