Iffiun 
DE I agvltatibvs Simplicivm L i b. IV. 49 
Refrigerans & demulcens, alimentum hoc medicamentofum ex Tipioca fadum, exteris An¬ 
tidotis praeferri lolet. 
A h o A Y. 
Duplex datur AhoAy arboi*5 altera Ahoay-guacu , fi ve-major, altera Ahoay-miri , feu minor, 
didla. Propter arboris non folum, fed &-fr uduum quoque magnitudinem, differunt. Quippe 
hxc pofterior vix nucem avellanam, cui multum fimilis eft, adaequat: illa plus quam caftanex 
iriagnitudinis nuces profert. In diffitis tantum nemoribus hx arbores reperiuntur, foliis ma¬ 
enis oblongis! deterrimi odoris, quarum frudus monftrarc, toties negarunt Barbari,prae metu 
ne aliquando in illos hxc cuderetur faba. Cum enim prxfcntius venenum , quam nucleus prx- 
didi frudus, ab illis nondum fit inventum, id fecretum fibi fervandum arbitrantur, ut tuto ve¬ 
neficia fua diabolica exerceant. Nucleos enim illi in pulverem redados, variis dolis & technis 
praeparant, & clam ciborum obfoniis vel Nicotianx immifeent, ut ocius vel tardius vires exer¬ 
ceant. Scrupuli enim plus minufve quantitas ore affumta, graviora facile fymptomata /quam 
ab aliis illis venenis illata,inducit. Qujbus fpecificum antidotum ad hxc ufq 5 tempora nondum 
eft inventum, quamobrem mortem quantocius adfert,fi generalia & communia alexipharma- 
ca nihil profint. Horum fruduum putamina, durifllmafunt & tinnula, quare ab illis tintinabu- 
lorum vice ufurpantur, & brachiis pedibufque circa talos in faltationibuspotiffimum circum¬ 
dantur ornatus gratia. ..Quomodo filis e gofiypio inter fe connexa fint, 'videre eft ex Icone, 
quam dedit C. Clufius in Exoticis, in notis ad Hiftoriam Garcix ab Orta, lib.n. cap .x i. 
Guilielmi Pisonis, M. D* 
LIBER gVARTFS, 
Qui agit de Facultatibus Simplicium. 
Cap. I. 
T)e Saccharo. 
O s T QU a M illa Americx pars, qux nunc’vulgoB r a s i li A dicitur, inter 
duos fluvios Maranhon SedelaPiata , fita, paulo poftCapralis accefftima 
Vefputio Emmanuelis Regis Portugallix aufpiciis, paulo accuratius anno 
circiter clo Id. effet explorata, Lufitani, intra promontorium Olindas 
amoeniffimum & Infulam Itamaracam , primum littora antea incognita le¬ 
gerunt. Ubi juxta rupem fiffam Brafilianorum tuguriis confpedis, ad ter¬ 
ram appulerunt, & de nomine loci folliciti, quantum potuerunt inquiren¬ 
tes, Paranambuco , hoc eft, mare perforatum vocari, a Barbaris refponfum tulerunt. Unde 
hodie quoque omnium Prxfedurarum Brafilienfium feliciffima & prii^eps, idem nomen 
obtinet. Cujus receflus cum altius explorarent, indignum exiftimarunt, ligno rubro, licet 
maximi proventus ad tingendos pannos, acquiefcere: prxfertim cum prxter confragofos 
montes & faltus inacceffos, miro Dei beneficio, longe lateque partim in planities folutas, 
partim in colles clementer adurgentes terras confpicerent 5 tum & prxftarmffimis frudibus < 5 c 
frugibus Europaeis invedis, mirabili proventu, ea producere Se fetificare experirentur. Tan¬ 
dem fecundum hoc folum cannis Sacchariferis aptiftimum judicarunt:eafque a campeftribus 
quondam hominibus detedas in Infulis Fortunatis, huc detulerunt, qux tandem obfuavem 
fuccum quafi ad manus traditx, ufum quem pollicebantur, olim filveftres, nunc excultae & 
domefticx, toto fere generi humano prxftant. Ita ut coelcfte hoc donum, Attico melli multis 
partibusprxferendum, excelfisinclufum arundinibus, hifceregionibus imprimisconceffum 
fit. E quibus tum aquaria mola,nim boum indefeffo labore agitata, dulciffimus liquor expref 
Ilis, in ahenis excoqueretur, quemadmodum hac fequenti imagine exprefium videtur. 
Multx hodie Lufitanorum & Batavorum hujus generis machinx hic confpiciuntur. Nec 
ulla hujus terrx merx eft, ex qua plus lucri & emolumenti ad negotiatores redundet. Nam 
Saccharorum ex omni Brafilia olim colligebantur Arobx decies centies mille, idque quotan¬ 
nis, atque in Europam deveda, certifiimo compendio divendebantur. 
In /Egypto Sacar Arabicum (unde Saccharum noftrum didum volunt) ex humili & exi¬ 
gua planta, inftar cryftalli vi Solis coagulatur. In India vero Orientali, ex Manbu arbore arun¬ 
dinea (videGarc. ab Orta cap. xi i.) &; nodofa, populo infigni non abfimili, Sacar Manbu , 
G quem 
i 
