50 Gvilielmi Pisonis 
quem Tabaxir appellant, vifeofum albicantemque liquorem promanare conftat,nt Avicenna, 
tate adaequari huic arundinaceo poffe, nemo credat. Planta fiquidem haec noftra fruticis inftar 
firmitate praedita, fucco dulci turget. Silveftri arundini externa facie eft fimillima 5 nifi quod 
haec crebrioribus articulis aliquando diftinguatur, imprimis fi anni, terraeque intemperies mi¬ 
nus refpondeat. Quo enim-majora internodia,-eo feliciorem mefiem > qiio breviora qoinfe- 
liciorem agricolae praenuntiant. 
Haec arundo, Viba Brafilienfibus dida, minus in montibus & collibus, licet irriguis, quam 
pratis glebofis & pinguibus, luxuriat, ficuti videre eft in Parnambucenfis praefedurae maxima 
fertilitate & planitie agris,optimeque canniferis: qui inclytis undiquaque amnibus dividuntur, 
& a pluviis & inundationibus ripas egredientibus rigantur *, quarum beneficio a formicis cae- 
terifque infettis noxiis liberantur, ficut per nivem in Europaeis regionibus folent. Sed mifia 
digrefiione ad propofitum redeo. # 
Primo agri vomere invertuntur, cratibufque aut ferro ancipiti farriuntur, inque redosde 
aequaliter diftantes fulcos profeinduntur. Quibus cannarum taleae ita inhumantur, ut fummi- 
tates utriufque fe contingant: atque'ea ratione lacunae vomere fadae, manent repletae, quae 
ipfa eadem terra poftea adimplentur. Plus terrae aeftate, qua operiantur, requirunt, ne intenfior 
Solis aeftus penetret, cannafquc exficcet: Hyeme vero minus, ut facilius uligine imbuantur, & 
terrae pondus germinationem retardet. Quo major h umiditas,eo citius exfurgit arundo,hinc» 
que quilibet articulus novaffi producit cannam,ab omni parte cannas fuas ac radices,ex lacuna 
cui impolita eff, extendens. Nodo cannae circumcirca pullulat turio, a quo, terrae incumbens, 
truditur, frutexque emergit: ita ut decem aut ad fummum duodecim menfiumfpacio,' canna 
maturefcat,-inque j ullam longitudinem excrefcat. Expertiores‘agricolae menfes Auguftum & 
Januarium plantaticfti confecrarunt. Augufto tamen,qui menfium biferiorum poftremus,fe- 
licius haec inftituunt, quod tellus noviffimis pluviis imbuta,plantas fuo gremio mollius foveat. 
Arundo maturata tempore praefato exfcinditur 5 nonnunquam & ad annum ufque fequentem 
in agro relinquitur, & tunc canna vetus nominatur, quafi leges reftilis. Intra hoc tempus nova 
denuo progerminat, quae poftea fimul cum veteri refecatur. Si intra biennium rion fcindatur, 
nullius exinde pretii habetur: paulatim enim in agro marcefcit , ac deficiente humore extin- 
guitur- nifi forte peculiari terrae beneficio prorogetur ultra ordinarium durationis tempus. 
Plantae tenellae & juvenes bene inhumatae, denuo propagari numquam fere indigent; quod diu¬ 
turnitate temporis non emoriantur, ne ad quadraginta vel quinquaginta annos quidem *, ita ut 
fuapte natura vel nemoris diyrationem adaequare valeant, nimirum folo bene pingui 5< nam quae 
in fitienti & arduo crefcunt, vix ultra quinquennium vivunt. Interitum autem ex accidenti 
cannis inferunt > fideratio, caries, potiffimum vero fi immitTo asftate incendio, nec fuperve- 
niente pluvia ad radicem ulque prae nimia ficcitate comburantur, magno hercle poflefforis 
damno. ^Proinde qat cannas inutiles & frugiperdas exftirparc, fuoque bono comburere cogi¬ 
tat, ut novae renafeantur, hyberno tempore, nonasftivo, hoc inftituat. Immodica quoque 
inundatione cum nulla cacumina, emergunt,cannae fuffocantur: ita ut utriufque exceflu, nimio 
aeftu exarefcant,nimiaq*, fluviorum illuvie,eaque ftagnante refrigerentur, unde ftirpitus evelli, 
aliaeque de novo plantari poftulant. Genus denique quoddam vermiculi nigri alati Guirnfeacoca. 
Brafilicnfes, fm Galinhavulgus appellat, in locis potiffimum uliginofis, radices corrodit, 
cannafque interimit. Poftremo ab herbis voluntariis male illis fit,quae mirum in modum faepe 
N luxu- 
