x>e Facvltatibvs Simp hcivm L i b. IV. J 1- 
luxuriantes > hifce fativis admodum obeffe folent. Proinde fingulis annis ter quaterve, imo 
& farpius aliquando, fi terra poftulet, ager a noxiis herbis liberetur , idque tantifper, doneC 
ad tantam maturitatem pervenerint, taleae, ut fuo robore zizaniis obniti poffint. Terra fi- 
quidem earum herbarum quas /ponte profgrt mater eft > cceterarum vero quas quafi vi coada 
Aifcipit, faspeque invita fovet, noverca judicatur. 
Porro cannae maturae fadae, circa fundum ac inipfo geniculo abfeinduntur, quod in eo 
aqueus quidam humor contineatur. Mox amputatae^ frondibufqiiC, quibus maximam partem 
veftiuntur> refedis, in fafciculos coguntur & currui imponuntur. 
Molendina tribus graviffimis axibus ex folidiffimo ligno confectis, circulifque ferreis ob- 
du&is, nituntur. Inter quos arundo continenter inferta & axium fe contingentium angu- 
ftia comprefla, liquorem fundit dulciffimum. Mola aquaria nullis indiget jumentis, aquae 
fiquidem impetu circumagitur, quaslongiffimo canale cieduda, lapfu impetuofa ex alto in 
fuper nos eximiae magnitudinis rotae lintres decidit. Quod quidem licet celerius fiat, plufque 
facchari inde redundet, quam a fex vel odo robuftiffimis bobus: eorum tamen contentione 
exadius & fidelius canna exprimitur.. . . 
Caeterum liquor hic qui in Saccharum ipfum poftea abit, ad viginti quatuor duntaxat horas 
durat, moxqueacefcit, & ad conficiendum Saccharum prorfiis fit inidoneum: fedfi diutius 
fervetur, bonum inde nafeitur acetum. 
Axes afferefque per quos fucciis expreffus fluit, tum <Sc alveus, per quem decidit, bis 
fpacio viginti quatuor horarum, vel una Tareffa (Tareffa eftfpacium terrae, cujus quadra 
viginti circiter eft paffuum, & tot cannas profert, quot per diem Naturalem moli poffunt) 
lavari debet. ' 
Canna primo a tergo axium excepta, vicino denuo immittitur, ut fi quidfucci in ea fit 
reliquum, penitus exprimatur, tunc Bagajfo vocatum, quod tanquam inutile excremen¬ 
tum flammis abfumitur. Adeo corufcantes & formidabiles , node dieque conftruuntur 
ignes, quiahenis fubjiciuntur, ut a quindecim lignorum vehibus ad quadraginta ufque fpa¬ 
cio diei naturalis, pro ut cruditas liquoris requirit, abfumantur, integrasque filvas-exfcin- 
dantur. 
Succus quem Caldo vocantHifpani, per canales &.dudus ligneos, iri ampliffimos cereos 
cacabos derivatur, in quibus continenter, nunc vehementius nunc lenius, toto quo molas 
agitantur tempore, fervefeit, frigideeque afperfione intenfior ebullitio coercetur, ut fubftantia 
minus confumatur. Ab hoc fucco in primo alieno confidente, modicoque fubftrudo igne, 
paulo faeculentior & copiofior fpuma aufertur, vocaturque Cagajfa , quas folis pecoribus 
cfcam potumque fuppeditat. 
Sublata Cagajfa , liquor feu Caldo in proximum alienum, Calde f a de mellar Lufitariis, effun¬ 
ditur, in quo coquitur & pr^grandi cochleari, crebris foraminibuspertufo, afordibus libe¬ 
ratur. Ut exquifitius immunditiesfecernatur, forte quoddam lixivium affunditur. Hinc per 
linteum percolatur, ac tandem fuccus eo pado noviffimum excrementum, Ji quod habet, 
deponit. Has fasces mancipiis vidumfufficiunt, qui iis contenti tam improbos atque inde- 
feffos labores exhauriunt: quippe toto femefiri seftivo, nodes atque dies perpetuo molendina 
agitantur. Vinum quoque exinde, vulgo Garapa didum, conficiunt, intermifeendo aquam: 
quod avidiffime expetunt incote,.eoque, fi vetus fit redditum, feinebriant. Vinum itaque 
Sacchareum, vinum aduftum, acetum, mei codum, ipfumque Sactharumex primo hoc 
liquore concinnari poffunt. 
G 2 
PorrQ 
