DEiM.ED1CINA BhaSIL L I B; L 
Addo quod intolerabilis ille folis verticalis percuflus, adexuftum & torridum littus ("quod 
non raro plantas pedum viatoribus comburit) oculorum aciem vehementer obfufcct& de¬ 
bilitet, ufqueadeo, ut fine (pecillis viridibus vix tutum fit, meridiano tempore, apertis ocu¬ 
lis, littus legere. Sicut fepiffime in caftris Illuftr. Comitis Naflav. a me eft obfervatum. 
Accedit, quod per vaftiffimas hafce regiones iter agentibus, ardentiffimoque Solis fervore 
toftis, fpiritus viforii prave afficiuntur & debilitantur ; catarrhi quoque ad nervos ufque 
opticos folvuntur. Mox delaffiatis, porifque apertis &totftepe nodes fubdio, luna plena, 
flante mediterraneo vento recubantibus, fluxiones figuntur. 
Uxc incommoda oculorum atque caligines, incolarum ritu, hoc modo tolli & feliciffime 
emendari folent. Primo interdidis illis alimentis, quae diu in penuariis recondita, mucorem 
atque litum contraxerunt, in eorum locum recentia, ficca, temperata fubftituunt, quod labe- 
fadato ventriculo fpiritus viforii craffis & vaporofis halitibus facile inficiantur, oculorum¬ 
que acies non leviter obtundatur. Praeterea tam aeftum diurnum, omneque objedum jufto 
fortius; quam frigus nodurnum, quod caput replet, arcent. Ad haec fortiora cephalica pur¬ 
gantia aliquoties repetunt. (Hippocrat. lib. de vifu, commendat qux caput purgent 5 tum cer¬ 
vicis fcarificationes.) mox venas temporum & poft aures aperiunt. Dein rafis capillis, aiper- 
gines, cucuphas adhibent. Sternutatoria ex pulvere Arboris Guabiraba & Tabaci momento, 
c&terifque fimilibus fcxficcantibus apprime praeparant. Mafticatoria item ex radice laborandi 
non exiguum faneufum prxftant, modo tempeftive exhibita, nullam noxam irritatione in¬ 
ferre queant. Cucurbitularum cornearum & hirudinum quoque ufus, imprimis in cervice, 
commendabilis eft. Tum & fetones in nucha, cantharides, fonticulos denique applicant, 
eodem modo quo in Europa, ad corroborandum vifum, ardorefque oculorum extinguen- 
dos. Tum in hoc externo & interno •, tum in aliis oculorum affedibus, aquam, qux ex fra¬ 
grante illo flore arboris Guabtraba & e canna Saccharifera recenti deftillat, eximia virtute pol¬ 
lere, quotidie experimur. Tum &ros fimplex, vel dilutus ceruffa cum lade mulieris, deni¬ 
que liquor ille prceftantiffimus ex fpinis arboris Zamotma expreflus» oculifque infufus vel 
circum circa illitus, vifum acuunt & corroborant. Externo autem oculorum vitio cum nu¬ 
becula ovum recens adhibent ad duritiem codum, additis tribus Sacchari Candi & pulveris 
Guabiraba partibus, &una vitrioli albi. Ex quo liquor exprimitur, qui cubitum ituri oculis 
immittitur. Idem quoque pneftat aqua Manipuera ex radice Mandihoca , qua; licet pota vene- 
nofa habeatur, oculis tamen prodeft, vifumque emendat. Quod fi malum ulterius renitatur, 
fumus contriti carbonis e cortice Guabiraba & T abaci in oculos aegroti infafflatur j mox ma- 
fticato allio jejuno ore, linguseque impofitis Guabiraba cineribus, cilia ejus identidem lambun¬ 
tur. Cantabro cuidam Medico familiare erat remedium hoc fequens. Aqua ex albumine ovi 
deftillata, cum viridis auris momento, qua rite praeparata cum aqua florum Auraicorum St 
Guabiraba oculi lavantur.Prauer remedia modo dida,Lufitani aeque ac barbari idiotx fincrafia 
quadam vifum reftitui teftantur jecore pifeis Lamiae recenti vel fale paulum condito, mandu¬ 
cato. Quod ipfum I. Bontius de Indis Orientalibus memorat. Quo yidetur quoque /pedare 
illud Hippocrat .jdidum lib. de Vifu. Unum aut duo frufta prout maxima devorare poteft de 
hepate bubulo cMda, in meile tinda exhibeto. Mihi utriufque enarrati remedii felicem fub- 
inde effedum videre contigit. Hifce potiffimum remediis accedente tenui diaeta curatio ab- 
folvitur, modo aeger afupradidis caufis externis <Sc internis fedulo, diuque etiam reftitutus 
fibi caveat, praefertim cum intus dominatur affedus, nervufque opticus dudum receperit 
fluxiones. Atque hxc quidem mala plenilunio imprimis ingravefeunt. Unde humores moti 
non parum augentur, quo tempore caputpurgia evitare praeftat. 
C a p. IIL 
C Um nihil fere moderatum fubhoc coelo corpora fublunaria recipiant, aeftus & frigoris 
exceflus haudquaquam evadunt. Unde fit, ut, ficut acutiffimiSc calidiffimi, ita frigidi 
imprimis & Chronici morbi in Indiis magis fint familiares, quam in Europa. Et inter acutos 
quidem facjhfprimus fatale hoc Spafmi genus,Graecis rg/^Wjfeelgis nuncupatum: 
quod frequens admodum eft, didoque<titius hominem ftantem fedentemve invadit, & rigi¬ 
dum tanquam ftatuam, nunc Tetani, nunc Opifthotoniinftar, tenet. (Hofman. InffitutTTib. 3 . 
cap. 86.) Ita ut per intervalla miferando fpedaculo retrahatur Sc concidat. Vnde tandem fit, 
utSpafnio cynico interveniente, ablataquerefpirationis ac deglutiendi facultate (ob convuh 
fum credo diaphragma &oefophagum) terrifica nonnumquam fymptomata concurrant Sc 
murmur.quoddam horridum , Epilepticorum ritu, exaudiatur. (Vide Hofman. ibidem 
C 2 
paragr, 
