1$ G V I I I H L M 1 PlSONIS' 
per inferiora corpus purgare convenit, ob redundantiam pituitx, imprimis fi materia pec¬ 
cans infra feptum tranfverfum hxrcat, ad Aphorifm.^lib. iv. Cujus neccffitas fi tanta in 
Grxcia, in Brafilia facile major erit. Quippe Picrocholoi-cato qui dicuntur, levitatibus in- 
teftinorum infeftari folent, purgationefque per fnperiora haud facile ferunt: Aphorifmo 12. 
lib. iv. Si quis medicamento ex officinis deprompto potius, quam nativo medicari velit, 
confideret que fimplicia magis vel minus durabilia, ut funt potiffimum, Rhabarbarum, Caf- 
fiafiftula, Turbith, Zalap, Scammonea: Eleduaria fere omnia. Infufioncs, fucci, frudus 
& flores omnes pedorales, Radices Peonie, Angelice & Bryonix: Valeriana, Althea, 
Meon, femina frigida majora, hordeum : Earine, & fi que funt alia, nobiliores partes depo¬ 
nentia ac tcrreftres retinentia, modo nihil alienum acquirant: Gutta camboides vero,? Aloe, 
folia Sene, Colocynthis, aliaqne hujus generis, imprimis extrada chymica & mineralia, vix 
ullum detrimentum e mora patiuntur. Hinc dubium plerifque artem medendi profitentibus 
heret, quarefubZonis torridis, medicamentorum fimplicium dofis in officinis excrefcat; 
cum tamen a preceptoribus cdodi fint, tutius fortiora medicamenta, majorique quanti¬ 
tate in terris Septentrionalibus fubminiftrari, ubi lapfus virium & humorum accenfio minus 
extimefeenda. Quamobrem diverfitatis hujus ratio altius petenda , quam e folis medi¬ 
camentis, (nam licet recentiffima & maxime vegeta, non tamen tam valide quam in pa¬ 
tria, operantur) potiffimum quidem, ex difpofitione individui-, quod fub hoc coelo calor 
vitalis, ab extraneo ambiente attradus, minufque concentratus, debilius agat in id , quod 
a circumferentia ad centrum trahere debet. Porro circa medicamenta praeparandi mo¬ 
dum ab Europxis differunt Americani, quod remedia ex diverfis compofita admodum 
averfentur , fed fimpliciora in quovis medendi genere ampledantur, quod in plagis his 
fervidioribus corpora noftra minus compofita non ufque adeo irritent: adde quod nuda 
& genuina efficacia fimplicium clarius elucefcat : cujus indagationi ftrennue incubuiffc 
in hoc novo rerum incognitarum mundo non inferioris utilitatis fore exiffimo. Prx- 
tcrca Lufitani xque ac Brafiliani Empirici ex aqua limpidiffima, nativi medicamenti in- 
fufum raro igni , fed aeri & rori matutino verfus Orientem exponunt. Ex quo frigidiuf- 
cula aura, fubtiliffimufque ros vicem corredorii attenuatione fu a prxbct, dum medica¬ 
menti acrioris & calidioris vires ifioderatur, terreftrefque partes ab aereis efficacia pene^ 
trabili feparat. Eximia utique eft efficacix ros Brafilix: pecora namque &: homines xftuan- 
tes & a fpititibus diffufis frados roborat, fi prata mane paulifper obambularit. Adhxc uri¬ 
nam provocat, concentrandoque colorem nativum ingeminat, ac appetitum perditum 
reftituit. Quid denique boni aut mali, vel extus vel intus adhibitus prxftet, in morbis par¬ 
ticularibus didum eft. 
C A P. II. 
De Oculorum vitiis. 
V 1 
V 
■\ yf Erito quidem Hippocrates lib. de Aere, aquis & locis pag. 3 7. & alibi, oculorum mala, 
XVA tum imprimis lippitudines duras ac vehementes meridionalem plagam habitantibus fa¬ 
miliares effe, tum quoque iis quibus carnes calidx & ficcx funt, teftatum reliquit. Inter Brafi- 
lix enim calamitates haud poftremum locum fibi vendicant oculorum mala, milites prx ex¬ 
teris & penuria preffos fparfim non gregatim infeftant, vivendi facultate vitiata & corrupta. 
Ex his quidam Sole occidente, quod minus lucis prxbeatur, quam opus eft, maxime tempore 
plenilunii: nonnulli crepufculo matutino videre definunt. Prior affedus vvx!&Aot 7 nct,, pofte- 
rior^s^Aw^Grxcis didus. Quibus fi pertinax capitis dolor accedat & non in tempore 
remediis fuccurratur, periculum eft ne prorfus tandem coecutiant, vocaturque Gutta Serena 
five dpcwpaw. Omni quidem anni tempore, fed xftate potiffimum ficca qux aquarum exors 
fit, invadit hic oculorum affedus advenas, juvenefque vix indigenas infcftat, rariufque 
nunc quam olim dominatur. (Quod noftrates quondam adventitii, rerumque America¬ 
narum ignari , multorum morborum origenes nondum habuere profpedas, quas poftea 
edodi evitarunt, eorumque principia declinare didicerunt.) Nw&AaWct hxc fponte fua 
curatur, aliis ad feptimanas fex imo menfes totidem protrahitur, nec rara recidiva eft. 
Duplex eft hoc malum. Externum quando nubeculx tranfparentes vel non tranfparen- 
tes fuperveniunt. Internum > cum nihil omnino exterius in oculo apparet. Pofterius hoc 
priori frequentius infcftat, & difficilius curatur. Vtrumque externam & internam caufam 
fomitem habet. Pauperes & milites gregarii , corruptis falitis fxpe alimentis vefcun- 
tur. Aquis prxterea ftagnantibus , vinoque ardenti rancido ac foeculcnto uti videas. 
Addo, 
