i s G vi l i e' l m i Pisonis' 
per inferiora corpus purgare convenit, ob redundantiam pituitae, imprimis 0 materia pec¬ 
cans infra feptum tranfverfum hxreat, ad Aphorifm.^lib. iv. Cujus neceffitas fi tanta in 
Grxcia, in Brafilia facile majorerit. Quippe Picrocholoi-cato qui dicuntur, levitatibus in- 
teftinoruminfeftarifolent, purgationefque per fiiperiora haud facile ferunt: Aphorifmo 12. 
lib. iv. Si quis medicamento ex officinis deprompto potius, quam nativo medicari velit, 
confideret que fimplicia magis vel minus durabilia, ut funt potiffimum, Rhabarbarum, Caf- 
fiafiftula, Turbith, Zalap, Scammonea: Eleduaria fere omnia. Infufiones, fucci, frudus 
& flores omnes pedorales. Radices Peonie, Angelice & Bryonias: Valeriana, Althea, 
Meon, femina frigida majora, hordeum : Earine, & fi que funt alia, nobiliores partes depo¬ 
nentia ac terreffres retinentia, modo nihil alienum acquirant: Gutta camboides vero,? Aloe, 
folia Sene, Colocynthis, aliaque hujus generis, imprimis extrada chymica & mineralia, vix 
ullum detrimentum e mora patiuntur. Hinc dubium plerifque artem medendi profitentibus 
heret, quarefubZonis torridis, medicamentorum fimplicium dofis in officinis excrefcat: 
cum tamen a preceptoribus cdodi fint, tutius fortiora medicamenta, majorique quanti¬ 
tate in terris Septentrionalibus fubminiffrari, ubi lapfus virium & humorum accenfio minus 
extimefeenda. Quamobrem diverfitatis hujus ratio altius petenda , quam e folis medi¬ 
camentis, fnam licet recentiffima & maxime vegeta, non tamen tam valide quam in pa¬ 
tria, operantur) potiffimum quidem, ex difpofitione individui-, quod fub hoc ccelo calor 
vitalis, ab extraneo ambiente attradus, minufque concentratus, debilius agat in id, quod 
a circumferentia ad centrum trahere debet. Porro circa medicamenta praeparandi mo¬ 
dum ab Europaeis differunt Americani, quod remedia ex diverfls compofita admodum 
averfentur , fed fimpliciora in quovis medendi genere ampledantur, quod in plagis his 
fervidioribus corpora noftra minus compofita non ufque adeo irritent: adde quod nuda 
& genuina efficacia fimplicium clarius elucefcat : cujus indagationi ftrennue incubuiffc 
in hoc novo rerum incognitarum mundo non inferioris utilitatis fore exiftimo. Prae¬ 
terea Lufitani aeque ac Brafiliani Empirici ex aqua limpidiffima, nativi medicamenti in- 
fufum raro igni , fed aeri & rori matutino verfus Orientem exponunt. Ex quo frigidiuf 
cula aura, fubtiliffimufque ros vicem corredorii attenuatione fua praebet, dum medica¬ 
menti acrioris & calidioris vires rfioderatur, terreftrefque partes ab aereis efficacia pene^ 
trabili feparat. Eximiae utique eft efficacias ros Brafilias: pecora namque & homines aeftuan- 
tes & a /piritibus diffufis frados roborat, fi prata mane paulifper obambularit. Adhxc uri¬ 
nam provocat, concentrandoque colorem nativum ingeminat, ac appetitum perditum 
reftituit. Quid denique boni aut mali, vel extus vel intus adhibitus prasftet, in morbis par¬ 
ticularibus didum eft. 
C a p. II. 
De Oculorum vitiis. 
V 1 
V 
yf Erito quidem Hippocrates lib. de Aere, aquis & locis pag. 3 7. & alibi, oculorum mala, 
XVAtmn imprimis lippitudines duras ac vehementes meridionalem plagam habitantibus fa¬ 
miliares ede, tum quoque iis quibus carnes calidae & ficcas funt, teftatum reliquit. Inter Brafi- 
lixenim calamitates haud poftremum locum fibi vendicant oculorum mala, milites prae ex¬ 
teris & penuria preflfos fparfim non gregatim infeftant, vivendi facultate vitiata & corrupta. 
Ex his quidam Sole occidente, quod minus lucis praebeatur, quam opus eft, maxime tempore 
plenilunii: nonnulli crepufculo matutino videre definunt. Prior affedus wx!Q,Aama , pofte- 
rior^£^A«7n^ Graecis didus. Quibus fi pertinax capitis dolor accedat & non in tempore 
remediis fuccurratur, periculum eft ne prorfus tandem coecutiant, vocaturque Gutta Serena 
fwcdpcwpMtns. Omni quidem anni tempore, fed aeftate potiffimum ficca quae aquarum exors 
fit, invadit hic oculorum affedus advenas, juvenefque vix indigenas infeftat, rariufque 
nunc quam olim dominatur. (Quod noftrates quondam adventitii, rerumque America¬ 
narum ignari , multorum morborum origenes nondum habuere profpedas, quas poftea 
edodi evitarunt, eorumque principia declinare didicerunt.) Ntw&A annet hasc fponte fua 
curatur, aliis ad feptimanas fex imo menfes totidem protrahitur, nec rara recidiva eft. 
Duplex eft hoc malum. Externum quando nubeculas tranfparentes vel non tranfparen- 
tes fuperveniunt. Internum, cum nihil omnino exterius in oculo apparet. Pofterius hoc 
priori frequentius infeftat, & difficilius curatur. Vtrumque externam & internam caufam 
fomitem habet. Pauperes & milites gregarii , corruptis falitis faspe alimentis vefcun- 
tur. Aquis prasterea ftagnantibus, vinoque ardenti rancido ac foeculento uti videas. 
Addo, 
