16 Gv ilielmi Pisonis 
febres, Quartanas non minus hic quam in Europa graves, licet minus durabiles incurrunt, 
quod ingentem aduftionem recipiant humores aeftate exiftente ficca, ob confumptionem te- 
nuiffimi, & permanfionem acerrimi & craffiflimi. Quibus, malo exiftente in Hepate, non ra¬ 
ro Hydrops fuccedit. 
Quotidiana: rariftime hic dantur. Cum Galeno afferere audeo, me numquam quoque ul¬ 
lum juvenem aut virum, natura calidos utcunque & biliofos, iis febribus corripi vidiftfe, exci¬ 
pe pueros voraces, hyeme imprimis exiftente calida & valde humida. Ephemcros ob accen- 
fionemfpirituum, vel ex folamora fub Sole verticali experimur, quas multa frigidae irrora¬ 
tione per totum corpus fada, Empyrici reftituunt in athletis, inftindu naturali, an Hippo¬ 
cratis & Galeni praeceptis dudi, ignoro. 
Hi plfcrique morbi prognofi & curatione aliquando ab Europaeis differunt, iifque partini 
ex veterum inftitutis, medemur. Inquibufdam vero, Regioni, vidui, caeterifque admo¬ 
dum ab Europads diverfis, plurimum concedendum. Empyrici folertiores fynochos illas at¬ 
que ardentes continuas promifeue fanguinis creberrima miffione, tribus modis, fcilicet vena¬ 
rum arteriarumque fedione & cutis fcarificationibus inftitutis ; accedente frigida: potu & fola 
ptifana ex radice Mandioca fada, paffim emendant. Nonnulli vero potioni ex aqua fonta¬ 
na , cum facchari momento & recenti Limonum fucco, ad fyrupi confidentiam codae, fe fi¬ 
dunt, eamque calidam felici cum fucceftu reiterant, bis terve de die, atque hoc modo tur¬ 
gentem fervidum illum humorem, aciditate tanta fremant fedantque: ficutin olla bullienti 
faepe contingit. 
Somnum per. externa foporifera, eorundemque hauftus cdhciliant, (ad amara quoque 
iEgyptios confugere teftis eft Profper Alpinus) tum imprimis cum imtempeftivae, ut folent, 
comitantur vigilias , atque febris fubjcdum effeminatum, atque ab immoderata forte venere 
exhauftum, corripuerit, utLufitanis pariter ac Indis frequentiffime contigit. Tunc enim 
praefens jadura virium Sc fpirituum humorumque accenfio , magnis illis remediis evacuanti¬ 
bus omiffis, per narcotica, qua: coagulo fint ruentibus humoribus, reftituipoftulat: quod to¬ 
tius corporis, prsecip.ue capitis Undione & diverfis medicamentis, accedente vifeida quadam 
& frigida materia e ramulis cardui littoris contufa, inftituitur. 
Porro negledus in horum morborum principiis, ut ubivis terrarum, ita in Indiis nocet*, 
nec attendendum’ad Avicennae confilium, qui non nifi poft concodiones, venas fecandas 
praecipit, principio & ftatu morbi jam elapfis. Eebres enim acutae quae mentem dejiciunt, 
adeo invalefeunt, fi ipfo ftatim initio magiia illa enarrata remedia non adhibeantur , ut 
non raro lethum fecum trahant. Ita ut poft fecundum diem non movendum, quod mo¬ 
tum non eft: imo in acilti {fimis*turgente materia fiepepoft primum, ob exolutas vires 
filendum fit. Cujus rei veritas ut experientia dcprehenfa in Graeciae infula Co, fic indies magis 
magifque in Brafilia elucet. Atque has quidem fanguinis evacuationes inter advena§ & no- 
ftrates potiffimum ftridius obfervandas cenfebis, quod Lufitanorum calori affueta corpora, 
amplis vafis, raraq-, pinguedine infarda; Indofum folida, denfa & compada tutius & diutius fa¬ 
tigare licet. A prima namque infantia ad ipfam ufque fenedam (quae utraque valida & firma ut 
pluriumnfeftsfoletj cito,tuto & jucunde non tantum Chirurgi, fed amici profpero fucceftu, 
venas incidunt. In illo Rhafin, in hoc Avicennam imitantes, invitis tot Galeni aliorumquc ve¬ 
terum interdidis. Celfique illud didum lib. 11. refpiciunt, non quae aetas fit, neque quid intus 
in corpore geratur, fed quae vires fint. Ea tamen cautione, ut quantum Europaeis & Boreali- 
bus iteratione <$t promtitudinc praedent; tantum illi quantitate, quae unica vice fit, defi¬ 
ciant. Nec umquam Hippocratis praxeptum aftTecutos memini, ut ad animi deliquium fan- 
guinem emiferint, quod requifita ad id uno fubjedo raro concurrant. In vegeto & juvenili 
plethorico corpore vix feptem uncias excedunt, quater tamen, imo quinquies die eodem fe¬ 
liciter incifionem repetunt. Raro hirudinibus, quaefunt Europaeis minores, utuntur. Sca¬ 
rificationibus autem frequentiffime ; tum & cucurbitulis corneis rite applicatis, phleboto- 
miae defedum in mulieribus pinguioribus, fenibus debilioribus & infantibus molliori carne 
praeditis optime fupplent. Solus cornearum cucurbitularum apud Americanos ufus exiftit; 
caeque funt taurorum parvae perpolitae, quibus altera extremitas latiffima, altera anguftiflima 
parvo meatu conflat, quas non igne vel aqua calenti,fed oris fudione, retrada refpiratione cu¬ 
ti validiffime affigunt, reiterantque pro libitu. Jguam tutum & validum Jit remedium ufuX cu¬ 
curbitularum contra plurima mala 'externa & interna , prater Galenum & Celfum , Oribafim de He¬ 
rodoto refert lib.v m. cap. 17. Hoc idem faciunt fanguinem volentes trahere eadem cutefca- 
rificata > hineque copiofior quam cucurbitulis educi folet. Verum didae illae magnae fcarifica- 
tiones abfque cucurbitulis, nec attrahendi modo nec fanguinis quantitate cum Europaeorum 
conveniunt, quippe cx raro cultclio, fedfpinis arborum vel dentibus pifeis Lamiae profunde 
inftituuntur, non in malleolis ad veterum normam, aliifque externis membris fient /Egyptii 
alii- 
