}S. 
Gvilielmi Pisonis, M. D. 
LIBER SECVNDVS, 
Qui agit 
D E 
ENDEMIJS & FAMILIARIBVS 
MORBIS IN BRASILIA. 
C a p. L 
De Febribus. 
® Uemadmodum multa in tam crafia barbarie cruda vel corrupta, arteque 
Hippocratica indigna reperiuntur: fic etiam non pauca utiliflima, antiqui¬ 
tatem redolentia, quae vel eruditiffimos Medicos advenas difciplinae fubji- 
ciunt ^ obfervanda occurrunt. Quippe cum multarum artium rudimenta 
vel ab ipfis animantibus brutis (quibus benigna mater natura arte infita im¬ 
primis curandi morbos deftitui noluit) ad nos redundare fatendum fit. Quis 
dubitet ab his mortalibus licet remotiffimis a dogmatica & rationali meden¬ 
di arte, non plurima nobiliffima&fecreta remedia atque antidota, medendique modos ve¬ 
teribus incognitos, quotidie adpofterosderivari > Quibuspaulatim ad manum traditis, & 
tandem quafi in fuccum & fanguinem a Rationalibus con-verfis, dodorum Scholae & libri fu- 
perbiunt. Experientia enim tum authorum teftimoniis confiat, omnespaffimfervidarum 
plagarum Incolas Empyricos, morborum caufis negledis, fumpta indicatione a ‘morbis & 
fymptomatibus ad duo potiffimum auxilia, fcilicet evacuandi & refrigerandi praecipites ferri 
atque ibidem fubfiftere. In quibus medendi conatibus, quantum vel fibi confient, vel defi¬ 
ciant , folertiores facile viderint: cx hac qualicunque Medicina Brafilianorum a me per fepten- 
nium obfervata & quam potui fuccinde tradita. 
Java, vafta illa Indiae orientalis Infula, odavo circiter a linea /Equinodali ficut Brafilia 
gradu verfus Auftrum, ab intermittentibus febribus habetur immunis, paucofque morbos qui 
certam periodum cum intermiffione obfervent, iftic graflari teftatur J. Bontius, in Indiis 
quondam Archiater. Morbis autem epidemiis &peftilentialibus, tum Synochis putridis, om- 
nibufque febribus continuis habitatores affliguntur. Idem de Angola, ejufdem nobifeum lati¬ 
tudinis gr^du, a Medicinae peritis Jefuitis accepi. In Regno Peruano & Chilenfi provincia, 
regionibus a tergo Brafiliae oppofitis, fed frigidioribus, promifeue pefiem, omniumque fe¬ 
brium genera , ficut in Europa reperiri, teftatur fenex Hi/panus, quondam in Potofipradicus 
fcliciffimus. Brafilia pefte, cseterifque epidemiis & graflantibus quidem plane deftituitur: non 
seque tamen febribus, Synochis & putridis, cum impeditae circulationes & ventilationes, faci¬ 
le obftrudiones & putrefadiones generent, accedente fruduum fugacium & horariorum ni¬ 
mis frequenti ulu, ac ambiente aere calido & humido. 
Febres continuae ardentes ex bile eruginofa ortae & cum furore aliquando infurgentes, om¬ 
nium faepiffime hic reperiuntur. Tertianis quoque caeterilque intermittentibus veris & fpuriis, 
haec terra non caret, quae cum exquifitae & fimplices non raro fint, vehementius citiufque 
terminum folent abfolvere. Noftrates imprimis Baccho indulgentes, praeter jam enarratas 
febres 
