de Medicina Erasi l. L i b. I. 9 
futura colligitur. Circulatione enim naturx perpetua, a centro ad circumferentiam, im¬ 
pedita, humoribus fpiritibufque, live ab interna live externa caufa, cohibitis, ingeminatur 
fervor, pejulque inde quemlibet le habere oportet. Quod Hcutin omni vitae officio veriffi- 
mum , ita in fomno manifeftum deprehenditur. Idem cogita II lalfo vel febricitanti intem- 
peffive medicamentum vel cibus exhibeatur. Ab his itaque lequentibus vitae inllitutum fiat. 
Quilque in locis excellis ex occidente objedis, atque oriente apertis, habitare eligat, ubi 
ex continenti craflum ventum arcere, tenuem vero auram folifequam perpetuo excipere pof- 
iit. Pedoris ac ftomachi regione probe teda, domi ac foris quilque vivat, quod nihil hifce 
corporis partibus magisinimicum , quam poli xllum diurnum, frigus nodurnum. Quo fit, 
ut, claufis cutis meatibus, ludores retro pulli, varios morbos progenerent. Quibus enim 
rempellivefudores fluunt, rarius valetudinem adverlam incurrunt, aut fi quando in mor¬ 
bum incidant, minori negotio reftituuntur. E contra fit iis, qui difficulter fudant. Aqux 
thermales vel balnea hadenus incognita funt. Artificialia humida «Sclicca, contra externa 
& interna mala, maximo /alutis commodo in ufu exidunt. 
Quxex herbis, quas Brafilia producit, odoriferis eximiifque conficiuntur. Cavendum 
tamen, prx fer tini noviciis 6c advenis, ab immoderato vel frigidorum vel calidorum ufu, 
quorum illa torpores & obltradiones, materiam intus cogendo, hxc membrorum languo¬ 
res, carne/que effoeminatas propter/pirituum cxlolutionem excitant. Quamobrem nehu- 
f mor alimentalisattradus refolvatur, fideliter oleis ballamilque nativis cavent incolx* Quali 
barbaries commune quid habeat fubinde cum erudita antiquitate, cui familiaris olim fuit, 
licet nunc exoleverit, undionis ufus. Porro exercitia prxter ambulationes, fedulo vitan- 
dafunt. 
Aura hxc, licet blandiflime terram exhilaret, Soiifque ardores clementer mitiget, tamen 
motu defatigatis obeli. A vento enim adiapneullia: ab immodefatiori vero exercitio, lum¬ 
ina humorum Ipirituumque accenfio atque acrimonia proficilcitur. Tempus oportunum ad 
ambulandum ell mane, modo accefius maris auram intendat & maturet, ut exhalationes 
nodurnx domentur tempellive, atque tunc blande ftringitur <$c concentratur calor naturalis*. 
Maxime autem conducit circa Solis occa/um prima velpera, quod vires corpori, robur & 
appetitum llomacho rellituat, ob temperiem optimam aeris & auram intentiorem. Aura 
illa ve/pertina, Scren a Lufitanis dida, qux aliis E uropx regionibus calidioribus, coelo fe- 
renoextimerifolet, hicfalubrisellprorfus. Peritiflimi quique incolx, labores & motus ve- 
hementiores tum animi tum corporis, maxime obefle: lucubrationibus quoque mentem tur¬ 
bari, memoriamque imprimis labefadari allerunt. Hoc certum ell, difficilius vigilias, infe- 
riorelque longe labores ob citam virium exhaullionem tolerari fub Zonis torridis quam 
temperatis: torporemque & defidiam advenas racite fubeuntes licet, primo invilam placidam 
tandem contrahere. Somnus diurnus brevis, quem a prandio in ledis penfilibus promifeua 
multitudo capit, commendatur. Infueris tamen aliquando obeli, ac propterea multum con¬ 
cedendum hac inreconfuetudini. Corporis vigilantis decubitus merito lomno prxferendus 
ell, idque eo loci, quo aura marina quidem, non tamen radii folares poliunt pertingere. Som¬ 
nus nodurnus in ledo molliori & plumis avium referto, admodum improbatur, quod vif- 
cera accendat. Qui /anitati confultum vult, pedibus nec coxis detedus jaceat: prxfertim 
poli mediam nodem. Denfato enim corporis habitu a nodurno vento, venx arterixque 
meanti languini, tum halitui invifibili&fudori exitum prxcludunt: ac tum quidem obtran- 
Ipirationem cohibitam, poltridie pejores & graviores fe habent. Ediverlb illi qui cooperti 
fomnum capiunt, jucunde ac optime valent, leviorelque fe lentiunt corpore, fudorelevi6c 
tenui, roris inllar, madefeente. 
Qui Venere abutuntur, ardorem juvenilem extinguunt, &fenedutem ante tempus matu¬ 
rant , perlpirationem & circulationem languinis remorantur, unde cruditates facile ad ambi¬ 
tum diffunduntur, catharros in cerebro, in corde palpitationes moventes. Quare coitus, fic- 
ut ubivis, hic is maxime conducit, quo quis natura turgente, non vagaautintempelliva libi¬ 
dine abreptus, Veneris incendium rellinguit, idque ratius nodu, interdiupejus. Ita tamen 
ut neque hunc cibus, neque illum cum vigilia labor ftatim lequatur. 
Animi pathematis, praecipue Melancholiae, qui frenum injicere nelcit, ut motus naturx 
8 c Ipirituum perpetuo fit liber, hujus caeli temperiei ferendae impar habetur. Inediam hxc re¬ 
gio impatientius fert, ante omnia biliofis vehementer obeli5. qui fi llomacho forte vacuo 
fomnum capiant, facile tum capiti, tum cordi mala accerfunt. Proinde xgris juxta &fanis 
conducit modice & Ixpiufcule cibum & potum capere, qui quo minus compofiti vel calidi, 
eo. conducibiliores ad lanitatem.. Quicunque enim ad altam & bearam fenedutem pertin¬ 
gere velit, live advena live indigena, caveat fibi a vino & carnium ufu quotidiane^ quod qux 
exnutrientum atque calefacientium funt genere, liquidem vincantur, calefaciunt 5 iln mi¬ 
nus, contrarium evenit. 
B 
Omnia 
