• d e Medicina Brasil. Lib. I,- 7 
dis, minus tamen pinguedine fardis. Moribus non admodum funt agreftibus, ncc corporis 
flatura valde procera littoris accola, qui nobifcum militant: mares maribus, mulieres mu- 
lieribusTimiles, quod paucioribus anni tempeflatibus obnoxii, rariora quoque vitia prima 
feminis efformatione eo incidant. Plerumque enim hominum inflituta, mores Enaturam, 
pro varia regionis conllitutione mutari videmus. Rariffime adverfa valetudine afficiuntur. 
Longasvi funt admodum. Primo quod athleticis nati parentibus, incomparabili ifli aeri, ven¬ 
torumque ferenitati <$c aequabilitati expofiti: tum vel maxime, quod curas, casteraque animi 
pathemata, corporis quoque voluptates veluti ignorent. Sub eodem tedo, levi, praelongo, 
pice, calce, codoque lapide deftituto, fed arundine & palmarum foliis inflrato, multas fimul 
familias degunt, idque peregrinantes deferunt pro tempore, curtamque omnem fupelledilem 
liberofque impigras humeris portant foeminas. Eodem femper vidu & amidu, eoque fimplici 
gaudent: quippe folum goffypium ad veflitum, & radix altilis Mandioca cum meile filveftri 
ad vidum illis fufficit. Nullus denique illis habendi amor, paupertatique fe^gddicunt volun¬ 
tarias , ed quidem asquitate, ut cui plus efl', lubens impertiat aliis minus habentibus, pari 
dandi & pofcendi invicem facilitate. Caeteras radices alimentofas, quod dignitate Mandiocas 
cedant; imo ipfum panem ex Milio aut Oryza, apud Afiaticos tantopere expetitum, contem¬ 
nunt. Poma Acaju casteris frudibus praeferunt, quod ad vidum &■ potum pariter fiifficiant. 
Nam ficut vinum inde expreflum depolita immunditie ad mjnfes refefvant: itapraeflantiffi- 
'mas eorum caftaneas in penu recondunt. Vina praeterea, liceat ita nominare, e variis frudi¬ 
bus , imprimis Pacova , Anan as , Mangaba , Ianipaba , Caraguata expreflo fe inebriant. Idem fit 
ex radicibus Mandioca , Patata , Milio Turcico, Oryza & aliis: quas a vetulis mafticantur, ma- 
fticataque multa cum faliva exfpuuntur. Hic liquor mox vafis reconditur, donec fervent, foe- 
cefque ejiciat. 
Medicamentis utuntur fimplicibus , noflraque derident, quia compofita. In quo veniam 
merentur, quodfimplicioribusquiipfiscontinguntaffedibusdehumoribus, nulla arte - fed 
communi quadam animi notione, contrarium remedium opponunt. Nam calidius-& tenuius 
quod evafit, refrigerando & incrafiando reftituunt, & vice verfa, fi quid turget, evacuant, Sc 
fic porro. Quifque fibi & fuis, praecipue feniores, facili negotio omnis generis medicamina, 
undiquaque in filvis acquifita, conficit. Qiys tanta fagacitate interne & externe illos adhibe¬ 
re videas > praecipue in morbis a veneno natis, ut hic quis illorum manibus tutius & fecurius fe 
tradat, quam imperitis quibufdam fciolis, fecreta fuain umbra educata proferentibus i qui¬ 
que propterea, fi diis placeat, Rationales dici volunt. Vel corneis cucurbitulis per ludio¬ 
nem vel per fcarificationes ipfamque phlebotomiam, redundantem fanguinem educunt, den¬ 
te pifeis Lamiae, loco fcalpclii, adhibito •, fine quo vix umquam illos peregrinari videas. 
Iugumfervitutisneutiquam tolerant. Saltationibus & potationibus impendio funt dediti, 
ftataque cibum capiendi tempora ignorant. Rede aut perperam fadis,‘ nihil poft mortem 
premiiaut fupplicii fupereffe exiflimant. Licet vana quasdam fabulentur, eorum quos fua 
mors extinxit, animos immortales fore. Otium amant, magnofque labores declinant, fed 
fecure & in diem vivunt. Cujus rationem cum Hippocrate eam effe arbitror, quod rerum 
ac temporum uno modo fe habentium, eadem facies, focordiam ingeneret 5 - varietas autem 
animum & corpus ad labores excitet. Quin etiam otio & quiete ignavia crefcit 5 exercitatio¬ 
ne vero, mentis & animi robur (quod in meticulofum hunc populum Haud quaquam cadit) 
alitur. 
Aitatem ac vitee decurfum , cum.veram numerandi artem ignorent, exfruduAcaju, qui 
femel dumtaxat in anno pjovenit, metiuntur. 
Eoeniinae mire foecundae, facili negotio pariunt, rariffime abortientes. Maritus tem¬ 
pore puerperii uxoris loco decumbit primis a partu diebus , &: puerperas inflar, bellariis & e- 
pulisfruitur, fubindicansneceffitatem lapfas vires reflaurandi. Praspofterus fane mos, qui 
tamen illis laudatiffi mus videtur, cumplerasquc puerperas ftatimpofl: partum, nemine ob- 
ftetricante, furgant aut obambulent 5 imo adfluvium vicinum corpus ablutum properent, 
vidumque hinc inde conquirant. Liberos extindqs ijltra biduum aut triduum non deplorant, 
matribus miferando ejulatu totam domum implentibus. Profufis lachrymis, quas in potefla- 
te habent, cognatos reducefque amicos excipiunt, quorum calamitates& labores peregre 
exantlatos, multis fufpiriis & gemitibus deflent, circumdatis collo brachiis 6 c capite ad 
pedus adpreffo. • 
Qui inter Belgas & Lufitanos degunt, Chriftum fequuntur, fed frigidius, & adulti circa 
facra noftravalderemifli: nec vix placita noftra, nifi tenellas astati,nondum prasoccupatis 
animis, remotifque parentibus inftillari pofliint. Lingua inter fe haud differunt. Et quamvis 
quondam ex Antrophagorum profapia orti, tamen mutuo cum Europasis commercio 8 c 
confuettidine exculti’, exutaque barbarie, humanitate nonnulli cum noftratibus conten¬ 
dunt. 
